Kỳ vọng thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn
Khách hàng giao dịch tại Hội sở chính Công ty Chứng khoán Bảo Việt. Ảnh: Trần Việt/TTXVN
Ngày 8/4 (vào lúc 3 giờ theo giờ Hà Nội), FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường chứng khoán (TTCK) tháng 3/2026. Việc nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp được nhiều người kỳ vọng là bước ngoặt quan trọng khẳng định sự phát triển, sự công nhận của cộng đồng đầu tư toàn cầu đối với TTCK Việt Nam, góp phần thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, nâng cao thanh khoản và củng cố vị thế của Việt Nam trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Thông báo của FTSE Russell ghi nhận những tiến triển quan trọng của TTCK Việt Nam đối với nội dung về việc tiếp cận thị trường Việt Nam thông qua công ty chứng khoán toàn cầu; đồng thời chính thức xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi hứ cấp (Secondary Emerging Market) đã được công bố vào tháng 10/2025.
Theo FTSE Russell, việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC đã chính thức thiết lập khuôn khổ pháp lý đảm bảo khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài đối với TTCK Việt Nam thông qua công ty chứng khoán toàn cầu; đồng thời, cải thiện các quy định liên quan đến cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (Non-Prefunding). Các cơ quan quản lý, công ty chứng khoán trong nước, công ty chứng khoán toàn cầu, ngân hàng lưu ký cùng các nhà đầu tư tổ chức quốc tế đã thống nhất mô hình triển khai thực hiện theo các cơ chế mới nêu trên.
Trên cơ sở đó, Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Việc phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE chính thức triển khai từ thứ 2, ngày 21/9/2026.
Để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra ổn định, phù hợp với điều kiện của thị trường và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số toàn cầu của FTSE Russell sẽ được triển khai theo lộ trình phù hợp với thông lệ của tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell, bắt đầu từ tháng 9/2026 và hoàn tất vào tháng 9/2027.
Lộ trình nâng hạng TTCK Việt Nam diễn ra theo đúng kế hoạch là kết quả của sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính; sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành liên quan; sự đồng hành, nỗ lực của các Sở giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), các thành viên thị trường và các tổ chức quốc tế.
‘Mạnh tay’ gỡ rào cản cho mục tiêu nâng hạng
Để tiệm cận những tiêu chuẩn khắt khe của MSCI (MSCI là công ty hàng đầu của Mỹ cung cấp các chỉ số chứng khoán, phân tích rủi ro và dữ liệu nghiên cứu đầu tư cho các quỹ tài chính toàn cầu) trong dài hạn, TTCK Việt Nam đã thực hiện những bước đi "thần tốc" về mặt thể chế.
Đột phá quan trọng nhất phải kể đến là cơ chế giao dịch không ký quỹ trước. Việc cơ chế này đi vào quỹ đạo vận hành ổn định đã chính thức tháo gỡ rào cản lớn nhất đối với các quỹ ngoại quy mô lớn khi muốn giải ngân vào Việt Nam. Thay vì phải chôn vốn chờ đợi, các nhà đầu tư tổ chức giờ đây có thể tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn, đưa thị trường Việt Nam trở nên bình đẳng hơn về quy trình giao dịch so với các thị trường phát triển trong khu vực.
Song song đó, hệ thống đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đang được đẩy mạnh lộ trình để về đích vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027. Đây được xem là "mảnh ghép" cuối cùng để mở toang cánh cửa cho các nghiệp vụ phái sinh cao cấp, điển hình là bán khống cổ phiếu đơn lẻ. Dù hiện tại nhà đầu tư mới chỉ có thể thực hiện vị thế bán qua hợp đồng tương lai chỉ số, nhưng sự xuất hiện của CCP sẽ hoàn thiện cấu trúc thị trường, cho phép triển khai các công cụ phòng vệ rủi ro đa dạng và chuyên sâu hơn.
Cùng với những cải cách về kỹ thuật giao dịch, công tác minh bạch hóa thông tin cũng ghi nhận bước tiến dài. Việc bắt buộc công bố thông tin bằng tiếng Anh đã xóa bỏ hoàn toàn "rào cản ngôn ngữ", giúp nhà đầu tư quốc tế tiếp cận dữ liệu tài chính của doanh nghiệp một cách trực diện và bình đẳng như nhà đầu tư nội địa.
Đặc biệt, vấn đề "room ngoại", vốn là nút thắt kinh niên đang ghi nhận những chuyển biến tích cực chưa từng có. Chính phủ đang rà soát quyết liệt để nới trần sở hữu tại các ngành nghề không thiết yếu, tạo dư địa cho dòng vốn ngoại thẩm thấu sâu hơn vào các doanh nghiệp niêm yết.
Những nỗ lực này đã mang lại kết quả thực chất khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài thực tế trên sàn HOSE ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ ngay từ cuối năm 2025, đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu nâng hạng trong tương lai gần.