Làm sâu sắc hơn nội hàm 'gắn kết chiến lược' trong quan hệ Việt Nam-Lào

Đây là chuyến thăm chính thức nước ngoài đầu tiên của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Bầu cử Quốc hội khóa XVI và Bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, đồng thời diễn ra vào đúng dịp Tết cổ truyền Bun Pimay của Lào. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ chính trị, lòng tin chiến lược Việt Nam-Lào tiếp tục được củng cố và phát triển bền vững, thực chất, góp phần thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Lào ngày càng đoàn kết, gắn kết chiến lược.

Việt Nam-Lào: Mối quan hệ gắn bó, tin cậy, thủy chung

Mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, sự gắn bó thủy chung giữa nhân dân hai nước Việt Nam-Lào được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Chủ tịch Suphanouvong đặt nền móng, được các thế hệ lãnh đạo của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp, đã trở thành tài sản vô giá của cả hai dân tộc và là quy luật phát triển chung của hai nước trên con đường phát triển đất nước phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 5/9/1962. Kể từ đó đến nay, quan hệ hai nước luôn gắn bó bền chặt. Ngày 18/7/1977, Việt Nam và Lào ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác, khẳng định tình đoàn kết đặc biệt trước sau như một, hợp tác, ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của mỗi nước. 49 năm qua, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác đã trở thành cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để không ngừng thắt chặt quan hệ giữa hai nước, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước.

Hai nước nâng cấp quan hệ lên “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện” vào tháng 2/2019. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử quan trọng, tạo bước đột phá mới trong quan hệ hợp tác giữa hai nước. Từ đây, quan hệ hai nước Việt Nam-Lào ngày càng trở nên gắn bó keo sơn, đổi mới và phát triển.

Tiếp đó, trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm, dự Lễ kỷ niệm 50 năm Quốc khánh Lào và đồng chủ trì Cuộc gặp cấp cao giữa hai đảng (ngày 1 và 2/12/2025), Lãnh đạo cấp cao hai nước đã nhất trí bổ sung nội hàm mới để làm sâu sắc hơn và nâng tầm quan hệ song phương lên "Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược". Đây là sự khẳng định tầm nhìn chung, lợi ích chiến lược đan xen và định hướng đồng hành lâu dài, vì mục tiêu phát triển bền vững, tự cường và thịnh vượng chung của hai dân tộc.

Hai bên duy trì trao đổi đoàn cấp cao và các cấp bằng nhiều hình thức, cũng như tổ chức rất thành công nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng giữa Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước. Chỉ tính riêng năm 2025, hai đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã gặp nhau 6 lần và cùng nhau trao đổi nhiều nội dung sâu rộng, toàn diện và thực chất về các vấn đề cốt lõi làm sâu sắc hơn quan hệ gắn bó giữa hai Đảng, hai nước.

Đặc biệt, sau khi hai Đảng (Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào) tổ chức thành công Đại hội Đảng, lãnh đạo cao nhất của hai Đảng đều lựa chọn Việt Nam và Lào là nước đầu tiên đến thăm và thăm ở cấp Nhà nước. Đó là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith và Phu nhân (ngày 26 và 27/1/2026) và chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm (ngày 5/2/2026). Các chuyến thăm này có ý nghĩa lịch sử, thể hiện tình cảm gắn bó thân thiết giữa những người đồng chí anh em, khẳng định sự nhất quán trong đường lối đối ngoại của Việt Nam và Lào, luôn dành ưu tiên cao nhất cho nhau và không ngừng vun đắp, phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào. Thông qua các chuyến thăm, lãnh đạo hai nước đề ra định hướng phát triển quan hệ trong thời gian tới.

Đó là tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ mới của mỗi Đảng và xây dựng các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030. Cùng với đó, đẩy mạnh gắn kết hai nền kinh tế, ưu tiên tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ và triển khai quyết liệt các dự án chiến lược, tạo động lực mới cho gắn kết kinh tế, thương mại, đầu tư và phát triển vùng, phấn đấu kim ngạch thương mại song phương đạt 10 tỷ USD trong thời gian tới; xác định hợp tác trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là lĩnh vực hợp tác chiến lược, lâu dài giữa hai nước. Hai bên tiếp tục tăng cường giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân, nhất là giữa thế hệ trẻ; đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực thông tin, truyền thông nhằm tuyên truyền sâu rộng về truyền thống đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào, góp phần củng cố sự hiểu biết, nền tảng văn hóa tinh thần giữa nhân dân hai nước.

