"Tuần lễ Đen tối" trong cuộc Chiến tranh Boer- Kỳ cuối: Bài học để sống sót

Các điều kiện để áp dụng thành công kế hoạch của tướng De La Rey ở Magersfontein đạt độ hoàn hảo vào rạng sáng 11/12/1899. Khi cơn bão hỏa lực xé toạc Lữ đoàn Highland thì đội quân này nhanh chóng rơi vào cảnh hỗn loạn.


 

Chiến trường Magersfontein.

Tướng Wauchope di chuyển lên phía trước để quan sát xem các chiến hào của người Boer kéo dài bao nhiêu. Sau đó, ông ra lệnh cho trung tá John Coode của đội Black Watch dàn quân sang phía tay phải. Tuy nhiên, chỉ vài phút sau, cả Wauchope lẫn Coode đều bị bắn chết. Cuối cùng 17 trên tổng số 22 sĩ quan của đội Black Watch đã bỏ mạng hoặc bị thương và bất cứ viên sĩ quan nào xông xáo thu thập thông tin hay ra mệnh lệnh đều có khả năng dính đạn. Trên thực tế, khả năng chỉ huy và kiểm soát trên tuyến đầu của quân Anh đã mất tác dụng, trong khi các binh sĩ phía sau nằm bẹp rúm ró dưới những làn đạn bay vèo vèo trên đầu trong khi bắp chân phỏng rát vì sức nóng như thiêu đốt của ánh nắng mặt trời (quân Highland mặc loại váy truyền thống của người Xcốtlen khi ra trận).


Ở hàng cuối, mọi thứ còn tồi tệ hơn. Cú sốc ban đầu do lưới lửa đạn như vũ bão của người Boer dường như đã lan tỏa đến toàn bộ các tuyến, gây nên hiệu ứng phong cầm (hiệu ứng đàn xếp) đối với cả hàng, làm xáo trộn hàng ngũ giữa các đội Black Watch, Argylls và Seaforths, trong khi phần lớn các binh sĩ của đội khinh binh Highland giẫm đạp lên nhau, giày xéo cả sĩ quan chỉ huy của họ, để tháo chạy về phía sau.


 

Lực lượng Black Watch xung phong trong trận Magersfontein.

Ngay từ đầu chỉ có một số ít bỏ chạy. Nhiều binh sĩ nằm rạp xuống hoặc nhốn nháo xếp thành một kiểu hỏa tuyến nào đó. Một nhóm quân Seaforths thậm chí còn thực hiện thành công một đợt tấn công, vượt qua một khoảng trống giữa các chiến hào của người Boer, tiến lên một vùng đất cao ở phía sau và có thể đi vòng đến toàn bộ vị trí của người Boer. Họ thậm chí còn lao đến đúng chỗ tướng Piet Cronje và sáu viên sĩ quan tham mưu của ông. Chỉ chừng ấy là đủ để ngăn cản bước tiến cho đến khi quân tăng viện Boer đến và quét sạch những kẻ xâm nhập.


Nhưng hầu hết các binh sĩ Highland không thể làm gì ngoài việc khom người, nấp đằng sau các tổ kiến và bụi rậm, hay bất cứ một chỗ ẩn mình tối thiểu nào mà họ có thể tìm thấy, chờ đợi và hy vọng được cứu nguy. Một số thì lao vào chiến đấu, để giải thoát họ khỏi những thử thách khác như nỗi sợ hãi, nóng bức, đói khát và những đôi chân phồng rộp đau rát.


 

Quân Boer sử dụng loại pháo Long Tom 155 mm trong cuộc vây hãm Mafeking năm 1899.

 

Đội quân Gordons dự phòng được đưa lên tiền tuyến vào lúc 11 giờ trưa. Họ len lỏi qua Lữ đoàn Highland, với những binh sĩ đang nằm sõng soài, và tiến gần hơn đến các chiến hào của kẻ thù so với những người đồng đội. Nhưng rồi lực lượng này cũng phải dừng bước, tìm nơi ẩn náu, và điều đó chỉ làm tăng số lượng những binh sĩ phải phơi mình trên những đồng cỏ chói chang trước các vị trí của người Boer.


