Phát triển làng văn hóa du lịch cộng đồng đang là một hướng đi mới, đầy tiềm năng trong việc giúp người dân ở các huyện miền núi, tỉnh Nghệ An xóa đói giảm nghèo.
Tạo sinh kế
Đến bản Nưa, xã Yên Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An, du khách có thể dừng chân và tận hưởng cảm giác được trở về với một bản làng nguyên sơ đúng nghĩa. Du khách có thể tham quan làng bản, thăm cây đa cổ thụ 400 tuổi, đi bộ trên núi Bà Hoàng, ngắm khung cảnh nên thơ hùng vĩ của huyện miền núi Con Cuông, thả bộ ngắm các đồi chè bạt ngàn... Du khách cũng có thể ngủ qua đêm ở nhà sàn, ăn tối với những món ăn địa phương do dân bản phục vụ, xem biểu diễn văn nghệ với các tiết mục truyền thống của dân tộc Thái.
|
Du khách ngược sông Giăng vào vùng lõi của Vườn Quốc gia Pù Mát. |
Chị Lô Thị Hoa, chủ nhân một trong những gia đình được chọn là điểm dừng chân lưu trú của du khách tham quan cho biết: “Tháng 7/2011, nhiều du khách trong đoàn tham quan tại bản Nưa muốn thuê nhà để cùng thưởng thức các món ăn và tìm hiểu cuộc sống của đồng bào dân tộc Thái, nên vợ chồng tôi đã đồng ý cho những du khách đó nghỉ tại nhà mình”.
Tối hôm đó gia đình chị Hoa và các du khách đã cùng nhau ăn cơm tối, uống rượu cần và chuyện trò rất vui vẻ. Khi ra về, du khách rất cảm ơn gia đình chị Hoa đã giúp họ được hòa mình vào cuộc sống của đồng bào dân tộc Thái.
Chính vì vậy, sau khi được ông Lê Thành Đô, Phó Phòng Giáo dục Môi trường và Du lịch sinh thái, Vườn Quốc gia Pù Mát, gợi ý tham gia hoạt động du lịch cộng đồng phục vụ khách tham quan chị Hoa đã nhận lời ngay. Và như nhiều bà con trong bản, chị Hoa cũng đã tham gia lớp tập huấn, đi tham quan giao lưu học hỏi kinh nghiệm mô hình du lịch cộng đồng tại Bản Lác, tỉnh Hòa Bình.
Ban quản lý Vườn Quốc gia Pù Mát cũng đã phối hợp với Hội phụ nữ tỉnh Nghệ An tổ chức lớp dạy nấu ăn cho trên 30 học viên để chị em có thể phục vụ các món ăn địa phương của dân tộc Thái cho du khách tham quan như: Canh bon, canh khầu khiều, cơm lam, canh ọt, canh nấm thơm… Tại bản Nưa, cũng hình thành các tổ văn nghệ với nhiều các tiết mục, đậm nét của đồng bào dân tộc Thái như: Giai điệu dân ca khắp, rua, lăm hay các điệu múa xòe, múa quạt, múa lăm vông… Nhờ vậy, những nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Thái được quảng bá rộng rãi tới du khách tham quan, thu nhập của người dân bản địa tham gia phục vụ khách tham quan cũng được nâng lên, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện.
Chú trọng đầu tư cơ sở hạ tầng
Từ tháng 6/2011, Vườn quốc gia Pù Mát đã ký Thỏa thuận đối tác thực hiện giữa Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) Việt Nam và Ban quản lý Vườn quốc gia Pù Mát về vai trò và nhiệm vụ của đối tác thực hiện dự án “Xây dựng mô hình du lịch cộng đồng tuyến Bồng Khê - Yên Khê - Lục Dạ - Môn Sơn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An” với mục tiêu bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc đồng thời tạo sinh kế, tăng thu nhập cho người dân địa phương.
Sau gần 3 năm thực hiện, Dự án đã mang lại hiệu quả khá rõ nét. Tuy nhiên, theo ông Lê Thành Đô: “Lượng du khách tham gia loại hình du lịch cộng đồng là vẫn chưa lớn, đặc biệt là khách quốc tế. Hoạt động triển khai mô hình du lịch cộng đồng còn gặp một số khó khăn nhất định: Các điểm du lịch cộng đồng thường nằm ở khu vực sát biên giới, bắt buộc du khách phải có giấy thông hành mới vào thăm quan được. Trong khi đó, thủ tục để làm giấy thông hành hiện nay mất khá nhiều thời gian”.
Ngoài ra, cơ sở vật chất của những gia đình được chọn là điểm dừng chân lưu trú của du khách tham quan còn nhiều hạn chế như: Chưa có công trình vệ sinh khép kín, vệ sinh chuồng trại ở một số hộ gia đình trong bản cũng chưa được xử lý và quy hoạch…
Thời gian tới, để loại hình du lịch cộng đồng được khai thác hiệu quả cần sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An. Trong đó, cần tập trung đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống đường giao thông vào các làng bản nằm trên các tour, tuyến du lịch. Bên cạnh đó, cần chú trọng đào tạo đội ngũ phiên dịch và đội ngũ nhân viên dịch vụ tại các thôn bản; hoàn thiện chiến lược tuyên truyền quảng bá và xúc tiến du lịch sinh thái cộng đồng, tạo điều kiện cho du khách khám phá bản sắc văn hóa phong phú của các bản làng dân tộc.
Tá Chuyên