Bước đi vững chắc thúc đẩy quan hệ đối tác của thế kỷ 21

Với chuyến thăm Mỹ lần này cùng hai điểm nhấn quan trọng là cuộc hội đàm với Tổng thống Barack Obama và phát biểu trước Quốc hội Mỹ tại Đồi Capitol, ông Modi đã tái khẳng định nỗ lực thúc đẩy quan hệ song phương. Theo giới phân tích, hai cường quốc đang tiếp tục những bước đi vững chắc của một trong những mối quan hệ đối tác góp phần định hình thế kỷ 21.

Tại Washington, lãnh đạo hai nước đã có cuộc gặp lần thứ 7 trong vòng 2 năm qua, một con số ấn tượng đủ cho thấy sự phát triển nhanh chóng trong quan hệ cá nhân Thủ tướng Modi và Tổng thống Obamanói riêng và quan hệ đối tác nói chung giữa hai nước. “Tuyên bố chung Mỹ-Ấn: Đối tác Bền vững trong Thế kỷ 21” đã khẳng định thành công của chuyến đi khi đánh giá quan hệ đối tác chiến lược ngày càng sâu sắc giữa Mỹ và Ấn Độ dựa trên các giá trị chung về tự do, dân chủ, quyền con người, bình đẳng và pháp trị. Hai bên cam kết tìm kiếm các cơ hội mới để đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, thúc đẩy hòa bình, ổn định và an ninh trong nước cũng như trên phạm vi toàn cầu, nâng cao năng lực quản lý dân chủ và tôn trọng nhân quyền.

Trong khi đó, trước các nghị sĩ Mỹ, Thủ tướng Modi đã có cơ hội chia sẻ về cách thức hai nước có thể cùng nhau thúc đẩy an ninh và sự thịnh vượng. Liên quan đến tình hình các vùng biển ở châu Á, Thủ tướng Modi nhấn mạnh một mối quan hệ đối tác Mỹ - Ấn mạnh mẽ có thể giúp đảm bảo an ninh đường biển và tự do hàng hải, qua đó thúc đẩy nền hòa bình và an ninh trong khu vực. Tuy ngắn gọn, song bài phát biểu của Tổng thống Modi đã đề cập đến những sự kiện nổi cộm mà cả hai nước đều quan tâm, cho thấy quan điểm đồng nhất của hai nước trong các vấn đề quốc tế.

Đánh giá về tổng thể chuyến thăm, giới chức Washington và New Delhi coi sự kiện này tạo sự gắn kết vững chắc, là kết quả sau hai năm công tác ngoại giao nhanh giữa hai nước và mối quan hệ sâu sắc giữa hai nhà lãnh đạo. Chuyến thăm cùng làm nổi bật chiều sâu của mối quan hệ Mỹ -Ấn Độ trong các lĩnh vực then chốt như kinh tế, năng lượng, quốc phòng, chống biển đổi khí hậu đến hợp tác hạt nhân dân sự và chống khủng bố.

Cũng như các mối quan hệ song phương khác, quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ dựa trên cơ sở đôi bên cùng có lợi. Các lợi ích kinh tế là hiển nhiên không cần bàn cãi, đặc biệt là những lợi ích chiến lược dài hạn. Với Washington, với quy mô dân số và thực lực tại châu Á, New Delhi trở thành một đối tác quan trọng trong "chính sách xoay trục" sang châu lục này. Còn với Ấn Độ, mối quan hệ này phục vụ chính sách cam kết sẽ bảo vệ lợi ích hàng hải của Ấn Độ và quốc phòng. Trong chuyến thăm Ấn Độ năm ngoái của Tổng thống Obama, hai nước đã ký kết thỏa thuận Tầm nhìn Chiến lược chung tại châu Á- Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, đồng thời thống nhất đổi mới Hiệp định khung về quan hệ quân sự 6 tháng sau đó. Hiệp định này mở rộng phạm vi hợp tác quốc phòng và gửi thông điệp mạnh mẽ rằng Mỹ và Ấn Độ muốn hợp tác cùng nhau và đạt được tầm nhìn chung về lĩnh vực hàng hải. Ngoài ra, cả hai nước đều có sự quan tâm đối với an ninh dòng chảy thương mại và lợi ích năng lượng ở Biển Đông, nơi Trung Quốc đang ngày càng có nhiều hành động quyết đoán liên quan tới tranh chấp lãnh hải.

Ấn Độ rất cần một đối tác mạnh mẽ và vững chãi để vươn xa trên trường quốc tế, trong khi đó Mỹ đang tìm kiếm một đối tác quan trọng nhằm thúc đẩy chiến lược xoay trục sang châu Á. Như thông báo của Nhà Trắng, chuyến công du Mỹ thứ 4 trong hai năm qua này của Thủ tướng Modi làm nổi bật chiều sâu của quan hệ song phương.