Xuân Thới Sơn cụ thể hóa Nghị quyết 57 bằng các mô hình số

Từ màn hình cảm ứng đến những tiện ích gần nhà

Được hướng dẫn thao tác tại kiosk dịch vụ công sáng 18/9, bà Nguyễn Thị Reo, 63 tuổi, ngụ ấp Nam Xuân 2, xã Xuân Thới Sơn, có dịp làm quen với cách thực hiện thủ tục hành chính trên thiết bị số. Những công việc như tìm hiểu hồ sơ, tra cứu thủ tục hay nộp giấy tờ trực tuyến vẫn còn khó khăn với người chưa thành thạo công nghệ như bà. Bởi vậy, bên cạnh chiếc máy, sự hướng dẫn trực tiếp là điều bà quan tâm.

“Người lớn tuổi như tôi khi tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến vẫn gặp không ít khó khăn do hạn chế về công nghệ. Vì vậy, việc có Kiosk dịch vụ công và được hướng dẫn trực tiếp sẽ giúp người dân thuận tiện hơn trong thực hiện thủ tục hành chính”, bà Reo chia sẻ.

Sau khi được chỉ dẫn, bà nhận thấy mô hình thuận tiện, nhất là khi người dân có thể tiếp cận ngay tại địa bàn sinh sống. Theo bà, người quen công nghệ có thể thao tác tương đối dễ dàng, nhưng người ít có điều kiện sử dụng thiết bị số cần được giải thích cụ thể từng bước. Khi hiểu cách làm, họ mới tự tin hơn trong những lần thực hiện tiếp theo.

“Tôi rất phấn khởi khi chính quyền địa phương quan tâm đến chuyển đổi số và đưa các mô hình thiết thực đến gần người dân. Tôi mong địa phương tiếp tục nhân rộng mô hình, đồng thời có thêm những giải pháp, cách làm phù hợp để hỗ trợ người dân tiếp cận nhanh hơn, đặc biệt là người cao tuổi và những người còn hạn chế về công nghệ”, bà Reo nói.

Mong muốn của bà Reo cũng là nhu cầu mà xã Xuân Thới Sơn hướng tới khi ra mắt ba mô hình thí điểm trong sáng 18/9: “Điểm Dịch vụ công gần dân”, “Trạm tiện ích số 24/7” và “Cửa ngõ số”. Cùng thời điểm, địa phương đưa vào khai thác Cổng thông tin điện tử xã, bổ sung kênh cung cấp thông tin cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp.

Tại “Trạm tiện ích số 24/7”, kiosk dịch vụ công thông minh được kết hợp với trụ ATM Agribank trong cùng một điểm. Trạm có màn hình cảm ứng, máy quét tài liệu, đầu đọc mã QR, camera và kết nối Internet, phục vụ việc tra cứu thủ tục, số hóa giấy tờ, nộp hồ sơ dịch vụ công và thanh toán trực tuyến.

Các thủ tục ưu tiên hỗ trợ gắn với những nhu cầu thường gặp: Đăng ký hộ tịch, đăng ký hộ kinh doanh, cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ, bảo trợ xã hội và chứng thực điện tử bản sao từ bản chính. Thay vì chỉ có nơi tìm thông tin, người dân được bố trí thiết bị để thực hiện các bước cần thiết cho hồ sơ.

Trụ ATM do Agribank Chi nhánh Hóc Môn quản lý, vận hành giúp bổ sung tiện ích tài chính tại điểm đặt trạm. Theo ông Lê Trung Hậu, Giám đốc Agribank Chi nhánh Hóc Môn, sự phối hợp giữa ngân hàng và chính quyền nhằm đưa những tiện ích thiết thực của chuyển đổi số đến với người dân.

