Trên cơ sở kế thừa những chính sách đang phát huy hiệu quả, thành phố ưu tiên nguồn lực cho giáo dục với dự toán ngân sách năm 2026 đạt 9.093 tỷ đồng, triển khai 10 nhóm chính sách đặc thù, hỗ trợ trực tiếp hơn 539.000 lượt người học và nhà giáo. Từ khu vực đô thị đến các xã miền núi, biên giới, hải đảo, các chính sách được triển khai đồng bộ, góp phần giảm chi phí học tập cho gia đình, cải thiện điều kiện dạy và học, tạo thêm cơ hội để học sinh được tiếp cận môi trường giáo dục tốt hơn.
Phóng viên TTXVN giới thiệu chùm 2 bài viết về những cách làm hiệu quả trong thực hiện an sinh giáo dục ở thành phố trẻ Quảng Ninh.
Bài 1: Nghị quyết “soi sáng” tương lai trẻ em vùng mỏ
Một giờ học tại Trường Tiểu học Lê Hồng Phong (phường Hạ Long). Ảnh tư liệu: TTXVN phát
Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, thành phố Quảng Ninh triển khai hệ thống chính sách an sinh giáo dục theo hướng bao phủ rộng và tập trung vào các nhu cầu thiết yếu của người học. Địa phương đã kiên cố hóa 100% phòng học; cho mượn miễn phí hơn 288.000 bộ sách giáo khoa; trang bị điều hòa, điện năng lượng mặt trời từ năm học 2026-2027 và hỗ trợ sữa uống tại trường cho hơn 200.000 học sinh mầm non, tiểu học, bao gồm cả cơ sở tư thục. Cùng với đầu tư hạ tầng và các chính sách hỗ trợ trực tiếp, thành phố dành nguồn lực hàng trăm tỷ đồng cho hệ thống bán trú và các chế độ hỗ trợ đặc thù, góp phần giảm áp lực chi phí, cải thiện điều kiện học tập và sinh hoạt của học sinh.
Mở rộng an sinh giáo dục, tạo cơ hội học tập cho trẻ em vùng khó
Năm học 2026-2027, thành phố cho mượn miễn phí hơn 288.000 bộ sách giáo khoa, với tổng kinh phí trên 73 tỷ đồng. Chính sách này góp phần giảm khoản chi đầu năm học cho nhiều gia đình; đồng thời nhận được sự đồng thuận từ phụ huynh. Chị Nguyễn Linh Chi (phường Hồng Gai) cho biết, việc nhà trường cho học sinh mượn đầy đủ sách giáo khoa giúp gia đình thuận lợi hơn trong việc chuẩn bị cho năm học mới. Theo chị, chính sách này cũng giúp học sinh hình thành ý thức giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập.
Cùng chung niềm phấn khởi, anh Bùi Giang Nam (phường Hạ Long) đánh giá: "Đây thực sự là việc làm rất phù hợp và nhân văn. Các con có bộ sách chuẩn ngay từ đầu năm, tạo động lực tinh thần học tập và sự chuẩn bị kỹ lưỡng vào năm học mới".
Đối với học sinh, việc được sử dụng sách miễn phí cũng đi kèm trách nhiệm giữ gìn để tiếp tục phục vụ các lớp sau. Em Hoàng Vũ Khánh Linh (học sinh lớp 4A3, Trường Tiểu học Quang Trung cơ sở 1, phường Hạ Long) bày tỏ: "Em và các bạn được nhà trường cho mượn sách miễn phí, em cảm thấy rất vui và tự hứa sẽ giữ sách sạch đẹp để năm sau cho các em lớp dưới còn sử dụng tiếp".
Chính sách hỗ trợ cũng phát huy hiệu quả tại các gia đình đông con ở khu vực nông thôn. Tại xã Đầm Hà, việc hỗ trợ sách, đồ dùng học tập, sữa uống và học phí giúp giảm đáng kể chi phí đầu năm học cho các gia đình.
