Bài 3: 'Dân vận khéo' trên không gian số

Thay vì tuyên truyền, vận động truyền thống, nhiều địa phương đã chủ động ứng dụng các nền tảng số để kết nối với người dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, giải quyết kiến nghị từ cơ sở. Những mô hình “Dân vận khéo” trên không gian số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành mà còn củng cố niềm tin của nhân dân, góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số.

Khi dân vận không còn giới hạn bởi không gian, thời gian

Nếu trước đây, công tác dân vận chủ yếu được thực hiện thông qua các cuộc họp, đối thoại trực tiếp hay những buổi tuyên truyền tại cơ sở, thì nay không gian số đã trở thành “cầu nối” giúp chính quyền đến gần người dân hơn. Thông qua mạng xã hội, các nền tảng số và những ứng dụng trực tuyến, thông tin được truyền tải nhanh chóng, người dân dễ dàng bày tỏ ý kiến, phản ánh kiến nghị, còn chính quyền có thêm kênh để lắng nghe, tương tác và giải quyết kịp thời những vấn đề từ cơ sở. Khi dân vận không còn bị giới hạn bởi không gian, thời gian, hiệu quả kết nối giữa chính quyền và nhân dân cũng được nâng lên, tạo nền tảng xây dựng chính quyền phục vụ trong kỷ nguyên số.

Anh Nguyễn Ngọc Đức, phường Đồng Thuận chia sẻ: Hiện nay, hầu hết các tổ dân phố đều có nhóm Zalo nên người dân rất thuận tiện trong việc theo dõi các thông báo của chính quyền. Mọi chủ trương, kế hoạch hay thông tin liên quan đến đời sống dân sinh đều được cập nhật nhanh chóng trên các trang thông tin điện tử, mạng xã hội, hay phần mềm QUANGTRI- S. Khi phát hiện các vấn đề như hạ tầng xuống cấp, vệ sinh môi trường hay những bất cập ở khu dân cư, người dân có thể chụp ảnh, gửi phản ánh trực tiếp. Các ý kiến đều được chính quyền tiếp nhận, trao đổi và xử lý khá kịp thời. Nhờ đó, chúng tôi cảm thấy mình được lắng nghe và có thể tham gia nhiều hơn vào các công việc của địa phương.

Chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức dân vận, đưa công tác vận động quần chúng vượt qua những giới hạn về không gian và thời gian tạo thành sự tương tác hai chiều. Qua đó, giúp chính quyền lắng nghe, xử lý kịp thời các ý kiến từ cơ sở; đồng thời góp phần xây dựng chính quyền gần dân, phục vụ người dân tốt hơn.

Ông Trần Thanh Sơn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Đồng Thuận cho hay: Trong bối cảnh chuyển đổi số, công tác dân vận không chỉ đổi mới về phương thức mà còn phải thay đổi cả tư duy tiếp cận người dân. Đảng ủy phường xác định việc nâng cao nhận thức, đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên các nền tảng số là nhiệm vụ trọng tâm. Thông qua các kênh như Cổng thông tin điện tử, trang Facebook, Zalo OA của địa phương và các nhóm cộng đồng, thông tin được truyền tải nhanh chóng, chính xác, giúp người dân dễ dàng tiếp cận, nắm bắt và thực hiện; đồng thời, cũng tạo điều kiện để người dân phản ánh ý kiến, kiến nghị trực tuyến, qua đó chính quyền kịp thời lắng nghe, giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Việc ứng dụng công nghệ số trong công tác dân vận không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền theo hướng hiện đại, số hóa mà còn củng cố niềm tin của nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ ngày càng công khai, minh bạch và gần dân.

