Ngày hội non sông - Bài 4: Chủ động nhận diện và ngăn chặn các luận điệu xuyên tạc bầu cử

Nhận diện các thủ đoạn xuyên tạc về bầu cử

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Đây không chỉ là hoạt động chính trị - pháp lý quan trọng mà còn là dịp để nhân dân thực hiện quyền làm chủ thông qua việc lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình.

Sau gần 40 năm đổi mới, tiềm lực và vị thế quốc tế của Việt Nam không ngừng được nâng cao. Nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, tiến trình chuyển đổi số quốc gia được đẩy mạnh, công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phòng chống tham nhũng đạt nhiều kết quả quan trọng. Trong bối cảnh đó, việc tổ chức thành công cuộc bầu cử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần lựa chọn đội ngũ đại biểu đủ phẩm chất, năng lực tham gia hoạch định chính sách và giám sát quyền lực nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.

Tuy nhiên, cùng với quá trình chuẩn bị cho ngày hội lớn của toàn dân, trên không gian mạng cũng xuất hiện nhiều thông tin sai lệch, xuyên tạc liên quan đến công tác bầu cử. Các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị lợi dụng sự phát triển của mạng xã hội để lan truyền những luận điệu sai trái, gây hoang mang trong dư luận.

Theo TS. Nguyễn Văn Hoàng, giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia, những thông tin sai lệch thường tập trung vào việc phủ nhận bản chất dân chủ của cuộc bầu cử, bóp méo quy trình hiệp thương hoặc tung tin thất thiệt về tiêu chuẩn của người ứng cử.

“Các đối tượng chống phá thường khai thác tốc độ lan truyền của mạng xã hội để phát tán những nội dung gây tranh cãi hoặc giật gân. Một số trường hợp còn sử dụng hình ảnh cắt ghép, video giả mạo hoặc các công cụ trí tuệ nhân tạo để tạo ra nội dung sai sự thật liên quan đến công tác bầu cử. Mục tiêu của những hoạt động này không chỉ là gây nhiễu loạn thông tin trong thời điểm nhạy cảm mà còn nhằm tạo tâm lý hoài nghi trong xã hội.

Cùng quan điểm này, Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam (Bộ Quốc phòng) cho rằng, mục đích sâu xa của các luận điệu xuyên tạc bầu cử là làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với thể chế chính trị và chế độ dân chủ ở Việt Nam. Theo đó, các thế lực thù địch thường tập trung xuyên tạc vào những vấn đề như quyền tự ứng cử hoặc quy trình hiệp thương nhằm tạo nhận thức sai lệch trong dư luận.

“Trên thực tế, pháp luật Việt Nam bảo đảm quyền ứng cử và tự ứng cử của công dân theo quy định của Hiến pháp và Luật Bầu cử. Tuy nhiên, các đối tượng chống phá cố tình bóp méo quy trình hiệp thương, từ đó tuyên truyền rằng quyền tự ứng cử bị hạn chế hoặc không thực chất", Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu cho biết thêm.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, các nội dung xuyên tạc thường được phát tán trên mạng xã hội thông qua các tài khoản ẩn danh, blog cá nhân hoặc các kênh truyền thông chống đối. Một số đối tượng còn lợi dụng các sự việc cá biệt, cắt xén thông tin hoặc suy diễn nhằm tạo cảm giác cuộc bầu cử “thiếu minh bạch”. Mục tiêu của những hoạt động này không chỉ nhằm gây nhiễu loạn thông tin mà còn kích động tâm lý bất mãn, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và từng bước phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng.

Theo các chuyên gia chính trị, việc nhận diện đúng bản chất của các luận điệu xuyên tạc là điều cần thiết để tránh bị cuốn theo những thông tin sai lệch trên không gian mạng. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường cung cấp thông tin chính thống, kịp thời để định hướng dư luận. Công tác tuyên truyền trên báo chí, mạng xã hội và các nền tảng số cũng cần được đẩy mạnh nhằm giúp người dân hiểu rõ quy trình, ý nghĩa của cuộc bầu cử. Đồng thời, mỗi công dân cần nâng cao kỹ năng kiểm chứng thông tin, không chia sẻ những nội dung chưa được xác thực, góp phần ngăn chặn tin giả.

