Lan tỏa kỹ năng số từ cơ sở, xây dựng xã hội số toàn diện

Đưa kỹ năng số đến từng thôn, hộ dân

Xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội, UBND xã Định Tân đã tập trung chỉ đạo quyết liệt việc phổ cập kỹ năng số cho nhân dân. Kế hoạch triển khai phong trào được xây dựng cụ thể, rõ người, rõ việc; mỗi cơ quan, đơn vị, chi bộ được giao nhiệm vụ phù hợp, mỗi cán bộ, đảng viên phát huy vai trò tiên phong trong học tập, sử dụng công nghệ số và trực tiếp hướng dẫn người dân tại nơi cư trú.

Để phong trào đi vào chiều sâu, xã thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng cấp xã với 21 thành viên và 18 tổ công nghệ số cộng đồng tại các khu dân cư với tổng số 90 thành viên. Các tổ được tập huấn kỹ năng số; đồng thời quán triệt tinh thần “xóa mù số” trong thời đại mới. Nội dung tuyên truyền được triển khai theo phương châm “dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm”, tập trung vào các tiện ích thiết thực gắn với đời sống thường ngày của người dân.

Các lớp phổ cập kỹ năng số được tổ chức ngay tại nhà văn hóa thôn, sân đình hay từng hộ gia đình. Hình ảnh cán bộ, đoàn viên, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng kiên trì "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn người dân từng thao tác nhỏ trên điện thoại thông minh đã trở nên quen thuộc ở nhiều vùng quê. Chính sự gần gũi ấy đã giúp người dân từng bước xóa bỏ tâm lý e ngại công nghệ, mạnh dạn tiếp cận môi trường số.

Trước đây, bà Nguyễn Thị Năm, xã Định Tân chỉ sử dụng điện thoại thông minh để nghe, gọi hoặc xem các chương trình giải trí. Tuy nhiên sau khi được các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng đến tận nhà hướng dẫn, chiếc điện thoại nhỏ bé đã trở thành công cụ hữu ích giúp bà thanh toán điện tử, tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến và kết nối thuận tiện hơn với cuộc sống số. Từ chỗ còn lúng túng với công nghệ, nay bà đã tự tin sử dụng các tiện ích số trong sinh hoạt hằng ngày.

Theo UBND xã Định Tân, từ năm 2025 đến nay, địa phương đã tổ chức hơn 100 lượt tuyên truyền trực tiếp về chuyển đổi số tại các khu dân cư; hỗ trợ hơn 5.400 lượt người dân sử dụng VNeID, sổ sức khỏe điện tử, cổng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và tham gia các nhóm cộng đồng trên nền tảng số. Người dân cũng được hướng dẫn nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng để nâng cao kỹ năng tự bảo vệ.

Ông Thiều Sỹ Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Định Tân cho biết, đến nay 100% cán bộ, công chức xã xử lý công việc trên môi trường điện tử; gần 90% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng; hơn 52% người dân có chữ ký số; 100% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử và hơn 96% có tài khoản định danh điện tử VNeID. Đặc biệt, 100% cán bộ, đảng viên thành thạo tối thiểu 5 kỹ năng số cơ bản, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Điểm nổi bật của phong trào là vai trò của các Tổ công nghệ số cộng đồng với sự tham gia tích cực của đoàn viên thanh niên, giáo viên, công an, cán bộ, đảng viên. Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người", các tổ đã trực tiếp giúp người dân vượt qua rào cản công nghệ, đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống thường nhật.

Không riêng Định Tân, tại xã Yên Trường, phong trào “Bình dân học vụ số” cũng lan tỏa mạnh mẽ đến từng thôn xóm. Những lớp học buổi tối trở thành nơi người dân cùng nhau học cách sử dụng điện thoại thông minh, đăng ký dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và cài đặt các ứng dụng số.

Bà Lưu Thị Hải, sinh năm 1967, thôn 2, xã Yên Trường chia sẻ, khi tham gia lớp phổ cập “Bình dân học vụ số”, bà được hướng dẫn tận tình từ những thao tác nhỏ nhất như cài đặt ứng dụng, tra cứu thông tin đến thanh toán trực tuyến. "Với người lớn tuổi như chúng tôi, việc tiếp cận công nghệ trước đây là điều rất khó khăn, nhưng nhờ sự hỗ trợ kiên trì, gần gũi ấy, nay chúng tôi đã tự tin hơn, không còn cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau trong thời đại số…", bà Hải nói.

