Muốn thành công, sinh viên phải chuẩn bị năng lực từ rất sớm

Trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi mạnh mẽ, công nghệ phát triển nhanh và thị trường lao động cạnh tranh ngày càng gay gắt, một nghịch lý đang diễn ra khiến nhiều người trăn trở: Doanh nghiệp liên tục thiếu nhân lực chất lượng cao, trong khi không ít sinh viên sau khi tốt nghiệp vẫn loay hoay tìm việc hoặc nhanh chóng bị đào thải khỏi môi trường làm việc thực tế.

Chú thích ảnh
Sinh viên Khoa Tài chính - Ngân hàng vô địch giải bóng đá Trường Đại học Nguyễn Trãi năm 2026.

Kỹ năng nghề thiệp và tinh thần không ngừng học hỏi

Một số chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục cho biết, tấm bằng đại học ngày nay chỉ còn là điều kiện khởi đầu, còn yếu tố quyết định sự phát triển bền vững lại nằm ở năng lực thích nghi, kỹ năng nghề nghiệp, thái độ sống và tinh thần không ngừng hoàn thiện bản thân.

Theo nhiều chuyên gia hướng nghiệp và tuyển dụng, nguyên nhân khiến một bộ phận sinh viên thất nghiệp hiện nay không phải vì thiếu cơ hội, mà vì thiếu hành trang thực tế để bước vào thị trường lao động. Trong đó, kỹ năng giao tiếp là hạn chế phổ biến nhất. Không ít sinh viên có kiến thức chuyên môn nhưng thiếu khả năng trình bày ý tưởng, lắng nghe, phản hồi hoặc ứng xử chuyên nghiệp trong môi trường công việc.

Trong doanh nghiệp hiện đại, giao tiếp không còn đơn thuần là “kỹ năng mềm”, mà đã trở thành năng lực nền tảng để xây dựng niềm tin, phối hợp công việc và phát triển các mối quan hệ nghề nghiệp bền vững.

Song song với đó là khả năng làm việc nhóm còn yếu. Nhiều sinh viên quen với tư duy học tập độc lập nên gặp khó khi bước vào môi trường tập thể, thiếu khả năng phối hợp, chia sẻ trách nhiệm hoặc tiếp nhận góp ý. Trong khi đó, doanh nghiệp hiện đại ngày càng coi trọng tinh thần cộng tác, bởi thành công của một tổ chức không phụ thuộc vào một cá nhân xuất sắc mà phụ thuộc vào khả năng vận hành hiệu quả của cả tập thể.

Một nguyên nhân khác là thiếu kỷ luật, thiếu sự bền bỉ và khả năng chịu áp lực công việc. Không ít người trẻ kỳ vọng thành công nhanh, thu nhập cao và môi trường thoải mái ngay từ đầu nhưng lại chưa chuẩn bị đầy đủ tâm thế để đi qua những khó khăn ban đầu của nghề nghiệp. Chỉ cần áp lực chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI), bị nhắc nhở hoặc gặp thất bại nhỏ đã dễ nản lòng, bỏ cuộc hoặc liên tục nhảy việc. Trong khi đó, doanh nghiệp luôn đánh giá rất cao những người có tinh thần trách nhiệm, giữ cam kết và đủ bản lĩnh để vượt qua áp lực.

Không chỉ vậy, một bộ phận sinh viên hiện nay thiếu vận động, sức bền hạn chế, khó thích nghi với cường độ làm việc cao. Trong thời đại cạnh tranh toàn cầu, sức khỏe không còn là vấn đề cá nhân mà đã trở thành một phần của năng lực lao động.

Đặc biệt, tinh thần tự học và kỹ năng số đang trở thành “thước đo mới” của nguồn nhân lực hiện đại. Công nghệ, trí tuệ nhân tạo và mô hình kinh doanh thay đổi từng ngày khiến kiến thức đại học chỉ còn là nền tảng ban đầu. Doanh nghiệp hiện nay không chỉ tuyển người giỏi kiến thức mà tuyển những người có khả năng học hỏi liên tục và tạo ra giá trị thực tiễn.

Ngoài kiến thức và kỹ năng, một yếu tố tưởng như nhỏ nhưng lại có ảnh hưởng rất lớn đến con đường phát triển nghề nghiệp chính là văn hóa ứng xử và lòng biết ơn. Một lời cảm ơn đúng lúc không chỉ thể hiện sự văn minh mà còn phản ánh sự khiêm nhường, tinh thần cầu thị và khả năng xây dựng các mối quan hệ bền vững.

Mô hình giáo dục gắn với trải nghiệm doanh nghiệp

Từ thực tiễn đào tạo hiện nay cho thấy, nhiều ý kiến cho rằng, những mô hình giáo dục gắn với trải nghiệm doanh nghiệp đang mang lại hiệu quả rất tích cực.

Tại Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi (NTU), sinh viên được các thầy cô quan tâm đào tạo về văn hóa ứng xử, tinh thần biết ơn và kỹ năng nghề nghiệp ngay từ những ngày đầu nhập học. Sinh viên được tạo điều kiện đi trải nghiệm thực tế tại các doanh nghiệp, ngân hàng từ năm nhất; được khuyến khích đi thực tập từ năm hai và thực tập full-time từ giữa năm thứ ba.

Đồng thời, thầy cô cũng chủ động kết nối các công việc làm thêm part-time phù hợp với chuyên ngành như ngân hàng, công ty tài chính, công ty chứng khoán, kế toán, kiểm toán, bảo hiểm, kinh doanh, dịch vụ hay nhân sự để sinh viên có cơ hội va chạm thực tế từ sớm. Chính quá trình ấy giúp người học nâng cao năng lực giải quyết công việc, mở rộng các mối quan hệ với doanh nghiệp, trưởng bộ phận, đồng nghiệp và từng bước hình thành tư duy nghề nghiệp chuyên nghiệp.

Không chỉ chú trọng chuyên môn, Khoa còn quan tâm rèn luyện tính kỷ luật và thể lực cho sinh viên thông qua học kỳ quân sự và các hoạt động thể thao… Qua đó, giúp người học nâng cao sức khỏe, tinh thần đồng đội và khả năng thích nghi với áp lực công việc sau này. Đặc biệt, phần lớn sinh viên đều được kết nối cơ hội việc làm ngay sau khi bảo vệ tốt nghiệp.

P.V
Đa dạng hóa hệ thống giáo dục đại học thúc đẩy nguồn nhân lực chất lượng cao
Đa dạng hóa hệ thống giáo dục đại học thúc đẩy nguồn nhân lực chất lượng cao

Trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức, các trường đại học tư thục tại Cần Thơ đang từng bước khẳng định vai trò trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần đa dạng hóa hệ thống giáo dục đại học và đáp ứng nhu cầu lao động của vùng.

Chia sẻ:

doanh nghiệp - Sản phẩm - Dịch vụ

Các đơn vị thông tin của TTXVN