Chị Lê Thị Thu (xã Đầm Hà) cho biết, gia đình có 4 con đang đi học, gồm 2 cháu học trung học cơ sở và 2 cháu học tiểu học. Những năm trước, gia đình phải dành một khoản đáng kể để mua sách, đồ dùng học tập và các vật dụng phục vụ năm học mới. Năm nay, việc được hỗ trợ mượn sách và sữa uống hằng ngày giúp gia đình giảm thêm một phần chi phí.
Em Triệu Khánh Loan (học sinh lớp 5A1, Trường Tiểu học Đầm Hà) hồn nhiên kể: "Em ở trường ăn cơm rất ngon, có bữa có món sườn em thích. Mỗi buổi chiều cô luôn phát sữa cho cả lớp uống. Trước đây ở nhà thỉnh thoảng mới được uống, còn lên trường thì từ thứ Hai đến thứ Sáu em đều được uống".
Cùng với chính sách hỗ trợ trực tiếp, các tuyến xe buýt điện miễn phí đưa đón học sinh cũng góp phần giảm chi phí và tạo thuận lợi cho việc đi học. Em Nghiêm Ngọc Hà (học sinh lớp 10 Anh 2, Trường Trung học phổ thông Chuyên Hạ Long) cho biết, trước đây em thường đi xe đạp hoặc nhờ bố mẹ đưa đón. Từ khi có xe buýt điện miễn phí, việc đi lại thuận tiện hơn và gia đình giảm được một phần chi phí.
Tại xã miền núi biên giới Bình Liêu, mô hình bán trú, nội trú tập trung góp phần cải thiện điều kiện học tập và sinh hoạt của học sinh. Anh Chu Bình Phong (thôn Nà Phạ, xã Bình Liêu) có con học lớp 8 chia sẻ, việc Nhà nước hỗ trợ học phí, sách vở và tổ chức ăn, nghỉ tập trung tại trường giúp gia đình yên tâm hơn; học sinh được học tập trong môi trường đầy đủ, thuận lợi.
Tại Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Bình Liêu, học sinh vùng cao được bảo đảm các điều kiện ăn, ở, học tập. Em Lý Thị Kim Loan (học sinh lớp 6B) cho biết, em được hỗ trợ sách, vở, tiền ăn và các vật dụng sinh hoạt như chiếu, giường, đệm. Điều kiện học tập, sinh hoạt tại trường giúp em yên tâm học tập và gia đình cũng yên tâm lao động.
Việc sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới trường lớp cũng được các địa phương triển khai nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực. Ông Hoàng Huy Trọng, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Liêu cho biết, thực hiện chủ trương của tỉnh, xã đã sáp nhập 12 trường thành 6 trường nhằm tinh gọn đầu mối, tập trung nguồn lực đầu tư. Mặc dù địa bàn rộng, nhiều thôn xa trung tâm, việc sắp xếp các trường phù hợp đã giúp ổn định hoạt động dạy học, bảo đảm chế độ cho giáo viên và cải thiện điều kiện học tập tại các điểm trường.
Không chỉ ở đất liền hay vùng cao biên giới, nguồn an sinh giáo dục còn vươn tới những hòn đảo tiền tiêu. Tại đảo Trần đặc khu Cô Tô, năm học mới này tiếp tục ghi dấu một điểm trường vô cùng đặc biệt chỉ với 1 thầy giáo và 3 học trò. Dù số lượng người học khiêm tốn, các em nhỏ nơi đây vẫn được đón một lễ khai giảng năm học mới đầm ấm, được bảo đảm đầy đủ mọi quyền lợi từ sách vở, trang thiết bị học tập đến các chính sách hỗ trợ an sinh tốt nhất, giúp quân và dân trên đảo yên tâm bám biển, giữ vững chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Tăng nguồn lực, mở rộng chính sách an sinh giáo dục
Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, thành phố Quảng Ninh triển khai hệ thống chính sách an sinh giáo dục theo hướng bao phủ rộng và tập trung vào các nhu cầu thiết yếu của người học. Ảnh minh họa: Thanh Vân/TTXVN
Thành phố Quảng Ninh xác định việc đưa Nghị quyết số 71-NQ/TW vào đời sống phải được thể hiện qua những chính sách thiết thực, tác động trực tiếp đến người học và nhà giáo. Trên cơ sở kế thừa các chính sách đã thực hiện hiệu quả như Nghị quyết 06/2022/NQ-HĐND về hỗ trợ mầm non tư thục tại khu công nghiệp, chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm theo Nghị định 116/2020/NĐ-CP, thành phố tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho giáo dục. Năm 2026, tổng dự toán ngân sách nhà nước giao cho ngành Giáo dục thành phố đạt 9.093 tỷ đồng, chiếm trên 21% tổng chi ngân sách toàn thành phố.
Từ nguồn lực này, thành phố triển khai 10 nhóm chính sách giáo dục đặc thù, hỗ trợ trực tiếp hơn 539.000 lượt người học và nhà giáo với kinh phí gần 800 tỷ đồng mỗi năm. Theo đó, nhóm chính sách cụ thể hóa Nghị quyết 71 gồm Nghị quyết 86/2025/NQ-HĐND về hỗ trợ sữa uống hằng ngày cho 198.810 học sinh tại 258/258 trường mầm non, tiểu học, kể cả trường tư thục; Nghị quyết 93/2025/NQ-HĐND về hỗ trợ học phí, chi phí học tập giai đoạn 2025-2031; Nghị quyết 90/2025/NQ-HĐND về trợ giúp xã hội đối với học sinh khó khăn; Nghị quyết 72/2025/NQ-HĐND về kinh phí vận hành chính quyền địa phương hai cấp phục vụ giáo dục; cùng các chính sách cụ thể hóa Nghị định 339/2025/NĐ-CP, Nghị định 66/2025/NĐ-CP về hỗ trợ 360.000đ/tháng tiền ăn trưa cho trẻ mầm non và hỗ trợ ăn, ở bán trú đối với học sinh biên giới.
Nhóm chính sách kế thừa và phát triển gồm Nghị quyết 06/2022/NQ-HĐND về hỗ trợ mầm non tư thục tại khu công nghiệp; chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm theo Nghị định 116/2020/NĐ-CP, được sửa đổi tại Nghị định 60/2025/NĐ-CP; chính sách nội trú theo Quyết định 53/2015/QĐ-TTg.
Cùng với chính sách đối với người học, việc hỗ trợ đội ngũ nhà giáo cũng được quan tâm. Thầy Vũ Mạnh Cường, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Đầm Hà cho biết, việc triển khai Nghị quyết 71 đã góp phần giảm hồ sơ, sổ sách và hạn chế các cuộc thi mang tính hình thức, tạo điều kiện để giáo viên tập trung hơn vào chất lượng dạy học. Nhà trường cũng chú trọng nâng cao năng lực công nghệ, tập huấn giáo viên ứng dụng AI, triển khai giao, nộp bài và kiểm tra, đánh giá trên môi trường mạng, kết hợp dạy học trực tiếp với trực tuyến.
Bên cạnh việc kiên cố hóa 100% phòng học, thành phố dành gần 336 tỷ đồng đầu tư hạ tầng bán trú cho 6 trường phổ thông biên giới; triển khai chương trình cho mượn miễn phí hơn 288.000 bộ sách giáo khoa với kinh phí trên 73 tỷ đồng; thí điểm xe buýt điện đưa đón học sinh tại 3 phường; trang bị hệ thống điều hòa và điện năng lượng mặt trời từ năm học 2026-2027.
Sự đồng bộ giữa các chính sách kế thừa và những chính sách mới sau Nghị quyết 71 góp phần giảm gánh nặng chi phí cho người dân, tạo thêm điều kiện để người học và nhà giáo yên tâm dạy và học, qua đó củng cố sự đồng thuận trong xã hội./.(còn nữa)
Bài 2: 'Bộ tiêu chuẩn vàng' góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
