Nhiều thiệt hại tại các địa phương
Từ ngày 27/4 đến ngày 1/5 (tính đến 9 giờ ngày 1/5) dông lốc kèm mưa lớn tại tỉnh Thanh Hóa đã làm 1 học sinh tử vong do nhà sập (cháu V.T. L. sinh năm 2013, học sinh lớp 7 Trường THCS Nam Tiến, xã Nam Xuân). Mưa dông kèm sét đã làm hư hại 2 ngôi nhà tại xã Mậu Lâm; 262,9 ha lúa bị đổ; 7,3 ha ngô và 12 ha keo bị gãy đổ tại các xã Mậu Lâm, Thăng Bình, Các Sơn, Quý Lương. Một cột điện đường dây 0,4 kV tại thôn Phú Sơn (xã Mậu Lâm) bị gãy. Tại xã Pù Luông, gió mạnh làm tốc mái hoàn toàn nhà ông Lò Văn Chẳng (thôn Pà Ban) và gây hư hại một phần nhà của 5 hộ dân tại thôn Eo Kén.
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tam Hợp (Bộ đội Biên phòng Nghệ An) chuẩn bị tấm lợp giúp dân khắc phục nhà dân bị tốc mái. Ảnh: TTXVN phát
Trên địa bàn xã Chiêu Lưu (Nghệ An), gió lốc kèm mưa lớn, làm nhà của 40 hộ dân tại 6 bản bị tốc mái, nhiều tài sản bị hư hỏng, trong đó, thiệt hại nặng nhất tại bản La Ngan với 22 hộ; bản Khe Tang có 8 hộ; các bản Pạt Phoong, Lưu Thắng và Cù mỗi bản có 3 hộ; bản Xiêng Thù có 1 hộ.
Ngoài ra, tại một số địa bàn xã khác thuộc tỉnh Nghệ An như Tam Thái, Mường Típ, Na Ngoi..., đông lốc, lốc xoáy, cây đổ và mưa lớn đã làm nhiều nhà dân bị tốc mái, sập đổ 1 phần. Riêng xã Na Ngoi, mưa to kèm theo dông lốc mạnh làm gần 20 hộ dân bị tốc mái nhà, hư hỏng một số tài sản sinh hoạt. Ước tính tổng thiệt hại hơn 300 triệu đồng.
Mưa lớn kèm gió lốc ở xã Keng Đu đã gây thiệt hại một số tài sản của các cơ quan, đơn vị. Cụ thể, 1 trường Mầm non bị tốc mái tôn dãy ký túc xá giáo viên với diện tích 36 m2; trụ sở Ủy ban Nhân dân xã cũng bị gió lốc làm tốc mái 15 m2 phòng làm việc kiêm phòng công vụ. Ngoài ra, mưa lớn còn gây hư hỏng một số đồ dùng cá nhân của cán bộ, công chức.
Đối với xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên, mưa đá kèm theo dông lốc đã làm dập nát nhiều diện tích hoa màu, lúa đang trong giai đoạn phát triển; một số mái nhà, đặc biệt là nhà lợp tôn, fibro xi măng bị tốc mái, hư hại.
Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến ngày 9/5, khu vực Bắc Bộ: có mưa vài nơi, riêng khu Tây Bắc đêm 2/5 có mưa rào và dông rải rác. Từ khoảng ngày 3-4/5 có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to.
Khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Huế chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, từ chiều tối và đêm 3-4/5 có mưa rào và dông rải rác.
Các khu vực khác chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, riêng khu vực Nam Bộ từ khoảng ngày 4-6/5, chiều tối và tối có mưa rào rải rác và có nơi có dông.
"Các khu vực trong cả nước cần đề phòng trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh", Trưởng phòng Dự báo thời tiết Nguyễn Văn hưởng lưu ý.