Mỗi công dân là “lá chắn” trước thông tin sai lệch

Trước các thủ đoạn chống phá trên không gian mạng, các chuyên gia cho rằng, bên cạnh nỗ lực của các cơ quan chức năng, sự tỉnh táo của người dân đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn sự lan truyền của thông tin sai lệch. Theo TS Trần Anh Quân, giảng viên lý luận chính trị Học viện hành chính quốc gia tại TP Hồ Chí Minh, trong bối cảnh thông tin lan truyền nhanh chóng trên môi trường số, mỗi công dân cần nâng cao khả năng nhận diện và kiểm chứng thông tin.

“Mỗi người cần chủ động tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống như cơ quan báo chí, cổng thông tin của Nhà nước hoặc các tổ chức có uy tín. Khi người dân có ý thức kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, các nội dung xuyên tạc sẽ khó có cơ hội lan rộng", ông Anh Quân cho biết.

Theo đó, việc lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng không chỉ gây hiểu lầm trong dư luận mà còn vô tình tiếp tay cho các hoạt động chống phá trên không gian mạng. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm an ninh thông tin trong thời gian diễn ra cuộc bầu cử.

Đại diện Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, lực lượng chức năng đang tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý các tài khoản phát tán thông tin sai sự thật liên quan đến bầu cử trên không gian mạng. Đồng thời, cơ quan công an phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước và các nền tảng mạng xã hội để kịp thời ngăn chặn các nội dung xuyên tạc hoặc kích động dư luận. Theo đó, trong bối cảnh các sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến trên mạng xã hội, việc nhận diện thông tin giả mạo trở thành yêu cầu quan trọng đối với mỗi công dân.

“Hiện nay, một số đối tượng có thể lợi dụng công nghệ AI để tạo ra hình ảnh, video hoặc nội dung giả mạo nhằm bóp méo thông tin, xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, trong đó có các nội dung liên quan đến bầu cử. Những nội dung này thường lan truyền nhanh trên mạng xã hội và dễ gây hiểu lầm nếu người dùng không kiểm chứng thông tin", vị đại diện Công an TP Hồ Chí Minh cho biết thêm.

Để phòng tránh các thông tin xuyên tạc về bầu cử, theo Công an TP Hồ Chí Minh, người dân cần nâng cao kỹ năng kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ trên mạng xã hội, chú ý đến nguồn phát tán và đối chiếu với các kênh thông tin chính thống. Đồng thời, cần cảnh giác với các nội dung có dấu hiệu bất thường như hình ảnh cắt ghép, video giật gân hoặc thông tin thiếu nguồn dẫn rõ ràng. Bên cạnh đó, việc trang bị kiến thức về công nghệ số và khả năng nhận diện nội dung do AI tạo ra cũng rất cần thiết, đặc biệt đối với giới trẻ – nhóm thường xuyên tiếp cận mạng xã hội.

Tương tự, các chuyên gia chính trị cũng đưa ra khuyến cáo, mỗi người dân có ý thức trách nhiệm và khả năng “lọc” thông tin, các nội dung giả mạo sẽ khó có cơ hội lan rộng, góp phần bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng mà còn là dịp để khẳng định quyền làm chủ của nhân dân. Việc chủ động nhận diện và ngăn chặn các luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng sẽ góp phần để ngày bầu cử thực sự trở thành ngày hội của toàn dân, củng cố niềm tin xã hội vào thể chế và con đường phát triển của đất nước.

Bài cuối: TP Hồ Chí Minh đã chuẩn bị chu đáo, toàn diện