Trong khi đó, tướng Methuen không có bất cứ động thái nào để hỗ trợ lực lượng Highland đang khốn đốn của ông, mà chỉ ra lệnh cho họ bám trụ cho đến khi trời tối. Không rõ mệnh lệnh này có được truyền đến các sĩ quan vùng chiến sự hay không. Chỉ biết rằng một số di chuyển để đối phó với cuộc tấn công nhằm vào sườn phải của lính biệt kích Boer đã khiến một số sĩ quan hiểu lầm là hành động bắt đầu rút quân. Ý nghĩ này đã nhanh chóng lan truyền ra cả đội quân và toàn bộ lữ đoàn bắt đầu lồm cồm đứng dậy và chậm rãi thoái lui.


Nhưng chuyển động này đã dẫn đến phản ứng mạnh mẽ từ các chiến hào của người Boer nơi làn hỏa lực đạt đến một cao trào mới, gây tổn thất nghiêm trọng cho những hàng quân đang nhô lên. Cuối cùng, cuộc rút quân tuần tự theo mệnh lệnh, mặc dù xuất phát từ sự hiểu lầm, đã bất ngờ trở thành một cuộc tháo chạy tán loạn.
Phóng viên của tờ “Morning Post” mô tả “họ đổ về như một làn sóng mà không chỉ huy nào có thể ngăn nổi. Người ta có thể thấy các binh sĩ tháo chạy như những bầy ong vỡ tổ cho đến khi thoát khỏi tầm bắn và vứt bỏ súng ống ngổn ngang trên chiến trường mà không ai hỗ trợ họ. Đây có lẽ là cảnh tượng đau đớn nhất mà một binh sĩ Anh thời nay từng chứng kiến”.


Sau khi ra khỏi tầm bắn của súng trường, các sĩ quan có thể tập hợp người của họ lại, nhưng khi họ đang tìm nước uống trên các xe kéo để thỏa mãn cơn khát thì pháo của người Boer bắt đầu khai hỏa và dội xuống vị trí của tàn quân, gây nên cảnh tan tác thứ hai khiến Lữ đoàn Highland kiêu hãnh một lần nữa biến thành những đám đông nhốn nháo, hoảng loạn.


Người Anh mất tổng cộng 971 quân ở Magersfontein. Trong số đó có 355 lính thuộc đội Black Watch. Tổng cộng con số thương vong của tướng Methuen tương đương với 7% lực lượng của ông, trong khi con số này đối với Black Watch là 3/4 đội ngũ sĩ quan và gần 40% quân số.


Người Anh giữ trận địa của họ trong ngày tiếp theo, đấu pháo với người Boer và đưa Lữ đoàn Vệ binh lấn vào tầm đạn từ các chiến hào của người Boer. Nhưng không có cuộc tấn công thực sự nào diễn ra. Tiếng súng trên chiến trường đã lắng xuống để các đội quân y của cả hai bên tỏa ra chăm sóc thương binh. Tướng Methuen sau đó rút quân vào ngày 13/12/1899 về sông Modder. Cuộc vây hãm Kimberley vẫn tiếp tục.


Trận Magersfontein đã bộc lộ một hình thái chiến tranh mới. Đó là “chiến trường trống trải” khi các binh sĩ buộc phải tản ra, ẩn mình vào thực địa. Những “cơn bão” hỏa lực từ các loại khẩu súng trường mang ổ đạn, súng máy và pháo binh hiện đại như ở Magersfontein khiến người Anh sực tỉnh về bài học tự lực và khả năng ứng biến với môi trường chiến đấu luôn thay đổi, nếu như họ còn muốn sống sót.

 

Huy Lê

Thế giới bí ẩn

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản