Việc triển khai đồng bộ hơn 140 sự kiện kích cầu trong 4 tháng đầu năm 2026 không chỉ mang lại những con số tăng trưởng đột biến mà còn định hình rõ nét lộ trình phát triển kinh tế di sản bền vững.
Gần 100 con tàu du lịch được trang hoàng lộng lẫy bằng hệ thống đèn nghệ thuật, tạo nên một "thành phố ánh sáng" di động, lung linh trên mặt vịnh Di sản thiên nhiên thế giới Hạ Long trong đêm hội Carnaval 2026. Ảnh: TTXVN phát
Những con số “biết nói” từ sức mạnh liên kết
Thông tin từ UBND tỉnh Quảng Ninh, tính đến đầu tháng 5/2026, toàn tỉnh đã đón 8,2 triệu lượt khách du lịch, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, tổng doanh thu du lịch đạt 21.639 tỷ đồng, tăng trưởng mạnh mẽ 18%. Điểm nhấn lớn nhất là kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5, khi địa phương thu hút trên 1,3 triệu lượt khách, thu về 4.165 tỷ đồng, tăng tới 33% về doanh thu.
Sự bứt phá này không đến ngẫu nhiên mà là kết quả của mô hình tổ chức chuỗi sự kiện kết hợp giữa công nghiệp văn hóa, du lịch trải nghiệm và kinh tế đêm. Điển hình là Hội Xuân Yên Tử 2026 thu hút trên 1 triệu lượt khách sau khi được UNESCO ghi danh di sản thế giới, hay Carnaval Hạ Long 2026 chủ đề “Kỳ quan bừng sáng kỷ nguyên mới” đã tạo nên cơn sốt truyền thông với hơn 80 triệu lượt xem và tương tác trên các nền tảng mạng xã hội.
Tại hội nghị tổng kết các hoạt động du lịch đầu năm do UBND tỉnh tổ chức ngày 9/5, ông Bùi Văn Khắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh, ngành dịch vụ, du lịch hiện đóng góp khoảng 45% trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Việc phát triển lĩnh vực này không chỉ là mục tiêu tăng trưởng mà còn là giải pháp trực tiếp nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống cho người dân.
Tuy nhiên, Chủ tịch UBND tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những rào cản cần tháo gỡ: Giá dịch vụ của Quảng Ninh hiện vẫn còn cao. Ngành chức năng cần tìm hướng giảm chi phí đầu vào để tăng sức cạnh tranh, đồng thời đồng bộ hóa chất lượng dịch vụ ở tất cả các khâu để không làm ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách. Mỗi mùa Carnaval hay sự kiện lớn cần có điểm nhấn độc đáo, mới lạ hơn nữa để tạo thành thương hiệu riêng có của địa phương.
Sự bứt phá về số lượng khách cũng đặt ra áp lực không nhỏ lên hạ tầng giao thông và vệ sinh môi trường tại các khu vực trung tâm như, phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy hay phường Hạ Long. Đây là bài toán tỉnh đang tập trung giải quyết thông qua việc nâng cấp hạ tầng và chuyên nghiệp hóa công tác quản lý sự kiện.
Từ tư duy “mùa vụ” sang phát triển chiều sâu và kinh tế di sản
Vẻ đẹp của Yên Tử là sự kỳ vĩ của núi non hòa với nét cổ kính trầm mặc của hệ thống am, chùa, tháp. Ảnh: Minh Đức/TTXVN
Để hiện thực hóa mục tiêu đón 22 triệu lượt khách với doanh thu 65.000 tỷ đồng trong năm 2026, Quảng Ninh đang chuyển dịch mạnh mẽ từ khai thác bề nổi sang phát triển chiều sâu, đặc biệt là tại các điểm du lịch tâm linh và di sản.
Chia sẻ về tầm nhìn bền vững cho khu di tích Yên Tử, Thượng tọa Thích Đạo Hiển, Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh cho rằng, cần phải thay đổi tư duy làm du lịch từ “mùa vụ” sang “bền vững” thông qua ba trụ cột: Quy hoạch liên kết vùng, đa dạng hóa sản phẩm và giữ vững bản sắc lễ hội.
“Chúng ta cần kết nối chặt chẽ Yên Tử với Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều và hệ thống di tích Bạch Đằng Giang để giảm tải cho vùng lõi. Yên Tử không nên chỉ là nơi hành hương đơn thuần mà phải trở thành trung tâm thực hành Thiền và ‘du học’ Phật giáo. Việc hình thành Bảo tàng Phật giáo Trúc Lâm sẽ là thiết chế văn hóa quan trọng để thu hút khách chiêm bái quanh năm thay vì chỉ tập trung vào 3 tháng lễ hội đầu Xuân”, Thượng tọa Thích Đạo Hiển đề xuất.
Bên cạnh du lịch sinh thái nghỉ dưỡng hướng trên cạn, không gian du lịch biển cũng đang đứng trước vận hội mới với xu hướng phát triển kinh tế đêm trên vịnh. Ông Trần Văn Hồng, Chi hội trưởng Chi hội tàu du lịch Hạ Long bày tỏ nguyện vọng về một cơ chế mang tính đột phá cho các đội tàu. Ông Hồng cho biết, cộng đồng doanh nghiệp tàu du lịch rất mong muốn tỉnh sớm xây dựng và hoàn thiện cơ chế phát triển sản phẩm dạng giống như ‘Phố đêm du thuyền’ trên vịnh Hạ Long. Đây không chỉ là giải pháp đa dạng hóa sản phẩm kinh tế đêm mà còn là cơ hội để xây dựng một thương hiệu du lịch đẳng cấp quốc tế tại Quảng Ninh.
Từ nay đến cuối năm 2026, dự kiến trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh sẽ diễn ra khoảng gần 80 sự kiện quy mô các cấp. Để hiện thực hóa mục tiêu đón 22 triệu lượt khách, đạt doanh thu 65.000 tỷ đồng trong năm nay, tỉnh xác định việc đổi mới, đa dạng hóa sản phẩm theo hướng gia tăng chiều sâu trải nghiệm là nhiệm vụ trọng tâm. Không chỉ dừng lại ở các sự kiện bề nổi, Quảng Ninh đang nghiên cứu mở rộng không gian lễ hội và văn hóa để tạo sức hút xuyên suốt bốn mùa, thay vì chỉ tập trung vào các tháng cao điểm hè hay lễ hội xuân.
Trọng tâm trong chiến lược bứt phá giai đoạn tới là việc tập trung phát triển 4 nhóm sản phẩm "Công nghiệp văn hóa" thế mạnh gồm: Nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh - nhiếp ảnh, sản phẩm số sáng tạo và du lịch trải nghiệm di sản. Đây được xem là những trụ cột mới giúp nâng tầm giá trị thương hiệu du lịch địa phương. Song song với đó, tỉnh sẽ nghiên cứu cơ chế thí điểm giao các doanh nghiệp có năng lực tham gia vận hành trực tiếp các chương trình, sự kiện lớn. Mô hình xã hội hóa này không chỉ giúp giảm áp lực cho ngân sách nhà nước mà còn tận dụng được nguồn lực sáng tạo và quản trị chuyên nghiệp của khu vực tư nhân.
Đi đôi với phát triển sản phẩm, công tác quản lý môi trường kinh doanh, kiểm soát giá thị trường và đảm bảo an ninh an toàn được đặt lên hàng đầu nhằm bảo vệ quyền lợi du khách. Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông và dịch vụ du lịch gắn với bảo tồn di sản thế giới sẽ là nền tảng để Quảng Ninh phát triển bền vững.