Quyết định áp mức giá tàu lên tới 150 USD cho một chuyến đi khứ hồi ngắn ngủi giữa New York và sân MetLife ở bang New Jersey đang châm ngòi cho làn sóng tranh cãi gay gắt, kéo theo cuộc “đấu khẩu” công khai giữa chính quyền địa phương và Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA).
Theo giới chức giao thông bang New Jersey, người hâm mộ muốn di chuyển từ Manhattan tới sân MetLife - nơi tổ chức 8 trận đấu thuộc World Cup 2026, bao gồm cả trận chung kết ngày 19/7 - sẽ phải trả tới 150 USD cho vé tàu khứ hồi. Con số này cao gần 12 lần so với mức giá thông thường chỉ 12,90 USD cho quãng đường dài khoảng 14 km, tương đương 15 phút di chuyển.
Với khoảng 40.000 cổ động viên dự kiến sử dụng phương tiện công cộng mỗi trận, việc tăng giá được lý giải là nhằm bù đắp chi phí vận hành khổng lồ. Công ty NJ Transit cho biết họ sẽ phải chi tới 62 triệu USD để phục vụ vận chuyển trong suốt giải đấu, trong khi các khoản tài trợ bên ngoài mới chỉ bù đắp được 14 triệu USD. Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành NJ Transit - ông Kris Kolluri khẳng định: “Đây không phải là ‘chặt chém’. Chúng tôi chỉ đang cố gắng thu hồi chi phí”.
Tuy nhiên, lập luận này không thuyết phục được FIFA. Cơ quan quyền lực nhất của bóng đá thế giới đã chỉ trích mức giá này là “bị đẩy lên một cách tùy tiện” và nhấn mạnh việc yêu cầu FIFA gánh chi phí là “chưa từng có tiền lệ”. FIFA cảnh báo rằng việc tăng giá có thể tạo ra “hiệu ứng lạnh”, khiến người hâm mộ tìm đến các phương tiện thay thế, từ đó gây ùn tắc, chậm trễ và làm suy giảm lợi ích kinh tế cũng như di sản mà World Cup mang lại cho khu vực đăng cai.
Trong các thỏa thuận ký kết với các thành phố chủ nhà từ năm 2018, việc cung cấp giao thông miễn phí cho người hâm mộ luôn là một cam kết quan trọng. Tại World Cup 2022 ở Qatar, khán giả thậm chí được sử dụng hệ thống metro Doha miễn phí trong ngày diễn ra trận đấu.
Tranh cãi nhanh chóng leo thang thành cuộc đối đầu giữa chính quyền bang và FIFA. Thống đốc bang New Jersey, bà Mikie Sherrill, cho rằng FIFA “không đóng góp một đồng nào” cho việc vận chuyển người hâm mộ, trong khi vẫn có thể thu về tới 11 tỷ USD doanh thu từ giải đấu. Ở chiều ngược lại, FIFA bác bỏ con số này, nhấn mạnh đây là doanh thu chứ không phải lợi nhuận, đồng thời khẳng định tổ chức này hoạt động theo mô hình phi lợi nhuận.
Làn sóng chỉ trích cũng lan sang các chính trị gia Mỹ. Thống đốc bang New York, bà Kathy Hochul nhận định mức giá hơn 100 USD cho một chuyến tàu ngắn là “quá cao”. Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện - ông Chuck Schumer cũng kêu gọi FIFA nên đứng ra chi trả chi phí vận chuyển.
Phản ứng từ người hâm mộ quốc tế không kém phần gay gắt. Một nhóm cổ động viên Pháp đã gọi mức giá này là “hoàn toàn điên rồ”, trong khi ông Thomas Concannon - đại diện Hội Cổ động viên Bóng đá Anh - thẳng thắn nhận định: “Mọi thứ từ giải đấu này cho đến nay đều ‘nã tiền’ người hâm mộ”. Anh Guy Dixon - một cư dân New York - thì bày tỏ rằng “tình yêu bóng đá đã bị lợi dụng”.
New Jersey không phải là nơi duy nhất khiến người hâm mộ “đau ví”. Tại Boston, vé xe buýt nhanh tới sân Gillette có giá 95 USD, trong khi vé tàu khứ hồi từ thành phố này đến Foxborough đã được bán với giá 80 USD - gấp 4 lần mức thông thường. Tuy nhiên, sự chênh lệch càng trở nên rõ rệt khi so với các thành phố khác của Mỹ: tại Los Angeles, giá vé một chiều vẫn chỉ 1,75 USD; Atlanta là 2,50 USD; Houston 1,25 USD; còn Philadelphia giữ nguyên mức 2,90 USD. Kansas City thậm chí cung cấp dịch vụ shuttle (dịch vụ xe trung chuyển miễn phí) khứ hồi chỉ 15 USD. Một phần nguyên nhân là Chính phủ Mỹ đã cấp khoảng 100 triệu USD hỗ trợ giao thông cho các thành phố đăng cai, nhưng mức phân bổ và cách triển khai lại không đồng đều.
Ngay cả khi không đi tàu, người hâm mộ cũng khó tìm được phương án tiết kiệm. Xe buýt trung chuyển từ Manhattan có giá khoảng 80 USD khứ hồi, trong khi chỗ đỗ xe tại khu vực lân cận sân vận động có thể lên tới 225 USD. Bãi đỗ xe rộng lớn của sân MetLife phần lớn sẽ được chuyển đổi thành khu fan zone, bến xe shuttle và khu vực phục vụ tổ chức, khiến lựa chọn tự lái xe càng bị hạn chế.
World Cup 2026, sự kiện lần đầu tiên trở lại Mỹ kể từ năm 1994, đang đứng trước một nghịch lý: quy mô tổ chức hoành tráng nhưng trải nghiệm người hâm mộ lại bị đe dọa bởi chi phí leo thang. Từ giá vé trận đấu đến chi phí di chuyển, những con số “trên trời” đang phủ bóng lên kỳ vọng về một kỳ World Cup thân thiện và dễ tiếp cận. Nếu không có giải pháp dung hòa giữa các bên, “bữa tiệc bóng đá lớn nhất hành tinh” có nguy cơ trở thành cuộc chơi xa xỉ – nơi niềm đam mê phải trả giá bằng những hóa đơn đắt đỏ.