Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Mỹ điều chỉnh thuế quan đối với thép, nhôm và đồng nhập khẩu. Ngày 1/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh sửa đổi các mức thuế quan liên quan tới an ninh quốc gia theo Mục 232 đối với một số sản phẩm nhôm, thép và đồng nhập khẩu. Quyết định này nhằm thúc đẩy các khoản đầu tư ngắn hạn và tái thiết cơ sở công nghiệp cốt lõi của nền kinh tế số một thế giới.

2. Nhật Bản thông qua ngân sách bổ sung trên 3.000 tỷ yen ứng phó giá năng lượng tăng cao. Thượng viện Nhật Bản ngày 5/6 đã phê chuẩn gói ngân sách bổ sung trị giá 3.110 tỷ yen (khoảng 19 tỷ USD) cho tài khóa 2026, nhằm giảm bớt tác động của giá năng lượng tăng cao. Theo đó, Quỹ dự trữ ứng phó với tình hình Trung Đông sẽ được thành lập với quy mô 2.500 tỷ yen để giảm thiểu các tác động đến người dân Nhật Bản.

3. Nga lần đầu tiên cấm xuất khẩu nhiên liệu máy bay. Ngày 1/6, Chính phủ Nga đã ban hành lệnh cấm tạm thời xuất khẩu nhiên liệu máy bay, có hiệu lực đến ngày 30/11/2026. Theo thông báo từ Cơ quan báo chí Nội các, biện pháp này nhằm duy trì nguồn cung nhiên liệu ổn định và không làm gián đoạn thị trường trong nước. Hiện sản lượng của Nga vào khoảng 11 - 12 triệu tấn, trong khi tiêu thụ khoảng 10 triệu tấn.

4. Chính phủ Mỹ kháng cáo lệnh hoàn thuế nhập khẩu của tòa án. Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 2/6 chính thức nộp đơn kháng cáo đối với lệnh của thẩm phán yêu cầu hoàn trả các khoản thuế quan toàn cầu do Tổng thống Mỹ áp đặt, sau khi các biện pháp thuế này bị Tòa án Tối cao bác bỏ vào đầu năm nay. Trọng tâm của vụ tranh chấp pháp lý này là khoản thu thuế trị giá khoảng 166 tỷ USD. Hiện tại, hệ thống hoàn tiền do Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) quản lý đã bắt đầu quy trình xử lý các khoản chi trả này.

5. Trung Quốc ra mắt cửa hàng hoàn thuế xuất cảnh trực tuyến đầu tiên. Cơ quan thuế Bắc Kinh cho hay thành phố này ngày 2/6 đã ra mắt cửa hàng hoàn thuế xuất cảnh trực tuyến đầu tiên của Trung Quốc và cung cấp dịch vụ hoàn thuế tập trung tại một số khách sạn được lựa chọn. Đây là động thái mới nhất trong một loạt biện pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho du khách nước ngoài trong việc hoàn thuế và thúc đẩy tiêu dùng nội địa.

6. Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh yêu cầu doanh nghiệp chia sẻ mô hình AI với chính phủ. Nhằm tăng cường quản lý công nghệ, Tổng thống Mỹ ngày 2/6 đã ban hành sắc lệnh yêu cầu các doanh nghiệp AI phải cung cấp mô hình cho chính phủ liên bang đánh giá trước khi phát hành. Các công ty sẽ tham gia quy trình thẩm định an ninh mạng trên tinh thần tự nguyện, đồng thời cho phép chính phủ tiếp cận mô hình trước 30 ngày so với thời điểm ra mắt. Việc này giúp chính phủ cùng các đối tác có đủ thời gian kiểm tra và đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn cho người dùng.

7. Sức hút của AI và lãi suất cao khiến bitcoin giảm xuống dưới mốc 60.000 USD lần đầu tiên kể từ tháng 10/2024. Đồng tiền kỹ thuật số lớn nhất thế giới có thời điểm giảm tới 7%, xuống còn 59.101 USD trong phiên 5/6 tại thị trường New York. So với mức đỉnh hơn 126.000 USD hồi tháng 10/2025, bitcoin đã mất hơn một nửa giá trị và hiện giao dịch ở mức thấp hơn cả thời điểm trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quay trở lại Nhà Trắng với lập trường ủng hộ tiền số.

8. Đồng won xuống mức thấp nhất trong 17 năm, đồng rupiah rớt giá kỷ lục. Ngày 4/6, đồng rupiah của Indonesia rơi xuống mức thấp nhất trong lịch sử so với đồng USD, chính thức phá ngưỡng tâm lý 18.000 rupiah đổi 1 USD, trong bối cảnh giới đầu tư lo ngại về sức ép chi phí năng lượng leo thang lên nền kinh tế. Đồng won của Hàn Quốc ngày 5/6 giảm xuống 1.539,1 won, mức thấp nhất trong 17 năm so với đồng USD, trong bối cảnh nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng cổ phiếu nước này giữa lúc lo ngại gia tăng về triển vọng địa chính trị tại Trung Đông.

9. ChatGPT trở thành ứng dụng cán mốc 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng trên toàn cầu nhanh nhất lịch sử, sau khoảng 3 năm ra mắt, lập kỷ lục tăng trưởng mới trên thị trường AI. Theo số liệu ước tính vừa được công ty phân tích thị trường Sensor Tower công bố, tốc độ tăng trưởng thần tốc (trong tháng 5) này đã giúp ứng dụng của OpenAI vượt qua kỷ lục mà hàng loạt nền tảng đình đám trước đó từng thiết lập, bao gồm cả Google Maps, TikTok, Instagram và YouTube.

10. Gần 1.000 công nhân sản xuất linh kiện ô tô đình công, gây áp lực lên General Motors (GM). Cuộc đình công tại nhà máy American Axle chuyên cung ứng linh kiện ở bang Michigan, Mỹ, diễn ra từ ngày 1/6 đe dọa làm gián đoạn dây chuyền sản xuất các dòng xe tải mang lại lợi nhuận cao nhất của GM. Làn sóng đình công diễn ra sau khi các cuộc đàm phán về hợp đồng lao động mới rơi vào bế tắc do những tranh chấp kéo dài về mức lương và chế độ làm việc.

11. Anthropic nộp hồ sơ IPO, cuộc đua AI tăng nhiệt. Ngày 1/6, công ty công nghệ AI Anthropic cho biết đã nộp đơn xin chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ, mở ra bước ngoặt lớn cho "cơn sốt" AI trên Phố Wall. Việc Anthropic nộp hồ sơ đánh dấu sự khởi đầu của đợt chào bán công khai được giám sát chặt chẽ nhất trong lịch sử công nghệ.