Đổi mới công tác dân vận từ những mô hình hiệu quả

Thay vì chỉ dựa vào các hình thức tiếp xúc trực tiếp, nhiều địa phương đã chủ động kết hợp nền tảng số để tuyên truyền, vận động và tăng cường tương tác với người dân. Từ các mô hình như: “Tổ thanh niên tình nguyện chuyển đổi số” ở Vĩnh Linh; “Khu dân cư số” tại xã Đồng Lê; “Sổ theo dõi điện tử thay sổ giấy” ở xã Kim Điền; “Loa truyền thanh thông minh” tại xã Vĩnh Hoàng và xã Hòa Trạch, đến việc lấy ý kiến nhân dân góp ý dự thảo văn bản trên nền tảng số tại các phường Đồng Hới, Đông Hà và Quảng Trị… đã cho thấy cách làm dân vận đang từng bước chuyển từ phương thức truyền thống sang môi trường số. Không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, những mô hình này còn tạo điều kiện để người dân tham gia nhiều hơn vào các hoạt động của địa phương, góp phần hình thành thói quen tương tác số và xây dựng “văn hóa số” trong cộng đồng.

Tại buổi tuyên truyền của “Đại sứ số thanh niên” xã Nam Gianh, từ cài đặt ứng dụng, kích hoạt tài khoản định danh điện tử đến sử dụng dịch vụ công trực tuyến, mọi thắc mắc đều được giải đáp ngay tại chỗ. Cách làm gần gũi, trực quan đã giúp nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi, từng bước làm quen với môi trường số, góp phần đưa chuyển đổi số đi vào đời sống một cách thiết thực. Theo các thành viên trong Tổ, trước đây công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ yếu được thực hiện trực tiếp nên mất nhiều thời gian, khó tiếp cận hết các đối tượng. Từ khi đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, việc kết nối với người dân trở nên thuận lợi hơn thông qua các nhóm Zalo, Facebook cộng đồng và các ứng dụng trực tuyến.

Bí thư Đoàn xã Nam Gianh Nguyễn Tiến Lực cho biết: Mục tiêu của mô hình là phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong đồng hành cùng người dân tiếp cận công nghệ số. Thông qua những buổi tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp sẽ giúp người dân từng bước thay đổi thói quen, mạnh dạn sử dụng các nền tảng số, từ dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt đến các ứng dụng phục vụ đời sống. Chúng tôi thường xuyên đăng tải các thông tin về chủ trương, chính sách mới, hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, đồng thời giải đáp những vướng mắc ngay trên các nhóm mạng xã hội. Với những hộ còn hạn chế kỹ năng số, thành viên của tổ sẽ đến tận nơi hướng dẫn cài đặt ứng dụng, tạo tài khoản dịch vụ công hay thanh toán không dùng tiền mặt. Nhờ đó, công tác dân vận không chỉ nhanh hơn mà còn gần dân, sát dân và hiệu quả hơn.

Đồng thuận từ những kết nối số

Được thành lập từ tháng 8/2025, mô hình “Đại sứ số thanh niên” xã Nam Gianh bước đầu phát huy hiệu quả trong hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ số. Đoàn xã giao Chi đoàn Công an xã xây dựng các video clip, infographic tuyên truyền trên các nền tảng số, đồng thời tập huấn cho các “đại sứ số” kỹ năng hướng dẫn người dân sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia và các tiện ích trên ứng dụng VNeID như tích hợp tài khoản an sinh xã hội, sổ sức khỏe điện tử, giấy phép lái xe, bảo hiểm xã hội... Trong điều kiện Trung tâm Phục vụ hành chính công xã mới đi vào hoạt động, các “đại sứ số” thường xuyên túc trực hỗ trợ người dân lấy số thứ tự, thực hiện thủ tục trên môi trường số; đồng thời trực tiếp đến các nhà văn hóa thôn hướng dẫn người dân cài đặt, tích hợp và sử dụng các tiện ích trên ứng dụng VNeID.

