Thất bại này nối tiếp một vụ phóng không thành công khác hồi năm 2025, làm dấy lên lo ngại về độ tin cậy của “con ngựa chiến” PSLV - dòng tên lửa chủ lực của quốc gia Nam Á này.
Theo thông báo của ISRO, PSLV-C62 được phóng lúc 10h18 ngày 12/1 từ Trung tâm Vũ trụ Satish Dhawan (Sriharikota), mang theo vệ tinh quan sát Trái Đất EOS-N1 cùng 15 vệ tinh đồng hành. Giai đoạn cất cánh diễn ra bình thường, song chỉ khoảng 30 phút sau, ISRO xác nhận tên lửa gặp bất thường ở cuối tầng đẩy PS3.
Xem video phóng tên lửa PSLV-C62 (Nguồn: ISRO):
Sự cố khiến số phận của toàn bộ 16 vệ tinh, bao gồm các vệ tinh quân sự nhạy cảm, vệ tinh của nhiều công ty khởi nghiệp Ấn Độ và cả vệ tinh từ Nepal, Brazil, Pháp, Thái Lan, rơi vào tình trạng không rõ ràng. Nhiều chuyên gia nhận định khả năng cao các vệ tinh này đã bị mất hoàn toàn.
Theo The EurAsian Times, đây không chỉ là tổn thất về kỹ thuật mà còn ảnh hưởng tới uy tín của ISRO, hệ sinh thái không gian non trẻ của Ấn Độ và các nỗ lực hiện đại hóa quân đội nước này.
Ảnh hưởng tới tham vọng thương mại hóa không gian
PSLV-C62 mang theo vệ tinh của nhiều công ty khởi nghiệp không gian Ấn Độ như Dhruva Space, TakeMe2Space, OrbitAID Aerospace hay Space Kidz India. Với các doanh nghiệp có ngân sách hạn hẹp, việc mất vệ tinh, dù có bảo hiểm, vẫn gây thiệt hại lớn, làm chậm kế hoạch kinh doanh và gọi vốn.
Sự cố cũng giáng đòn mạnh vào nỗ lực thương mại hóa dịch vụ phóng vệ tinh của ISRO thông qua NewSpace India Limited (NSIL), đơn vị thương mại được thành lập năm 2019 nhằm thu hút khu vực tư nhân và biến PSLV thành sản phẩm phóng thương mại cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Việc mất cùng lúc 16 vệ tinh có thể làm suy giảm hình ảnh của ISRO như một nhà cung cấp dịch vụ phóng an toàn và chi phí thấp.
Hai thất bại liên tiếp, nghi vấn về chất lượng
Đáng chú ý, đây là lần thứ hai liên tiếp PSLV thất bại. Trước đó, vào tháng 5/2025, nhiệm vụ PSLV-C61 cũng không thành công do bất thường ở tầng đẩy PS3. ISRO khi đó cho biết tên lửa hoạt động bình thường đến hết tầng hai nhưng không thể hoàn thành nhiệm vụ vì có vấn đề ở tầng ba.
Việc hai vụ phóng liên tiếp gặp lỗi ở cùng một tầng đẩy trong vòng chưa đầy một năm khiến giới chuyên môn đặt câu hỏi liệu ISRO đã xác định và khắc phục triệt để nguyên nhân sự cố trước đó hay chưa. Đến nay, báo cáo của Ủy ban Phân tích Sự cố (FAC) về thất bại PSLV-C61 vẫn chưa được công bố, dù các báo cáo tương tự trong quá khứ thường được ISRO công khai.
Một số nhà phân tích cho rằng, do các nhiệm vụ này liên quan tới vệ tinh quân sự, chính phủ Ấn Độ có thể hạn chế công bố thông tin nhạy cảm. Tuy nhiên, theo giới khoa học, hoàn toàn có thể công bố báo cáo kỹ thuật sau khi lược bỏ các chi tiết an ninh.
Tác động tới năng lực giám sát quân sự
Hai vệ tinh bị mất trong các vụ phóng thất bại gần đây đều có vai trò quân sự quan trọng. PSLV-C61 mang vệ tinh radar RISAT-1A (EOS-9), có khả năng chụp ảnh ngày đêm, trong mọi điều kiện thời tiết. PSLV-C62 mang vệ tinh Anvesha (EOS-N1), nền tảng quan sát siêu phổ do Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) phát triển, phục vụ nhận thức tình huống và phân biệt mục tiêu thật giả.
Việc mất liên tiếp các vệ tinh này làm chậm quá trình nâng cao năng lực trinh sát, giám sát và thu thập thông tin của lực lượng vũ trang Ấn Độ, đồng thời có thể buộc New Delhi phải tạm thời phụ thuộc vào dữ liệu vệ tinh từ các đối tác nước ngoài.
Theo số liệu của chính ISRO, trong giai đoạn 2017-2026, cơ quan này đã thực hiện 44 nhiệm vụ, trong đó có 5 nhiệm vụ thất bại và đều liên quan tới an ninh quốc gia, một xu hướng gây nhiều lo ngại.
Dù ISRO vẫn được đánh giá cao với nhiều thành tựu trong quá khứ, nhưng các chuyên gia cho rằng Ấn Độ cần nhanh chóng khắc phục các vấn đề của PSLV. Bởi không chỉ tham vọng không gian, mà cả năng lực giám sát và phòng thủ của quốc gia này đang phụ thuộc lớn vào độ tin cậy của dòng tên lửa chủ lực nói trên.