Lá phiếu và trách nhiệm công dân

Sau quá trình chuẩn bị đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, các điều kiện cần thiết đã cơ bản hoàn tất. Không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, đây còn là dịp để mỗi công dân thực hiện quyền làm chủ của mình bằng lá phiếu, thể hiện trách nhiệm với đất nước.

Nhìn lại chặng đường chuẩn bị cho Ngày hội non sông, có thể thấy rõ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Ở Trung ương, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành 27 văn bản theo luật định, đồng thời có nhiều nghị quyết, văn bản hướng dẫn và giải đáp nghiệp vụ cho địa phương. Các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội và Chính phủ được quán triệt, tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện từ Trung ương đến cơ sở. Mọi khâu của quy trình bầu cử, từ hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách cử tri, tổ chức tiếp xúc cử tri đến chuẩn bị cơ sở vật chất cho ngày bỏ phiếu, được triển khai theo quy định của pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch và chặt chẽ.

Các địa phương cũng chủ động ban hành hàng ngàn văn bản lãnh đạo, chỉ đạo phục vụ công tác bầu cử, thể hiện sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Việc thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử được thực hiện đúng theo quy định. Cả nước đã thành lập 34 Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, 3.320 Ủy ban bầu cử cấp xã; 182 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội; 724 Ban bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh; 22.401 Ban bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã và 72.191 Tổ bầu cử.

Công tác nhân sự - khâu có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng của các cơ quan dân cử, được thực hiện nghiêm túc, với nhiều vòng hiệp thương, lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và nơi công tác. Danh sách chính thức 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được công bố đúng quy định, bảo đảm cơ cấu, thành phần và số dư cần thiết. Quy trình thẩm tra hồ sơ, đánh giá tiêu chuẩn người ứng cử được thực hiện kỹ lưỡng, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao đối với cử tri và đất nước.

Theo thống kê, 78.928.647 cử tri (số liệu cập nhật đến 10/3/2026) đã được lập danh sách tại 72.195 khu vực bỏ phiếu trên cả nước. Tại mỗi điểm bỏ phiếu, các điều kiện về cơ sở vật chất, hòm phiếu, phòng bỏ phiếu, phương án bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, y tế, thông tin liên lạc… đều đã được chuẩn bị. Công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức phong phú, từ hệ thống truyền thanh cơ sở đến các nền tảng số, giúp cử tri nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong ngày bầu cử.

Không khí chuẩn bị sôi nổi có thể thấy rõ ở nhiều địa phương trên cả nước. Như tại Thủ đô Hà Nội, các tuyến phố, khu dân cư được trang trí khang trang, rực rỡ cờ hoa; các điểm bỏ phiếu được kiểm tra kỹ lưỡng về cơ sở vật chất và khánh tiết. Ở TP Hồ Chí Minh, gần 9,7 triệu cử tri đã được rà soát, cập nhật trong danh sách. Hàng nghìn hội nghị tiếp xúc cử tri và mạn đàm tiểu sử người ứng cử đã được tổ chức, tạo điều kiện để cử tri hiểu rõ hơn về những người mình sẽ lựa chọn. Những con số đó phản ánh sự chuẩn bị nghiêm túc, trách nhiệm của các cấp chính quyền và các tổ chức chính trị xã hội.

Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh đất nước đang tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và triển khai nhiều đổi mới trong tổ chức bộ máy. Đây là lần đầu tiên việc bầu cử được tổ chức trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính. Quy mô địa bàn rộng hơn, dân số lớn hơn, yêu cầu về năng lực đại diện và quản trị cũng cao hơn. Vì vậy, việc lựa chọn những đại biểu có đủ phẩm chất, năng lực và trách nhiệm càng trở nên quan trọng.

Một điểm mới đáng chú ý nữa là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác bầu cử. Việc kết nối, đối chiếu danh sách cử tri với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư giúp nâng cao độ chính xác của thông tin. Ứng dụng VNeID cũng hỗ trợ cử tri tra cứu khu vực bỏ phiếu, theo dõi danh sách người ứng cử và thậm chí đăng ký thay đổi nơi bỏ phiếu khi cần thiết. Những tiện ích này góp phần tạo điều kiện thuận lợi hơn để người dân thực hiện quyền bầu cử của mình, đồng thời phản ánh bước tiến của nền hành chính số trong phục vụ nhân dân.

