Theo phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur, các nhà lãnh đạo ASEAN đã tái khẳng định cam kết kiên định của mình trong việc duy trì hòa bình, ổn định và tự do hàng hải và hàng không tại Biển Đông, trong bối cảnh gia tăng lo ngại về căng thẳng hàng hải trong khu vực.
Ngày 26/3, người phát ngôn Liên hợp quốc (LHQ) Stephane Dujarric nhận định thỏa thuận về tự do hàng hải trên Biển Đen nhằm bảo vệ tàu dân sự và cơ sở hạ tầng tại cảng "sẽ là đóng góp quan trọng cho an ninh lương thực và chuỗi cung ứng toàn cầu".
Theo phóng viên TTXVN tại Indonesia, ngày 14/7, phát biểu với các phóng viên sau các hội nghị ở Jakarta, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken khẳng định Mỹ tiếp tục cam kết bảo vệ quyền tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông - tuyến đường quan trọng đối với thương mại và kết nối toàn cầu - và ủng hộ đàm phán của ASEAN về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế.
Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, tại Hội nghị Cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 42 diễn ra từ ngày 9 - 11/5 tại thị trấn Labuan Bajo của Indonesia, các nhà lãnh đạo ASEAN đã tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.
Trong cuộc hội đàm bên lề Khóa họp 77 Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York (Mỹ), ngày 22/9, lãnh đạo Mỹ và Philippines đã nhấn mạnh sự ủng hộ đối với tự do hàng hải và hàng không tại Biển Đông. Đây là lần gặp trực tiếp đầu tiên giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Philippines Ferdinand Marcos, người vừa nhậm chức hồi tháng 6.
Liên quan đến tình hình Biển Đông, Đại sứ Đặng Hoàng Giang cho rằng sự hòa bình, phát triển của khu vực và cộng đồng quốc tế gắn liền với việc duy trì hòa bình, an ninh, tự do hàng hải và hàng không ở biển Đông. Đại sứ khẳng định tầm quan trọng của việc thực thi đầy đủ và toàn diện Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông
Trong tuyên bố chung ngày 2/5, Đức và Ấn Độ nhấn mạnh tầm quan trọng của một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở và thống nhất, trong đó thừa nhận nhận vai trò trung tâm của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Theo phóng viên TTXVN tại Australia, nhóm Đối thoại An ninh “Bộ tứ” gồm Australia, Mỹ, Nhật Bản và Ấn Độ đã cam kết hợp tác sâu rộng hơn nữa nhằm đảm bảo tự do hàng hải ở Biển Đông và Biển Hoa Đông, đồng thời cam kết hợp tác chặt chẽ hơn với các quốc gia Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong bảo tồn các nguồn tài nguyên ngoài khơi của mình.
Tại cuộc họp tham vấn thường niên năm 2022, các Bộ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng hai nước Australia và Anh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc các quốc gia có thể thực hiện các quyền và tự do hàng hải ở Biển Đông, phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, bao gồm quyền tự do hàng hải và hàng không.
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, Australia và Mỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo thực hiện các quyền và tự do hàng hải ở Biển Đông, phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, trong đó có quyền tự do hàng hải và hàng không cũng như các hoạt động sử dụng biển hợp pháp khác liên quan đến các quyền tự do này.
Ngày 1/9, Bộ Quốc phòng Mỹ đã lên tiếng về việc Trung Quốc yêu cầu các tàu nước ngoài đi vào Biển Đông phải đăng ký với giới chức hàng hải nước này, khẳng định đây là mối "đe dọa nghiêm trọng" đối với tự do hàng hải và thương mại.
Theo phóng viên TTXVN tại Indonesia ngày 8/8, Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) lần thứ 28 đã ra Tuyên bố Chủ tịch, trong đó kêu gọi duy trì an ninh và tự do hàng hải tại Biển Đông, thúc đẩy đàm phán nhắm sớm ký kết Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).
Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản - ASEAN diễn ra theo hình thức trực tuyến ngày 3/8, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản và các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã nhất trí về tầm quan trọng của tự do hàng hải ở Biển Đông.
Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, ngày 25/5, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Nobuo Kishi đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Thái Lan Prayut Chan-o-Cha thảo luận về nhiều vấn đề, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của duy trì tự do hàng hải.
Theo phóng viên TTXVN tại London, Anh và Mỹ đã cam kết “bảo đảm tự do hàng hải” trước khi phối hợp triển khai Nhóm tàu sân bay HMS Queen Elizabeth (CSG21) tới khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương dự kiến vào ngày 24/5.
Theo báo cáo mới của một hãng cố vấn Trung Quốc, Mỹ đã thực hiện các hoạt động tự do hàng hải (FONOPS) và bay trinh sát nhiều chưa từng thấy tại Biển Đông trong năm 2020.
Phóng viên TTXVN tại Tokyo dẫn nguồn hãng tin Jiji Press cho biết Nhật Bản và Australia nhất trí rằng việc duy trì hàng hải tự do và mở trên cơ sở thượng tôn pháp luật là rất quan trọng.
Theo phóng viên TTXVN tại Ấn Độ, phát biểu tại cuộc họp báo hàng tuần, trả lời câu hỏi về lập trường của New Delhi sau khi Mỹ bác bỏ hầu hết yêu sách biển của Trung Quốc ở Biển Đông, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Anurag Srivastava nhấn mạnh New Delhi ủng hộ tự do hàng hải và thương mại hợp pháp trên các tuyến đường thủy quốc tế.
Ngày 16/7, Thủ tướng Australia Scott Morrison tuyên bố Australia sẽ tiếp tục ủng hộ mạnh mẽ tự do hàng hải tại Biển Đông.
Chuẩn Đô đốc Karl O. Thomas - Chỉ huy Lực lượng đặc nhiệm 70 và Hạm đội 7 nhóm tác chiến tàu sân bay của Mỹ, ngày 29/9 tuyên bố Mỹ sẽ quyết tâm thực thi quyền tự do hàng hải và hàng không bất cứ khi nào có những tuyên bố chủ quyền phi lý trên Biển Đông.