Ông Hậu cho biết, Agribank là ngân hàng 100% vốn Nhà nước, với hoạt động chủ lực phục vụ nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Thông qua mô hình điểm giao dịch số, người dân có thể thực hiện các giao dịch gửi tiền, rút tiền, chuyển khoản, vấn tin và những nhu cầu tài chính khác. Việc kết hợp các tiện ích cũng hướng đến hạn chế sử dụng tiền mặt, tạo thuận lợi khi tiếp cận dịch vụ ngân hàng số. Thời gian tới, ngân hàng sẽ tiếp tục phối hợp với địa phương để nhân rộng mô hình theo định hướng của đơn vị.

Nếu trạm tiện ích cung cấp thiết bị tại một địa điểm cụ thể thì “Cửa ngõ số” mở thêm cách tiếp cận thông tin qua điện thoại. Mô hình được triển khai trên tài khoản chính thức trên Zalo (Zalo OA) của Ủy ban nhân dân (UBND) xã Xuân Thới Sơn, phiên bản nâng cao.

Người dân quét mã QR hoặc đăng ký theo dõi tài khoản để tiếp cận thông tin chỉ đạo, điều hành của UBND xã. Các mục tiện ích được bổ sung, liên kết trực tiếp đến dịch vụ và thông tin thiết yếu. Hệ thống cũng tích hợp công cụ đối thoại sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ giải đáp, hướng dẫn thủ tục hành chính.

Trợ lý ảo Mini AI Agent hoạt động 24/7, hướng dẫn những nội dung cụ thể như giấy tờ cần chuẩn bị, nơi nộp hồ sơ, quy trình thực hiện trực tuyến, lệ phí và đầu mối liên hệ khi gặp khó khăn. Đây là những câu hỏi người dân cần làm rõ trước khi bắt đầu một thủ tục, đồng thời cũng là phần công việc cán bộ thường xuyên phải hướng dẫn.

Cùng với Zalo OA, Cổng thông tin điện tử xã tại địa chỉ xuanthoison.gov.vn được xây dựng làm kênh thông tin chính thức trên môi trường số. Từ tìm hiểu thủ tục trên điện thoại đến sử dụng thiết bị tại trạm, các mô hình được bố trí để hỗ trợ những nhu cầu khác nhau. Tuy nhiên, để người chưa quen công nghệ có thể sử dụng, địa phương còn cần đội ngũ trực tiếp chỉ dẫn ngay tại khu dân cư.

Kiên trì hướng dẫn để người dân tự làm

Với mô hình “Điểm Dịch vụ công gần dân”, xã Xuân Thới Sơn đưa hoạt động hỗ trợ về trụ sở các ấp. Sáu điểm thí điểm, gồm trụ sở Ban nhân dân ấp Bùi Môn và ấp Tân Tiến; ấp Nhị Xuân; ấp Nhị Tân; ấp Nhị Tân 2 và ấp Nhị Tân 3; ấp Tân Thới Nhì; ấp Xuân Thới Đông 1 và ấp Mỹ Hòa 5.

Định kỳ hai buổi sáng mỗi tuần, các tổ hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến sẽ trực tiếp hướng dẫn người dân. Lực lượng tham gia gồm trưởng ấp, thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng, đoàn viên thanh niên, hội viên các đoàn thể và cảnh sát khu vực.

Công việc hướng dẫn bắt đầu từ đăng ký, kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID đến số hóa giấy tờ bằng điện thoại, kê khai tờ khai điện tử, tải hồ sơ lên hệ thống và thanh toán trực tuyến. Với người đã sử dụng thành thạo thiết bị, đây có thể là những thao tác quen thuộc. Nhưng với người ít tiếp xúc công nghệ, từng bước đều cần được giải thích rõ.

Ông Phạm Văn Hải, Trưởng ấp Tân Thới Nhì, đại diện Tổ hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, cho biết thực tế ở cơ sở cho thấy mức độ tiếp cận công nghệ của người dân không đồng đều. Có người sử dụng điện thoại thông minh thành thạo, trong khi người lớn tuổi và người còn hạn chế về kỹ năng số gặp nhiều trở ngại.

