Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động thương mại, logistics và thông quan hàng hóa qua các cửa khẩu, các đối tượng buôn lậu cũng liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi hơn. Trước tình hình đó, các lực lượng chức năng tỉnh Lạng Sơn đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát địa bàn, đấu tranh quyết liệt với các hành vi vi phạm.
Chủ động “giữ tuyến”, siết chặt biên giới
Công chức Hải quan Cốc Nam, tỉnh Lạng Sơn kiểm tra, đối chiếu thông tin hàng hóa nhập khẩu.
Giữa tháng 5, tại khu vực biên giới thuộc các xã: Quốc Khánh, Ba Sơn, Mẫu Sơn, Khuất Xá…, lực lượng biên phòng, hải quan duy trì các tổ công tác tuần tra, kiểm soát 24/24 nhằm ngăn chặn tình trạng vận chuyển hàng hóa nhập lậu qua các đường mòn, lối mở. Mặc dù tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới cơ bản được kiểm soát, giảm rõ rệt so với trước đây nhờ việc duy trì các chốt chặn và tăng cường phối hợp liên ngành, song hoạt động buôn lậu nhỏ lẻ vẫn tiềm ẩn phức tạp, nhất là mặt hàng thực phẩm đông lạnh như chân gà, chân lợn, xúc xích, thịt bò…
Các đối tượng thường lợi dụng địa hình đồi núi hiểm trở, hoạt động vào ban đêm hoặc rạng sáng để vận chuyển hàng hóa qua biên giới theo hình thức nhỏ lẻ, chia tách hàng nhằm tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng.
Thiếu tá Nguyễn Văn Thạch, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu Chi Ma, tỉnh Lạng Sơn cho biết, các đối tượng buôn lậu hoạt động rất tinh vi, thường xuyên thay đổi phương thức vận chuyển. Điển hình là các đối tượng thuê người dân vùng biên để mang vác, vận chuyển hàng hóa qua đường mòn rồi tập kết lại, sau đó đưa lên xe vận chuyển sâu vào nội địa. Nắm được thủ đoạn, đơn vị tăng cường tuần tra, kiểm soát biên giới nhằm kịp thời phát hiện các hành vi buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới, nhất là các mặt hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ như xúc xích, bánh kẹo…
Theo Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn, cùng với công tác tăng cường lực lượng, phương tiện cho các tuyến, địa bàn trọng điểm, các đơn vị biên phòng đã tích cực phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương để thực hiện tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước; không xuất nhập cảnh trái phép, không tham gia tiếp tay cho buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, hàng cấm qua biên giới.
Công chức Hải quan cửa khẩu Tân Thanh, tỉnh Lạng Sơn tra soát mã hàng hóa nhập khẩu trong kho bãi.
Từ đầu năm 2026 đến nay, tuyên truyền tập trung được trên 200 buổi với hơn 400 lượt cán bộ tham gia, hơn 14.500 lượt người nghe; thực hiện tuyên truyền qua loa cố định, loa di động 50 lần; phát 9.000 tờ rơi tuyên truyền pháp luật…
Tại các cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, Tân Thanh, Chi Ma…, hoạt động thông quan hàng hóa vẫn diễn ra sôi động mỗi ngày với hàng nghìn lượt phương tiện xuất nhập khẩu. Trong bối cảnh lưu lượng hàng hóa lớn, nguy cơ lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu để gian lận thương mại cũng từ đó gia tăng. Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn xác định thủ đoạn phổ biến hiện nay là khai sai số lượng, chủng loại hàng hóa thực tế so với tờ khai hải quan hoặc gian lận về nguồn gốc xuất xứ.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI Lê Minh Đức thông tin, thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Chi cục đang tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ trên toàn địa bàn. Các phòng chuyên môn trực thuộc tăng cường thu thập thông tin, kịp thời cung cấp thông tin về đối tượng, hàng hóa quá cảnh cho các hải quan cửa khẩu để phân tích, đưa doanh nghiệp vào nhóm kiểm tra thực tế.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục Hải quan khu vực VI đã xử lý trên 520 vụ, tổng trị giá tang vật hơn 26 tỷ đồng; tổng số tiền xử phạt nộp ngân sách trên 3,7 tỷ đồng. Đặc biệt, chỉ riêng từ đầu tháng 5/2026 đến nay, các đơn vị thuộc Chi cục đã phát hiện 7 lô hàng của các doanh nghiệp khai báo quá cảnh nghi ngờ có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; ngăn chặn 16 vụ doanh nghiệp thực hiện quá cảnh hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các mặt hàng vi phạm chủ yếu là hàng tiêu dùng, máy móc, thiết bị.
Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, thời gian tới nguy cơ phát sinh gian lận thương mại qua hoạt động thương mại điện tử, chuyển phát nhanh và logistics xuyên biên giới sẽ còn diễn biến phức tạp, đòi hỏi tiếp tục đổi mới phương thức quản lý và giám sát. Cùng đó, tăng cường kiểm soát, phân tích rủi ro và tuần tra, kiểm soát thực địa, đảm bảo các vụ việc phát sinh đều được phát hiện và xử lý kịp thời, đúng quy định.
Tăng phối hợp liên ngành
Công chức Hải quan cửa khẩu Tân Thanh, tỉnh Lạng Sơn kiểm tra thực tế hàng hóa nhập khẩu trong kho bãi.
Trong nội địa, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn tăng cường kiểm tra hoạt động lưu thông hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm, tiêu dùng thiết yếu và hàng hóa có nguy cơ làm giả cao, nhất là tại các khu vực cửa khẩu, chợ trung tâm và trên môi trường thương mại điện tử. Ngoài ra, việc tuyên truyền, vận động các hộ kinh doanh ký cam kết không buôn bán hàng giả, hàng nhập lậu cũng được các đội Quản lý thị trường thường xuyên thực hiện; hướng dẫn cơ sở kinh doanh thực hiện nghiêm việc niêm yết giá, chứng minh nguồn gốc hàng hóa và bảo đảm an toàn thực phẩm…
Theo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng đã tăng cường bám nắm địa bàn, kiểm tra đột xuất nhiều cơ sở kinh doanh, kho hàng, phương tiện vận chuyển. Qua đó phát hiện và xử lý trên 560 vụ vi phạm liên quan đến hàng cấm, hàng lậu, hàng giả và hàng gian lận thương mại; tổng giá trị hàng hóa vi phạm ước tính hàng tỷ đồng.
Thời gian tới, tỉnh Lạng Sơn tiếp tục xác định nhiệm vụ trọng tâm là siết chặt quản lý biên giới, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, đẩy mạnh chuyển đổi số trong kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu, đồng thời tăng cường tuyên truyền pháp luật tới người dân và doanh nghiệp.
Ông Đặng Văn Ngọc, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh cho biết, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh tiếp tục thực hiện tốt vai trò đầu mối tham mưu cho Ban Chỉ đạo 389 tỉnh trong chủ động đánh giá, nhận diện tình hình; trong đó, tập trung tham mưu triển khai thực hiện hiệu quả Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cùng đó, các đơn vị chủ động phối hợp chặt chẽ trong triển khai thực hiện nhiệm vụ; nắm chắc tình hình, tăng cường nghiệp vụ, kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các tuyến biên giới, địa bàn, mặt hàng, lĩnh vực có rủi ro cao, nhất là thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số…
Đồng thời, Ban Chỉ đạo 389 các xã, phường tiếp tục tăng cường kiểm tra, chủ động phối hợp xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh, không để hình thành điểm nóng, tụ điểm phức tạp về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại địa bàn; tăng cường tuyên truyền phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tới người dân, nhất là tại các khu vực biên giới.