Theo bà Nguyễn Thị Khuyên, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Trường, địa phương đã thành lập 21/21 Tổ công nghệ số cộng đồng tại tất cả các thôn; tổ chức 5 lớp tập huấn về chuyển đổi số cho cán bộ, công chức, viên chức và các đoàn thể với hàng trăm lượt người tham gia. Từ những hạt nhân này, các lớp phổ cập "Bình dân học vụ số" tiếp tục được duy trì đều đặn vào các buổi tối hằng tuần tại 21 thôn trên địa bàn.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự hưởng ứng tích cực của người dân, phong trào đã mang lại nhiều chuyển biến rõ nét. Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức của xã được trang bị kiến thức và kỹ năng số cơ bản; khoảng 90% học sinh trung học phổ thông được tiếp cận chương trình kỹ năng số; hơn 60% học sinh trung học cơ sở và 30% học sinh tiểu học bước đầu làm quen với thiết bị số, phần mềm học trực tuyến; trên 50% hộ gia đình tham gia mô hình “Gia đình số”. Những con số ấy cho thấy chuyển đổi số đang dần hiện diện trong từng gia đình, từng nếp sinh hoạt của người dân nông thôn.

Lan tỏa chuyển đổi số từ cơ sở

Tại xã Yên Ninh, dù còn nhiều khó khăn về hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực, địa phương vẫn xác định phong trào “Bình dân học vụ số” là nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số ở cơ sở. UBND xã đã chủ động ban hành kế hoạch triển khai phù hợp với thực tế; đồng thời thành lập, kiện toàn Tổ công nghệ số cộng đồng tại 100% thôn với lực lượng nòng cốt là cán bộ thôn, đoàn viên thanh niên, hội viên các đoàn thể và những người am hiểu công nghệ.

Các tổ duy trì thường xuyên hoạt động hỗ trợ người dân tiếp cận nền tảng số bằng nhiều cách làm linh hoạt như “cầm tay chỉ việc”, “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Nhờ đó, nhiều người cao tuổi, người yếu thế đã biết sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số trong đời sống hằng ngày.

Cùng với đó, xã Yên Ninh đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với xây dựng chính quyền số. Trung tâm Phục vụ hành chính công xã bố trí cán bộ trực tiếp hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính và sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID trong các giao dịch hành chính.

Ông Lê Văn Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Ninh cho biết, sau một năm triển khai phong trào, nhận thức và kỹ năng số của cán bộ, nhân dân trên địa bàn đã có chuyển biến rõ nét. Người dân ngày càng chủ động tiếp cận công nghệ, từ cài đặt VNeID, thanh toán điện tử đến thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Thanh toán không dùng tiền mặt phát triển mạnh, từng bước hình thành thói quen giao dịch số trong cộng đồng.

Thực hiện phong trào "Bình dân học vụ số", Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa đã đẩy mạnh đào tạo, phổ cập kỹ năng số trên diện rộng. Năm 2025, gần 17.136 cán bộ, công chức, viên chức được bồi dưỡng kiến thức chuyển đổi số trên nền tảng học trực tuyến mở đại trà; 12.800 cán bộ cấp xã được tập huấn trực tuyến về vận hành hệ thống công nghệ thông tin, chữ ký số và các phần mềm dùng chung. Cùng với đó, 10 lớp tập huấn trực tiếp được tổ chức cho hơn 900 tổ trưởng/4.351 Tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn, bản nhằm nâng cao kỹ năng tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ số.

Trong quý I năm 2026, Sở tiếp tục tổ chức 4 lớp bồi dưỡng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho 360 cán bộ, công chức, viên chức và 5 lớp tập huấn cho 2.000 cán bộ, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng về khai thác, vận hành Trung tâm giám sát điều hành thông minh của tỉnh. Đồng thời, Sở tổ chức tập huấn kỹ năng số trên nền tảng Bình dân học vụ số cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; đến hết quý I năm 2026 có 10.349 học viên hoàn thành khóa học.

Theo ông Lê Xuân Lâm, Trưởng phòng Quản lý Công nghệ thông tin và chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa, năm 2026 tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh phong trào theo hướng thực chất, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm; đưa công nghệ số trở thành công cụ thiết thực phục vụ đời sống, sản xuất và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ngay từ cơ sở.

Từ những lớp học kỹ năng số ở thôn quê đến việc ngày càng nhiều người dân sử dụng VNeID, thanh toán điện tử, dịch vụ công trực tuyến, phong trào “Bình dân học vụ số” đang tạo chuyển biến rõ nét ngay từ cơ sở. Chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời mà dần trở thành một phần trong đời sống người dân xứ Thanh, góp phần xây dựng xã hội số toàn diện mà ở đó không ai bị đứng ngoài nhịp phát triển của thời đại.