Nhưng trên tất cả, giá trị cốt lõi của một cuộc bầu cử dân chủ không nằm ở công nghệ hay hình thức tổ chức, mà ở quyền làm chủ thực sự của nhân dân. Mỗi lá phiếu là sự ủy quyền của cử tri đối với những người đại diện cho mình trong bộ máy nhà nước. Thông qua lá phiếu, quyền lực nhà nước được trao một cách hợp hiến và hợp pháp; đồng thời đặt nền tảng cho cơ chế giám sát và trách nhiệm giải trình trong suốt nhiệm kỳ. Khi người dân được thông tin đầy đủ, được tiếp xúc, đối thoại với người ứng cử và được tự do lựa chọn, đó chính là biểu hiện sinh động của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Ý nghĩa sâu sắc ấy thể hiện rất rõ trong những khu vực đặc thù của đất nước. Tại đặc khu Thổ Châu, cách đất liền hơn 200 km, hơn hai nghìn cử tri đã tham gia bầu cử sớm trong không khí phấn khởi và trách nhiệm. Trên những con tàu kiểm ngư đang làm nhiệm vụ ngoài khơi hay tại các nhà giàn DK1 giữa thềm lục địa phía Nam, những thùng phiếu cũng đã được đưa tới để cán bộ, chiến sĩ và ngư dân thực hiện quyền công dân của mình. Những lá phiếu được bỏ giữa biển khơi hay nơi đảo xa không chỉ thể hiện quyền làm chủ của người dân mà còn là minh chứng cho chủ quyền quốc gia gắn với sự hiện diện của con người và lực lượng làm nhiệm vụ nơi đầu sóng ngọn gió.

Với tinh thần bảo đảm quyền bầu cử cho mọi công dân, những cử tri khiếm thị cũng được tiếp cận tài liệu bầu cử bằng chữ nổi và file âm thanh, được hỗ trợ để đến điểm bỏ phiếu. Những việc làm tưởng như rất nhỏ bé ấy lại mang ý nghĩa lớn lao, đó là không để bất kỳ công dân nào bị bỏ lại phía sau trong thực hiện quyền hiến định của mình. Đó chính là thước đo của cuộc bầu cử dân chủ và nhân văn.

Tất cả những điều đó đang hội tụ để làm nên ý nghĩa của Ngày hội non sông. Lá phiếu của mỗi cử tri tuy nhỏ bé nhưng mang sức nặng của trách nhiệm công dân. Chọn đúng người, gửi đúng niềm tin, mỗi lá phiếu sẽ góp phần xây dựng một Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp có đủ năng lực, bản lĩnh để quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương trong nhiệm kỳ mới.

Ngày 15/3/2026 đang đến gần. Từ miền núi, đồng bằng, đô thị đến hải đảo xa xôi, không khí chuẩn bị cho ngày bầu cử đã lan tỏa rộng khắp. Các điều kiện tổ chức bầu cử đã cơ bản hoàn tất. Hệ thống chính trị đang tập trung cao độ để bảo đảm mọi khâu được tiến hành nghiêm túc, an toàn và đúng pháp luật. Nhưng thành công của cuộc bầu cử không chỉ phụ thuộc vào sự chuẩn bị của các cơ quan tổ chức mà còn phụ thuộc vào sự tham gia của mỗi cử tri.

Mỗi người dân hãy dành thời gian đến điểm bỏ phiếu, tìm hiểu kỹ về người ứng cử, cân nhắc và lựa chọn bằng chính lá phiếu của mình. Đó không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm với tương lai đất nước. Khi hàng chục triệu lá phiếu được bỏ vào hòm phiếu trong ngày mai, ý chí và niềm tin của nhân dân sẽ tiếp tục được khẳng định, để quyền lực nhà nước thực sự bắt nguồn từ nhân dân và vì nhân dân.