Chuyển đổi số từ những nhu cầu thiết thực
Tại nhiều địa phương, chuyển đổi số đã và đang được triển khai từ những hoạt động gần gũi với đời sống người dân. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Cà Mau phối hợp với Sở Công Thương, chính quyền địa phương, ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ triển khai mô hình “Chợ 4.0 - Thanh toán không dùng tiền mặt” tại chợ Hòa Bình; đồng thời đưa mô hình “Chợ số” tại chợ Cái Dầy, xã Vĩnh Lợi, vào vận hành. Tiểu thương và người dân được hướng dẫn sử dụng mã QR, chuyển khoản và các phương thức thanh toán điện tử trong giao dịch hằng ngày.
Cũng theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Minh Luân, đến nay, tỉnh có trên 3.365 doanh nghiệp sử dụng tên miền “.vn”; gần 547.000 tài khoản đăng ký dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt; 114 website thương mại điện tử bán hàng. Tỉnh đã hỗ trợ 56 chủ thể OCOP đưa 110 sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai với 41 khóa học, 74 video/bài giảng, thu hút hàng chục nghìn tài khoản và hàng trăm nghìn lượt học tập, tương tác. Cùng với đó, 100% ấp, khóm trên địa bàn tỉnh có Tổ Công nghệ số cộng đồng, trực tiếp hỗ trợ hơn 358.000 hộ gia đình tiếp cận các nền tảng và dịch vụ số.
Với Lạng Sơn, chuyển đổi số được đưa trực tiếp vào quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Từ cuối tháng 7/2026, 10 Trạm dịch vụ công số - Kiosk thông minh được trang bị tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của các phường, xã trên địa bàn. Các trạm hỗ trợ người dân số hóa giấy tờ, xác thực thông tin, cấp bản sao điện tử và thực hiện dịch vụ công trực tuyến.
Sau hơn một tháng triển khai thí điểm, 10 Trạm dịch vụ công số đã tiếp nhận và hỗ trợ giải quyết thành công 5.617 hồ sơ, trong đó có 4.021 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến và 1.596 hồ sơ cấp bản sao chứng thực số. Kết quả bước đầu cho thấy nhu cầu được hỗ trợ trực tiếp của người dân khi chuyển từ phương thức giao dịch truyền thống sang môi trường điện tử, nhất là tại các địa bàn miền núi, biên giới.
Số hóa hồ sơ để thay đổi phương thức phục vụ
Hỗ trợ thủ tục hành chính đang là một trong những nhiệm vụ cốt lõi của chuyển đổi số. Tại Bắc Ninh, ứng dụng “Trợ lý nhân dân” được thử nghiệm tại 5 địa bàn gồm xã Hiệp Hòa và các phường Bắc Giang, Nam Sơn, Song Liễu, Phương Liễu. Ứng dụng đã được cấu hình 60 thủ tục hành chính, trong đó 44 thủ tục thuộc thẩm quyền cấp xã và 16 thủ tục thuộc thẩm quyền cấp tỉnh; 18 thủ tục có phiên bản hỗ trợ bằng giọng nói.
Tính đến ngày 8/9, ứng dụng đã hỗ trợ 2.234 hồ sơ. Các chức năng nhận dạng giấy tờ, điền biểu mẫu điện tử, đính kèm thành phần hồ sơ giúp giảm thời gian kê khai và tiếp nhận. Tại phường Bắc Giang, thời gian hoàn thiện một hồ sơ giảm từ khoảng 8-10 phút xuống còn 2-3 phút. Kết quả thử nghiệm cũng cho thấy nhu cầu sử dụng tập trung ở một số thủ tục phát sinh thường xuyên. Qua tổng hợp 1.510 hồ sơ tại xã Hiệp Hòa và phường Bắc Giang, 10 thủ tục hành chính phát sinh 1.363 hồ sơ, chiếm 90,3% tổng số hồ sơ. Các thủ tục có tần suất cao chủ yếu thuộc nhóm hộ tịch, chứng thực, đăng ký kinh doanh và thủ tục liên thông.
Từ thực tế này, tỉnh Bắc Ninh thống nhất tiếp tục mở rộng thí điểm, nhưng tập trung trước vào những thủ tục có tần suất phát sinh cao, quy trình ổn định và đã cho thấy hiệu quả. Quá trình mở rộng cũng được đặt cùng với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và dữ liệu cá nhân. Tỉnh yêu cầu tiếp tục rà soát khả năng nhận dạng chứng từ, giấy tờ viết tay; đánh giá hiệu năng và khả năng đáp ứng đối với từng nhóm đối tượng, từng địa bàn; nghiên cứu kết nối, tích hợp với các hệ thống đang vận hành để không phát sinh thêm quy trình, thao tác cho cán bộ và người dân. Thực tế này cho thấy, các giải pháp số khi được đưa vào giải quyết thủ tục hành chính sẽ giúp tăng khả năng hỗ trợ những nhóm người dân khác nhau và mức độ thuận tiện trong toàn bộ quy trình.
Tại phường Xuân Hương - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, chuyển đổi số cũng được triển khai đồng thời trong giải quyết thủ tục hành chính, hoạt động thương mại và tương tác giữa chính quyền với người dân. Trong 6 tháng đầu năm 2026, phường tiếp nhận 14.624 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó 14.230 hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến. Toàn bộ 14.624 hồ sơ đầu vào được số hóa; 14.490/14.490 kết quả giải quyết được số hóa; có 12.452 trường hợp được hướng dẫn thanh toán điện tử; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình.
Phường đã đưa vào hoạt động ứng dụng “Công dân số Xuân Hương - Đà Lạt”. Ứng dụng cung cấp thông tin về giáo dục, y tế, giao thông, dịch vụ công; hỗ trợ tra cứu, nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ giải quyết thủ tục hành chính; đồng thời tạo kênh để người dân gửi phản ánh, kiến nghị về những vấn đề phát sinh trên địa bàn. Sau hơn 2 tháng hoạt động, từ ứng dụng này, phường đã tiếp nhận 148 phản ánh của người dân qua ứng dụng, trong đó xử lý xong 40 ý kiến và tiếp tục xử lý các phản ánh khác.
Các mô hình được triển khai tại nhiều địa phương đang hướng tới việc đưa công nghệ vào những công việc cụ thể của chính quyền và đời sống nhân dân, có hiệu quả sử dụng thực tế. Từ những mô hình này, việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW đang được cụ thể hóa theo hướng gắn phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với từng nhiệm vụ quản lý, từng dịch vụ công và từng nhu cầu của người dân. Hiệu quả của quá trình này sẽ tiếp tục được thể hiện qua chất lượng phục vụ, mức độ tham gia của người dân, khả năng nhân rộng mô hình và những kết quả cụ thể trong thực tiễn.