Hệ thống dẫn nước của Dự án cấp nước sạch bị bỏ hoang nhiều năm nay.
Nhiều năm qua, hàng chục hộ dân tại xóm Tiểu Khu, xã Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ vẫn phải sống trong cảnh thiếu nước sạch sinh hoạt, dù sinh sống ngay cạnh khu vực hồ chứa thủy điện Hòa Bình, nơi được xem là một trong những nguồn nước dồi dào bậc nhất khu vực miền núi phía Bắc. Điều đáng nói người dân “sống cạnh hồ nhưng vẫn khát nước sạch” do dự án cấp nước sạch thiếu nguồn nước cung cấp, sau đó bị bỏ hoang.
Theo ghi nhận của phóng viên TTXVN tại xóm Tiểu Khu hiện có hơn 50 hộ dân sinh sống ven hồ. Dù một dự án cấp nước sạch đã được (UBND thành phố Hòa Bình cũ) triển khai và hoàn thành từ năm 2019, nhưng nguồn nước tự nhiên, không đáp ứng nhu cầu cung cấp cho nhân dân. Hệ thống nước đã bị hư hỏng sau thời gian dài, chưa được cải tạo sửa chữa dẫn đến việc không đảm bảo cung cấp cho nhân dân. Đến nay công trình này gần như bị bỏ hoang. Ngoài ra, hệ thống bể chứa nước một phần đã bị vùi lấp bởi đất đá, nhiều đoạn ống dẫn nước bị đứt, vỡ, xuống cấp nghiêm trọng theo thời gian.
Anh Bùi Văn Quang ở xóm Tiểu Khu, phường Tân Hòa cho biết, sau khi dự án hoàn thành, người dân kỳ vọng sẽ sớm được sử dụng nguồn nước sạch ổn định, đảm bảo vệ sinh. Tuy nhiên, niềm hy vọng đã nhanh chóng trở thành thất vọng khi công trình không được vận hành. Trong khi đó, cuộc sống sinh hoạt hàng ngày vẫn phụ thuộc vào các nguồn nước tự nhiên không ổn định, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
Các ống nước kéo từ mó nước về bị đất đá vùi lấp, người dân phải bỏ ra hàng triệu đồng để sửa chữa, thay thế.
Để có nước sử dụng, người dân xóm Tiểu Khu buộc phải tự xoay xở bằng cách đầu tư mua ống nhựa, kéo nước từ các mó nước tự nhiên cách xa hàng cây số. Việc dẫn nước thủ công này không chỉ tốn kém chi phí mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các tuyến ống thường xuyên bị hư hỏng do địa hình đồi núi phức tạp, sạt lở hoặc do hoạt động thi công nổ mìn làm đường trong khu vực.
Các hộ dân xóm Tiểu Khu cho biết, mỗi lần hệ thống ống nước bị đứt gãy, họ phải bỏ ra hàng triệu đồng để sửa chữa, thay thế. Đây là khoản chi phí không nhỏ đối với người dân vùng nông thôn còn nhiều khó khăn. Đặc biệt, có những thời điểm hệ thống nước bị gián đoạn kéo dài nhiều ngày, khiến sinh hoạt của các gia đình gặp nhiều khó khăn.
Trước thực trạng đó, một “trạm cấp nước tự phát” đã được gia đình bà Đinh Thị Bình ở xóm Tiểu Khu tự đầu tư xây dựng, với bể chứa, hệ thống ống dẫn nước để cung cấp nước cho các hộ dân trong khu vực. Nguồn nước được dẫn về từ các mó tự nhiên, sau đó phân phối đến từng hộ theo giờ.
Hộ gia đình bà Đinh Thị Bình cấp nước sinh hoạt cho các hộ dân xóm Tiểu Khu cả ngày lẫn đêm.
Theo bà Đinh Thị Bình, để duy trì hoạt động của hệ thống này, mỗi hộ gia đình đóng góp một khoản chi phí nhỏ hàng tháng. Cụ thể, mức thu khoảng 100.000 đồng/tháng đối với hộ đông người, còn các hộ ít người thì khoảng 50.000 đồng/tháng. Mặc dù chi phí không lớn, nhưng hệ thống này chỉ mang tính tạm thời, không đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn về nước sạch sinh hoạt.
Không chỉ đối mặt với tình trạng thiếu nước sạch, người dân xóm Tiểu Khu còn lo ngại về các nguy cơ liên quan đến sức khỏe khi sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh trong thời gian dài. Nhiều hộ gia đình phải sử dụng nước đun sôi để uống, nhưng vẫn không thể loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ tiềm ẩn từ vi khuẩn, tạp chất.
Hộ gia đình bà Đinh Thị Bình, xóm Tiểu Khu xây bể chứa nước để hỗ trợ cho các hộ dân nhiều năm nay.
Bà Đinh Thị Bình nhấn mạnh: "Chúng tôi làm vậy chỉ là giải pháp tình thế để bà con có nước dùng hàng ngày. Tuy nhiên, nguồn nước này chưa qua xử lý, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên nên không thể đảm bảo an toàn tuyệt đối”.
Ông Nguyễn Văn Vui, Bí thư chi bộ xóm Tiểu Khu, phường Tân Hòa cho biết, trong các buổi tiếp xúc cử tri, người dân đã nhiều lần kiến nghị với chính quyền các cấp về việc sớm khôi phục, đưa vào vận hành dự án cấp nước sạch đã được đầu tư. Đồng thời, đề nghị có giải pháp hỗ trợ, nâng cấp hệ thống cấp nước nhằm đảm bảo nhu cầu sinh hoạt thiết yếu cho người dân.
Việc để một công trình nước sạch đã hoàn thành nhưng không sử dụng trong nhiều năm là sự lãng phí lớn về nguồn lực đầu tư. Không chỉ gây thất thoát ngân sách, tình trạng này còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe của người dân địa phương.
Người dân xóm Tiểu Khu chung nhau sử dụng một nguồn nước nhà bà Đinh Thị Bình để sinh hoạt hàng ngày.
Theo đại diện lãnh đạo UBND phường Tân Hòa (Phú Thọ), việc triển khai các dự án hạ tầng ở vùng sâu, vùng xa thường gặp nhiều khó khăn về địa hình, nguồn lực và công tác quản lý. Tuy nhiên, đối với các công trình thiết yếu như cấp nước sạch, việc chậm đưa vào sử dụng hoặc để xuống cấp kéo dài là điều khó có thể chấp nhận. Chính quyền địa phương mong muốn Nhà nước quan tâm xem xét đầu tư xây dựng hệ thống nước sinh hoạt mới để đảm bảo ổn định cuộc sống cho nhân dân xóm Tiểu khu.
Việc sớm khắc phục tình trạng này không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn thể hiện trách nhiệm của các cấp chính quyền trong việc chăm lo đời sống nhân dân, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và công bằng trong tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.