Trên các diễn đàn hợp tác khu vực và quốc tế, hai nước Việt Nam-Lào luôn phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau; tiếp tục tăng cường hợp tác, phối hợp với các nước thành viên ASEAN khác trong việc xây dựng Cộng đồng ASEAN và duy trì đoàn kết, đồng thuận của ASEAN trong các vấn đề chiến lược ở khu vực…

Hợp tác kinh tế-thương mại chuyển biến tích cực

Bên cạnh hợp tác chính trị-ngoại giao, hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư giữa hai nước có nhiều bước phát triển. Năm 2023, kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 1,64 tỷ USD; năm 2024 đạt 2,25 tỷ USD (vượt mốc 2 tỷ USD mà hai bên đã đề ra); năm 2025 đạt 3 tỷ USD, tăng 32,7% so với cùng kỳ năm 2024. Hai bên phấn đấu nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên 5-10 tỷ USD trong 2-3 năm tới.

Về đầu tư, tính đến tháng 3/2026, Việt Nam có 276 dự án đầu tư tại Lào với tổng vốn đăng ký đạt 6,21 tỷ USD, đứng thứ hai trong số các nước đầu tư vào Lào (sau Trung Quốc).Tính riêng trong năm 2025, vốn đầu tư của Việt Nam sang Lào đạt 590,3 triệu USD, tăng 7,5 lần so với cùng kỳ năm 2024. Nhiều dự án của Việt Nam hoạt động hiệu quả, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế-xã hội Lào, tạo việc làm, tăng thu nhập cho hàng nghìn lao động và bổ sung ngân sách, nhất là trong các lĩnh vực viễn thông, ngân hàng, năng lượng, khai khoáng, cao su và chế biến lương thực.

Ngoài ra, hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục được mở rộng, là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Việt Nam-Lào, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng - an ninh và trật tự an toàn xã hội ở mỗi nước.

Hợp tác trên các lĩnh vực quan trọng khác như kết nối giao thông, giáo dục-đào tạo, văn hóa, giao lưu nhân dân, du lịch... đều ghi nhận những kết quả tích cực. Hai bên tích cực triển khai Đề án nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác Việt Nam-Lào về giáo dục và phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2021-2030, cùng với Nghị định thư hợp tác đào tạo giai đoạn 2022-2027. Năm 2025, Việt Nam cấp cho Lào 1.160 suất học bổng theo thỏa thuận, đồng thời cấp bổ sung 25 suất học bổng theo như đề nghị của phía Lào; và Lào dành 60 suất học bổng cho Việt Nam.

Làm sâu sắc nội hàm quan hệ "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược" Việt Nam - Lào

Trên nền tảng quan hệ Việt Nam-Lào phát triển tốt đẹp, chuyến thăm chính thức Lào của đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 9/4/2026 có ý nghĩa quan trọng.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm, đây là chuyến thăm đầu tiên sau Đại hội Đảng XIV của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, mang ý nghĩa quan trọng về chính trị và đối ngoại; tiếp tục là biểu tượng thể hiện sự tin cậy chính trị ở mức cao nhất cũng như chủ trương nhất quán của Việt Nam: Luôn ưu tiên hàng đầu việc củng cố và phát triển quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào.

Việc chọn Lào là nước đầu tiên sang thăm và lại đúng vào dịp trước thềm Tết Bun Pimay mừng năm mới cổ truyền của Lào đã thể hiện tinh thần đồng chí, tình cảm gắn bó thân thiết, luôn ủng hộ nhau trên con đường xây dựng và phát triển đất nước giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước, đặc biệt là tình cảm và sự quan tâm của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đối với mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào.

Chuyến thăm mang ý nghĩa như một bước “kết nối chiến lược”, góp phần đồng bộ hóa nhận thức và hành động giữa hai Đảng, hai Nhà nước trong việc triển khai các định hướng lớn đã được xác lập.

Theo Đại sứ Nguyễn Minh Tâm, chuyến thăm là dịp để hai bên tổng kết, rút kinh nghiệm, thống nhất các phương hướng thúc đẩy hợp tác toàn diện, làm sâu sắc hơn nội hàm “gắn kết chiến lược” trong quan hệ Việt Nam-Lào, nhất là chia sẻ kinh nghiệm giữ vững ổn định chính trị-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh, kinh nghiệm phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế, thúc đẩy hợp tác kinh tế trở thành điểm sáng đột phá, tạo chuyển biến rõ nét về chất trong liên kết phát triển, đặc biệt là kết nối hạ tầng, năng lượng, thương mại và đầu tư, tạo chuyển biến thực chất để hợp tác kinh tế phát triển tương xứng với quan hệ chính trị đặc biệt giữa hai nước, hướng tới sự phát triển bền vững của cả hai dân tộc.

Với những ý nghĩa đó, chuyến thăm Lào của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú lần này không chỉ có ý nghĩa củng cố tin cậy chính trị cấp cao, mà còn góp phần định hình những phương hướng lớn, mang tính chiến lược lâu dài cho quan hệ Việt Nam-Lào trong giai đoạn phát triển mới.