CPI tháng 3 hàng năm được xem là chỉ dấu quan trọng để các chuyên gia kinh tế nhận định và dự báo về mức kiểm soát lạm phát trong cả năm. CPI tháng 3 giảm và quý I tăng thấp vừa là tin vui nhưng cũng là nỗi lo về tổng cầu của nền kinh tế cũng như sức mua của người dân vẫn ở mức thấp.
Phóng viên Báo Tin tức đã có cuộc trao đổi với TS Lê Quốc Phương (ảnh), Phó Giám đốc Trung tâm thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công Thương) để làm rõ về vấn đề này.
´Ông nhận định như thế nào về CPI tháng 3 giảm lần đầu tiên sau 9 tháng?
+CPI tháng 3/2013 giảm 0,19% sau khi tăng tổng cộng 2,59% trong 2 tháng đầu năm. Nếu như phần lớn các năm trước, CPI tháng 3 là dương (CPI tháng 3 của năm 2010, 2011 và năm 2012 đều dương) thì năm nay lại âm. Hơn nữa CPI tháng 3 giảm trong bối cảnh CPI tháng 2 (là tháng mà Tết Nguyên đán nằm trọn trong đó) không quá cao (1,32%).
Điều này cho thấy tổng cầu của nền kinh tế và sức mua hiện vẫn rất thấp, thể hiện qua các thông số kinh tế vĩ mô cơ như: Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng loại trừ yếu tố tăng giá trong 2 tháng đầu năm chỉ tăng 3,6%, thấp hơn tốc độ tăng của cùng kỳ nhiều năm trước; vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước trong 2 tháng đầu năm đạt rất thấp so với kế hoạch cả năm (10,5%), giảm 8,1% so với cùng kỳ 2012; vốn đầu tư của khu vực dân doanh cũng còn gặp khó khăn; dư nợ tín dụng giảm 0,28% (mặc dù huy động tăng lên).
Ngoài nguyên nhân tổng quát trên thì những lý do cụ thể khiến CPI tháng 3 giảm là: Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,53% (lương thực giảm 0,59%, thực phẩm giảm 0,95%, ăn uống ngoài gia đình tăng 0,87%). Theo tôi, giá lương thực giảm do các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long được mùa, giá thực phẩm giảm do sau Tết, giá cả các mặt hàng trở lại mức giá trước Tết; ăn uống ngoài gia đình tăng nhẹ do nhu cầu tăng hơn bình thường của người dân khi đi vui chơi lễ hội đầu năm. Ngoài ra, nhóm mặt hàng đồ uống và thuốc lá giảm 0,08%, giao thông giảm 0,25% khi giá các mặt hàng trong nhóm điều chỉnh về mức tương đương mức trước Tết; nhóm bưu chính viễn thông tiếp tục giảm 0,05%; dịch vụ y tế chỉ tăng 0,02%, góp phần giúp chỉ số chung không tăng đột biến.
´Thưa ông, với diễn biến trên thì mục tiêu kiểm soát CPI năm 2013 ở mức tăng 6,5% liệu có thể thực hiện được không?
+Theo tôi, để đạt được mục tiêu đó, việc chỉ đạo điều hành của Chính phủ một mặt vẫn phải nhất quán với mục tiêu ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát (như nêu trong Nghị quyết 01), song mặt khác vẫn có các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường (như nêu trong Nghị quyết 02).
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu CPI năm 2013 tăng khoảng 6,5% không phải điều dễ dàng. Nguyên do: Vừa qua, các địa phương chưa tăng giá dịch vụ y tế (trong đó có Hà Nội và TP Hồ Chí Minh) thì sẽ tăng giá dịch vụ này từ nay đến cuối năm; giá điện sẽ tiếp tục tăng theo lộ trình. Đó là chưa kể giá xăng dầu hiện vẫn chưa tăng trong khi giá thế giới vừa qua tăng đáng kể. Vì vậy sẽ không loại trừ khả năng sẽ phải tăng giá xăng dầu trong thời gian tới.
Sau khi nhiều quốc gia tung ra các gói kích thích kinh tế vào cuối năm 2012 thì dự báo giá hàng hóa thế giới sẽ có xu hướng tăng trong năm 2013. Điều này sẽ tác động đến Việt Nam vì nước ta vẫn phải phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên vật liệu từ thị trường thế giới. Do vậy, việc chỉ đạo điều hành của Chính phủ cần rất quyết liệt để đảm bảo đạt được mục tiêu đề ra.
Minh Phương