Có thể khẳng định triều Nguyễn là triều đại đã vẽ nên một hình thể lãnh thổ đất nước thống nhất từ đất liền đến biển đảo, để có một nước Việt Nam hoàn chỉnh hiện nay.
Trước thế kỷ thứ XVII, quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là các hòn đảo vô chủ. Vào nửa đầu thế kỷ XVII, Chúa Nguyễn tổ chức “Đội Hoàng Sa” ra quần đảo Hoàng Sa thâu lượm hàng hóa, khí cụ trên các tàu mắc cạn và đánh bắt hải sản quý hiếm mang về dâng nộp.
Lịch sử Việt Nam được mở đầu bằng sự ra đời của 3 vương quốc cổ đại đầu tiên là nước Văn Lang - Âu Lạc ở miền bắc, nước Lâm Ấp - Chămpa ở miền trung và nước Phù Nam ở miền nam.