Theo ông Hải, chuyển đổi số muốn đi vào cuộc sống phải gần dân, dễ tiếp cận và phù hợp nhu cầu thực tế. Vì vậy, tổ xác định không chỉ hỗ trợ hoàn thành một hồ sơ mà còn giúp người dân hình thành kỹ năng, có thể tự thực hiện giao dịch trong những lần sau.

Cách làm được lựa chọn là kiên trì hướng dẫn từng bước, để người dân trực tiếp thao tác trên thiết bị của mình. Những nội dung người dân có thể tự thực hiện sẽ không được làm thay. Với người chưa quen công nghệ, thành viên tổ giải thích bằng ngôn ngữ đơn giản, giúp họ hiểu mình đang làm gì và cần thực hiện tiếp ra sao.

“Thời gian tới, chúng tôi sẽ chủ động tuyên truyền để người dân biết và sử dụng các mô hình đã được triển khai. Tổ hỗ trợ sẽ phối hợp với Trưởng ấp, Ban công tác Mặt trận, các chi hội, chi đoàn và lực lượng tại địa bàn để thông tin rộng rãi về hoạt động của các điểm hỗ trợ, trong đó chú trọng người cao tuổi, hộ kinh doanh và những người còn hạn chế về kỹ năng sử dụng công nghệ”, ông Hải nói.

Khi gặp nội dung vượt khả năng hướng dẫn hoặc phát sinh vấn đề chuyên môn, tổ sẽ trao đổi với Trung tâm Phục vụ hành chính công và cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, giải quyết. Những khó khăn, vướng mắc và đề xuất của người dân cũng được ghi nhận, tổng hợp, phản ánh để hoàn thiện mô hình.

Đi cùng việc hướng dẫn là yêu cầu bảo vệ thông tin cá nhân. Thành viên tổ không tự ý lưu giữ hoặc chia sẻ hồ sơ, tài khoản và thông tin xác thực của người dân. Người được hỗ trợ cũng sẽ được hướng dẫn bảo vệ mật khẩu, mã xác thực, nâng cao cảnh giác trước các hành vi lừa đảo trên môi trường mạng.

Theo ông Phạm Xuân Nam, Chủ tịch UBND xã Xuân Thới Sơn, ba mô hình có tính bổ trợ cho nhau, là cách địa phương cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Địa phương xác định chuyển đổi số cần thể hiện bằng những tiện ích thiết thực trong đời sống, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả cải cách hành chính. UBND xã đã phối hợp với các đơn vị công nghệ nghiên cứu, xây dựng mô hình theo định hướng đó.

Trong quá trình triển khai, xã đặc biệt quan tâm người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo và người hạn chế kỹ năng sử dụng thiết bị công nghệ. Việc bố trí điểm hỗ trợ tại ấp nhằm tạo thêm điều kiện để những nhóm này tiếp cận dịch vụ, thay vì phải tự tìm cách thực hiện các bước trực tuyến.

Bà Võ Thị Minh Tâm, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Xuân Thới Sơn, cho biết đưa các mô hình về ấp sẽ giúp người dân thuận tiện hơn khi làm hồ sơ, giấy tờ, giảm thời gian đi lại và chờ đợi. Bên cạnh người cao tuổi, người yếu thế, địa phương xác định doanh nghiệp là đối tượng cần đồng hành trong quá trình chuyển đổi số.

Trung tâm sẽ tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn thủ tục đúng quy định, đồng thời nghiên cứu thêm những mô hình phù hợp nhu cầu của người dân. Những phản ánh từ các điểm hỗ trợ sẽ giúp đơn vị nắm rõ hơn các khó khăn phát sinh trong quá trình sử dụng.

Với bà Reo, điều mong đợi là có thêm điểm hỗ trợ gần nơi sinh sống và cách hướng dẫn dễ hiểu. Từ những thao tác được chỉ dẫn tại kiosk, bà hy vọng người cao tuổi sẽ thuận tiện hơn khi làm thủ tục. Đó cũng là mục tiêu mà các tổ hỗ trợ hướng tới: giúp người dân hiểu, biết cách làm và từng bước tự thực hiện, thay vì lần nào cũng phải nhờ người khác.