Anh Nguyễn Nam Hòa, thôn Phú Lộc, xã Nam Gianh cho hay: Điều anh thấy ý nghĩa nhất là cán bộ, đoàn viên đến tận thôn, tận nhà để hướng dẫn từng người nên ai cũng dễ tiếp cận. Từ chỗ e ngại công nghệ, giờ nhiều người dân trong thôn đã biết sử dụng các ứng dụng số, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến và cập nhật thông tin của địa phương nhanh hơn. Người dân rất đồng tình với cách làm này vì vừa thuận tiện, vừa tạo cảm giác chính quyền luôn gần dân, đồng hành cùng người dân trong chuyển đổi số…

Theo Tỉnh ủy Quảng Trị: Đối với hệ thống chính trị nói chung, việc ứng dụng chuyển đổi số trong công tác Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội cũng có chuyển biến tích cực: 100% cơ quan Mặt trận và các đoàn thể cấp tỉnh, cấp xã đã được trang bị máy tính kết nối internet, sử dụng hệ thống quản lý văn bản điều hành; tỷ lệ phát hành văn bản điện tử đạt 100% ở nhiều đơn vị; nhiều mô hình chuyển đổi số ở cơ sở được nhân rộng như “Khu dân cư số”, “Sổ theo dõi điện tử thay thế sổ giấy”, “Loa truyền thanh thông minh”, mô hình lấy ý kiến nhân dân đối với các dự thảo qua nền tảng số tại các phường Đông Hà, Quảng Trị, Đồng Hới. 1.903 Tổ công nghệ số cộng đồng trong tỉnh với 14.137 thành viên, len lỏi đến từng thôn, bản, khu phố, thực sự là “cánh tay nối dài” của cấp ủy, chính quyền đến với nhân dân.

Bà Hồ Thị Ngọc Lan, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Quảng Trị nhấn mạnh: Có thể khẳng định rằng, chuyển đổi số trong công tác tuyên giáo và dân vận thời gian qua không đơn thuần là việc đưa tài liệu lên môi trường mạng hay sử dụng thêm các phương tiện kỹ thuật hiện đại mà đã tạo ra sự đổi mới tư duy, cách làm, lấy hiệu quả tuyên truyền, mức độ tiếp nhận và sự chuyển biến trong nhận thức, hành động của cán bộ, đảng viên và nhân dân làm thước đo. Từ đó, khắc phục tình trạng tuyên truyền một chiều, hình thức, thiếu sức thuyết phục, từng bước xây dựng nền tuyên truyền hiện đại, chủ động, kịp thời và hiệu quả.

Thời gian tới, tỉnh chú trọng triển khai một số giải pháp sau: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tập trung chuẩn hóa, số hóa nội dung tuyên truyền, xây dựng hệ thống tài nguyên số dùng chung, kết nối với hệ sinh thái Tuyên giáo và Dân vận của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; tăng cường tương tác hai chiều, hoàn thiện cơ chế tiếp nhận và phản hồi ý kiến nhân dân; thực hiện gắn kết chặt chẽ công tác tuyên giáo, dân vận với phát triển hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, tỉnh chủ động xây dựng “lá chắn thông tin số” vững chắc trên không gian mạng; đổi mới công tác tuyên giáo và dân vận trong thời đại số là quá trình toàn diện, đòi hỏi đổi mới tư duy, ứng dụng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường bảo vệ không gian mạng. Triển khai hiệu quả các giải pháp này sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác tư tưởng, tạo đồng thuận xã hội và xây dựng nền tảng tinh thần vững chắc để Quảng Trị phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Chuyển đổi số đã và đang tạo tiền đề để công tác dân vận gần dân, sát dân, kịp thời và hiệu quả hơn. Những mô hình “Dân vận khéo” trên không gian số đang trở thành cầu nối quan trọng giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, góp phần củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội và xây dựng chính quyền số, xã hội số. Từ nền tảng đó, tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong hoạt động của bộ máy hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và mở ra hiệu lực mới từ một nền hành chính số.

Bài 4 - Tiếp theo và hết: Hiệu lực mới từ nền hành chính số