Kỹ năng phòng tránh dông lốc, lốc xoáy
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Mai Văn Khiêm, hiện nay, khoa học khí tượng chỉ cảnh báo khả năng xảy ra lốc xoáy, mưa đá trong điều kiện có các đám mây dông rất mạnh, được hình thành trong môi trường nóng, ẩm, bất ổn định lớn chứ chưa đưa ra được dự báo về vị trí, cường độ hay diễn biến của lốc xoáy.
Các trận lốc xoáy có quy mô rất nhỏ (vài chục tới vài trăm mét), thời gian xảy ra ngắn (vài phút tới vài chục phút) và thường chỉ được ghi nhận ở những vùng không gian rộng như các cánh đồng, dọc các đường cao tốc và ít khi ghi nhận được trong thành phố do không gian chật hẹp hơn.
Lốc xoáy xảy ra ở quy mô xảy ra nhỏ, nên ghi nhận được số lượng các cơn lốc chủ yếu là tình cờ, có thể do người đi đường, người dân chủ động quan sát và quay lại mới thấy, còn trên các hệ thống quan trắc của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia chỉ ghi nhận được nếu xảy ra tại vị trí các trạm đo có quan trắc viên.
“Do quy mô lốc xoáy rất nhỏ, đường kính chỉ vài chục cho đến một hai trăm mét nên các radar, vệ tinh gần như là không thể nắm bắt được vị trí, hình hài của lốc xoáy. Do đó công tác đo đạc, quan trắc, dự báo lốc xoáy rất khó, chúng tôi chỉ có thể cảnh báo trong các cơn dông có khả năng xảy ra lốc xoáy”, ông Khiêm nêu rõ.
Giám đốc Mai Văn Khiêm cho biết, để phòng, tránh lốc xoáy, dông lốc, người dân cần thường xuyên theo dõi thông tin dự báo thời tiết từ các nguồn sau: Cổng thông tin của Cục Khí tượng Thủy văn; Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia tại địa chỉ: nchmf.gov.vn; trang thông tin của Đài Khí tượng thủy văn địa phương cũng như các cơ quan báo chí, truyền hình chính thống của Trung ương và địa phương.
Cùng với đó, người dân cần lưu ý, khi có dấu hiệu cơn dông như mây đen, không khí lạnh và gió mạnh thì tìm nơi trú ẩn hoặc ở trong nhà không nên ra ngoài đường.
Khi đang ở trong nhà, người dân cần đóng chặt và cài cửa ra vào và cửa sổ, núp dưới các vật nặng như gầm bàn, gầm gường, đề phòng lốc xoáy.
Người dân nên trú ẩn vào những nơi chắc chắn, không trú ẩn ở những nơi như nhà để xe, lều tạm. Đồng thời hạn chế sử dụng điện thoại trong khi có dông, sét. Trừ trường hợp rất cần thiết; tránh các chỗ ẩm ướt như phòng tắm, bể nước, vòi nước vì đó là các vật dễ bị sét đánh lan truyền. Nếu đang đi ngoài trời thấy trời nổi dông gió thì cần tìm ngay nơi tránh trú an toàn. Không chạy cùng hướng với đường đi của cơn dông lốc....
Để chủ động ứng phó với dông lốc, sét, mưa đá, và các tình huống thiên tai có thể xảy ra trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia đề nghị các tỉnh, thành phố theo dõi chặt chẽ bản tin cảnh báo, dự báo về diễn biến thời tiết, đặc biệt là các hiện tượng trên; thông tin kịp thời cho các cấp chính quyền cơ sở và nhân dân để chủ động biện pháp phòng tránh phù hợp; sẵn sàng lực lượng tại chỗ để kịp thời hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả (nếu có).
Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai tổ chức trực ban nghiêm túc 24/24h, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, thiên tai, đê điều; chuyển các thông tin dự báo, cảnh báo đến các địa phương để kịp thời tham mưu công tác chỉ đạo, điều hành, ứng phó thiên tai.
Các địa phương tổ chức trực ban; chủ động theo dõi thời tiết, thông tin dự báo, cảnh báo và triển khai các biện pháp ứng phó.