Không chỉ hồi sinh hệ sinh thái hồ nước, hành trình phát triển bền vững quanh hồ Biwa còn được viết nên từ những lựa chọn của cộng đồng. Tại Omihachiman, tỉnh Shiga, con kênh cổ Hachiman-bori – từng đứng trước nguy cơ bị lấp bỏ trong làn sóng đô thị hóa – đã được cứu sống nhờ sự kiên trì của người dân địa phương. Câu chuyện hồi sinh dòng kênh lịch sử này cho thấy phát triển bền vững không chỉ là bài toán môi trường, mà còn là sự gìn giữ ký ức, bản sắc và trách nhiệm liên thế hệ.
Nỗ lực di dời, chỉnh trang đô thị tại TP Hồ Chí Minh không chỉ giải quyết các vấn đề tồn đọng về môi trường, an sinh xã hội mà còn là bước đi chiến lược, biến những dự án cải tạo, chỉnh trang các dòng kênh đen thành động lực phát triển kinh tế, trở thành biểu tượng của trung tâm kinh tế, văn hóa, tài chính hàng đầu khu vực. Sự chuyển mình này không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, mà còn khẳng định tầm vóc của thành phố mang tên Bác bước vào kỷ nguyên mới.
Công cuộc chỉnh trang đô thị ven kênh rạch của TP Hồ Chí Minh đã đạt được những kết quả, thành công nhất định.
Công cuộc chỉnh trang đô thị của TP Hồ Chí Minh được thực hiện từ đầu những năm 1990, khi hàng loạt các dòng kênh, rạch như: Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hũ - Bến Nghé, Kênh Đôi - Kênh Tẻ, Tham Lương - Bến Cát, Tân Hóa - Lò Gốm... trở thành những dòng kênh đen, bị ô nhiễm nặng, đe dọa, ám ảnh về sức khỏe của hàng triệu người dân cũng như mỹ quan đô thị.
Một nhóm bạn trẻ đã chọn Ngày Quốc tế Thiếu nhi (1/6) để giúp người dân phường An Phú Đông (Quận 12, TP Hồ Chí Minh) dọn sạch dòng kênh ô nhiễm, bị rác thải phủ kín. Hoạt động này không chỉ giúp cải thiện môi trường mà còn mong muốn lan tỏa lối sống xanh, nâng cao ý thức cộng đồng về việc yêu quý và bảo vệ môi trường sống của chính mình.
Ngày 25/5, tại Công viên Thanh niên, thành phố Sóc Trăng (tỉnh Sóc Trăng), Ban Thường vụ Tỉnh đoàn phối hợp Đoàn Thanh niên Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức ra quân thu gom rác thải, vệ sinh các dòng kênh bị ô nhiễm.
Nhiều hộ dân ở ấp Phước Bình, xã Suối Đá, huyện Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh bức xúc phản ánh tình trạng nhiều doanh nghiệp, nhà máy sản xuất tinh bột sắn trên địa bàn xã Suối Đá, xả nước thải gây tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng tại kênh Xa Cách trong nhiều năm, làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân.
Mỗi tuần, các bạn trẻ của nhóm Hà Nội Xanh dành thời gian và công sức ngâm mình vớt rác dưới những lòng kênh, sông, ao, hồ,... vốn là điểm "nóng" ô nhiễm môi trường.
Là kênh nhưng không thấy nước, chỉ thấy rác thải ngập ngụa, từ thùng xốp, bọc nilon đến xác động vật chết, thủy tinh vỡ… nằm tầng tầng lớp lớp trên mặt kênh, dày đến nổi có thể đứng và đi lại dễ dàng. Đó là tình trạng của kênh Hy Vọng (quận Tân Bình) trước khi nhóm bạn trẻ Sài Gòn Xanh đến thu gom rác, khơi thông dòng chảy.
Sau thời gian thực hiện Chỉ thị số 19-CT/TU ngày 19/10/2018 của Thành ủy TP Hồ Chí Minh về thực hiện Cuộc vận động “Người dân TP Hồ Chí Minh không xả rác ra đường và kênh rạch, vì thành phố sạch và giảm ngập nước”, đến nay còn nhiều dòng kênh nằm lẫn trong khu dân cư tồn tại việc xả rác gây ô nhiễm môi trường, khiến nỗ lực cải tạo kênh, rạch của các cấp, ngành thành phố không đạt hiệu quả như mong muốn.
Hôm 2/1, cơ quan tình báo của chính quyền Taliban cho biết một nhóm nhân viên của họ đã đổ khoảng 3.000 lít rượu xuống dòng kênh ở Kabul trong nỗ lực ngăn chặn hoạt động sản xuất và mua bán rượu tại Afghanistan.
Gần 4 năm nay, ông Hồ Chí Cường (ngụ ấp 1, xã Bình Chánh, huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh) cùng cháu trai thường xuyên ra rạch Ông Đồ để dọn rác, khơi thông dòng chảy.
Với nhiều điểm xả thải không phép, hàng nghìn điểm xả thải dân sinh, chỉ trong vài năm tới, nếu không có giải pháp quyết liệt, sự chung tay của các địa phương, hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải sẽ không còn là nguồn sinh lợi cho sản xuất nông nghiệp, sẽ trở thành những dòng kênh chết.
Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 17/11/2020, tại Chương II ghi rõ: Nguồn thải vào môi trường nước mặt phải được quản lý phù hợp với mục đích sử dụng và khả năng chịu tải của nguồn nước; Việc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật về môi trường đối với nước thải phải phù hợp với mục đích sử dụng của nguồn nước theo quy định tại quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng nước; Không cấp giấy phép môi trường để xả nước thải vào các nguồn nước mặt đã không còn khả năng chịu tải, trừ trường hợp nước thải được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường về chất lượng nước.
Cứ khoảng 7 giờ mỗi ngày, người thương binh 4/4 Nguyễn Ngọc Đức lại có mặt bên bờ kênh Chiến Lược đoạn phường Bình Trị Đông, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh.
Len lỏi trong khu dân cư giữa thủ đô Hà Nội, những dòng “kênh chết” đen ngòm, bốc mùi hôi thối vẫn đang ngày ngày là nỗi ám ảnh với người dân sống quanh đây.
Những dòng kênh xanh trải dài vô tận tạo nên những cánh đồng lúa mênh mông đã giúp Long An trở thành một trong những địa phương sản xuất lương thực lớn nhất cả nước với khoảng 2,8 triệu tấn/năm.
Những năm qua, thương binh Nguyễn Ngọc Đức (63 tuổi, phường Bình Trị Đông, quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh) miệt mài vớt rác cải tạo dòng kênh Liên Phường, đem lại môi trường trong sạch từ dòng kênh ô nhiễm nhất khu vực.
Cách đây hơn 20 năm, khi nói về kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè, người ta sẽ nghĩ ngay đến con kênh ô nhiễm bậc nhất TP.HCM với màu nước đen đặc, đầy rác.
Tỉnh Kiên Giang đã có quyết định về việc đổi tên kênh Tuần Thống - T5 vinh dự mang tên cố Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt.