Xây dựng Quy chế vượt trội cho Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, dự thảo Quy chế lần 3 có 11 chương, 75 điều, 7 phụ lục. Dự thảo quy định mô hình tổ chức và nguyên tắc vận hành TTTCQT. Trong đó quy định Cơ quan giải quyết tranh chấp là Tòa án chuyên biệt; Trung tâm trọng tài quốc tế thuộc TTTCQT.

Về nguyên tắc áp dụng pháp luật, Quy chế này được ưu tiên áp dụng để giải quyết các vấn đề liên quan đến phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Quy chế; cho phép áp dụng trực tiếp các quy định thuận lợi hơn của điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên đối với các lĩnh vực mới chưa có quy định.

Về cơ chế, chính sách đặc thù và thẩm quyền điều hành đặc biệt của Trung tâm, theo dự thảo, đối với dự án hạ tầng trọng yếu hoặc đặc thù theo hình thức đối tác công tư (PPP), Cơ quan điều hành trình Hội đồng điều hành phương án đặc biệt. Sau khi phê duyệt, Cơ quan điều hành quyết định nhà đầu tư và ký kết hợp đồng PPP theo quy định; đồng thời ban hành hướng dẫn chi tiết quy trình chỉ định hoặc lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP đặc thù.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), theo đại diện của cơ quan chủ trì soạn thảo, mục tiêu là tạo không gian cho các tổ chức, doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh tài chính, công nghệ mới còn trong giai đoạn phát triển, nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và thu thập dữ liệu thực tiễn để hoàn thiện khung pháp lý. Đồng thời, bảo vệ người tiêu dùng và quản lý rủi ro một cách phù hợp, đảm bảo minh bạch thông tin, an toàn hệ thống và tính khả thi khi mở rộng hoạt động...

Phát biểu tại cuộc họp, đại diện Bộ Công Thương cho rằng Quy chế chỉ nên điều chỉnh hoạt động của các cơ quan điều hành, cơ quan giám sát, các phòng ban thuộc TTTCQT. Đối với nhà đầu tư, cần điều chỉnh bằng quy định khác hoặc bằng các Nghị định.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho rằng, dự thảo Quy chế chưa đảm bảo nội dung quy định tại Nghị định số 329/2025/NĐ-CP về cấp phép thành lập và hoạt động ngân hàng, quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tại TTTCQT tại Việt Nam; nhiều nội dung còn mâu thuẫn trong chính dự thảo và mâu thuẫn với Nghị định khác.

Liên quan đến cơ chế phối hợp, giám sát, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho rằng dự thảo chưa thể hiện rõ sự phối hợp giữa 2 cơ quan chức năng tại địa phương và với cơ quan khác…

Còn theo đại diện Bộ Công an, đề nghị bỏ và chỉnh sửa lại nội dung quy định về vị trí, chức năng của Cơ quan chức năng trong lĩnh vực xuất nhập cảnh vì trùng với quy định tại Nghị định số 327/2025/NĐ-CP quy định về chính sách nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú đối với người nước ngoài tại TTTCQT tại Việt Nam; đề nghị bổ sung quy định tiêu chí xác định nhà đầu tư chiến lược; đề nghị bỏ quy định về xử lý vi phạm trong dự thảo Quy chế để đảm bảo tính thống nhất.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, qua ý kiến của đại diện các Bộ, ngành, chuyên gia, cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng tính hợp hiến, hợp pháp. Theo Thứ trưởng, nguyên tắc ưu tiên áp dụng pháp luật của TTTCQT đã được Nghị quyết số 222/2025/QH15 và các Nghị định của Chính phủ quy định. Do đó, khi ban hành các quy định, quy chế của Trung tâm, cần bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của pháp luật.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, TTTCQT của Việt Nam được quy định bảo đảm thông lệ quốc tế, có tính vượt trội. Tuy nhiên, quy định trong dự thảo Quy chế, kể cả các quy định vượt trội, vẫn phải bảo đảm nguyên tắc phù hợp với quy định pháp luật; đồng thời, rà soát về phạm vi điều chỉnh để bảo đảm sự thống nhất. 

Dự thảo Quy chế đang quy định toàn diện về các lĩnh vực đầu tư, nhưng Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc. Thứ trưởng gợi ý, phạm vi điều chỉnh chỉ nên quy định về quản trị, điều hành Trung tâm, cơ chế giám sát. Thứ trưởng cũng lưu ý các quy định về cơ chế đặc thù vượt trội trong dự thảo Quy chế, bởi cơ chế đặc thù vượt trội đã được quy định tại 8 Nghị định vừa được Chính phủ ban hành. 

Về cơ quan giám sát, Thứ trưởng đề nghị làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền, cơ cấu tổ chức của cơ quan giám sát; cơ chế phối hợp với các cơ quan Trung ương và địa phương để bảo đảm sự tuân thủ pháp luật cũng như bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh tài chính, bảo đảm quyền và lợi ích của công dân.