Đây là nội dung cuộc trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Tokyo của chuyên gia Tsuda Kenji, Tổng Biên tập News & Chips, đồng thời là nhà báo công nghệ có nhiều năm theo dõi ngành bán dẫn Nhật Bản và thế giới, về chiến lược bán dẫn của Nhật Bản và những gợi ý dành cho Việt Nam.
Ông Tsuda Kenji cho rằng ngành công nghiệp bán dẫn gồm nhiều công đoạn từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói và kiểm thử. Với điều kiện hiện nay, Việt Nam nên tập trung trước vào những lĩnh vực có khả năng phát triển lợi thế, đặc biệt là sản xuất và đóng gói chip. Theo chuyên gia này, Việt Nam cũng cần thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp sản xuất thiết bị và vật liệu phục vụ ngành bán dẫn. Đây sẽ là nền tảng để từng bước xây dựng hệ sinh thái bán dẫn trong nước, thay vì chỉ tham gia ở một số công đoạn riêng lẻ.
Ông Tsuda đánh giá Việt Nam có những điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất bán dẫn, trong đó có môi trường sản xuất có yêu cầu cao về độ sạch. Ông cho rằng đây là yếu tố phù hợp với đặc thù của ngành bán dẫn, vốn đòi hỏi quy trình sản xuất nghiêm ngặt và môi trường kiểm soát chặt chẽ.
Đề cập kinh nghiệm của Nhật Bản, ông Tsuda cho biết nước này đang đẩy mạnh phát triển công nghệ bán dẫn tiên tiến nhằm thu hẹp khoảng cách với các quốc gia và doanh nghiệp dẫn đầu. Chính phủ Nhật Bản đã tăng mạnh hỗ trợ cho ngành bán dẫn, đồng thời thu hút Tập đoàn sản xuất chất bán dẫn Đài Loan (Trung Quốc) TSMC đầu tư và thành lập Rapidus - doanh nghiệp trong nước phát triển chip thế hệ tiên tiến.
Theo ông, Nhật Bản hiện tập trung nhiều vào năng lực sản xuất, trong khi có thế mạnh truyền thống về vật liệu và thiết bị bán dẫn nhưng còn hạn chế về thiết kế chip. Nước này cũng đang thiếu nghiêm trọng kỹ sư trong cả lĩnh vực thiết kế và sản xuất, cũng như nhân sự có khả năng kết hợp kiến thức kỹ thuật với kinh doanh để tìm kiếm khách hàng.
Ông Tsuda cho rằng bài học quan trọng đối với Nhật Bản là cần coi trọng toàn bộ chuỗi giá trị của ngành bán dẫn, đặc biệt là thiết kế chip, phát triển nhân lực và thị trường đầu ra. Nhật Bản đang tăng cường đào tạo kỹ sư tại các trường đại học và cơ sở giáo dục kỹ thuật để khắc phục tình trạng thiếu nhân lực.
Về Việt Nam, chuyên gia Nhật Bản khuyến nghị nước này nên xây dựng lộ trình phát triển từng bước, lấy sản xuất và đóng gói làm trọng tâm, đồng thời phát triển song song năng lực thiết kế, kiểm thử, vật liệu và thiết bị bán dẫn. Đây được xem là hướng đi giúp Việt Nam từng bước nâng cao vị trí trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
