Thực tiễn từ cơ sở
Năm học 2026 - 2027, Khánh Hòa triển khai sắp xếp trường học theo mô hình mỗi đơn vị hành chính, mỗi cấp học có một trường, dựa trên chủ trương đổi mới quản trị giáo dục tại Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Sau khi sắp xếp, các cơ sở giáo dục công lập được tinh gọn đầu mối và đổi mới phương thức quản trị theo phương châm “giảm biên chế quản lý, tăng cường biên chế giáo viên”. Năm học này, tỉnh có 462.055 học sinh học tập tại 318 cơ sở giáo dục, trong đó có 246 cơ sở giáo dục công lập và 71 cơ sở giáo dục ngoài công lập.
Tại Trường Tiểu học Nha Trang, sau sắp xếp, có hơn 10.500 học sinh, 287 lớp và gần 600 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. Bà Châu Đình Mai Phương, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ, sau khi sắp xếp, hoạt động dạy và học cơ bản được giữ vững ổn định. Trường đã chủ động điều phối hợp lý đội ngũ giáo viên các bộ môn Tin học, Tiếng Anh, Mỹ thuật giữa các phân hiệu và điểm trường. Nhờ đó, các điểm trường, phân hiệu của trường không còn tình trạng thiếu giáo viên hay phải huy động nguồn lực xã hội hóa ngoài quy định để phục vụ công tác giảng dạy các môn học này. Dù vậy, quy mô mới cũng đặt ra không ít vấn đề trong công tác quản trị và tổ chức bộ máy. Các tổ chuyên môn hiện có quy mô lớn khoảng 60 - 65 người/tổ. Để đảm bảo quyền lợi cho giáo viên làm quản lý tổ, rất cần có hướng dẫn cụ thể về tổ chức bộ máy và chế độ phụ cấp đối với các vị trí tổ trưởng, tổ phó trong mô hình trường học quy mô lớn.
Ông Vũ Ngọc Đương, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa cho biết: Sau sắp xếp, một số trường có quy mô lớn với nhiều phân hiệu vẫn còn gặp một số khó khăn nhất định. Các đơn vị này lúng túng trong việc phân công vị trí việc làm như: Tổng phụ trách Đội, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên hay các tổ phó chuyên môn; đồng thời công tác quản lý chuyên môn từ cấp tổ trưởng đến các phân hiệu còn gặp nhiều trở ngại. Ngoài ra, việc chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với cấp xã chưa thực sự đồng bộ. Do biên chế sự nghiệp giáo dục thực hiện theo chủ trương tinh giản, một số đơn vị gặp khó khăn trong việc phân công, bố trí đội ngũ sao cho tương ứng với quy mô học sinh và lớp học. Ban đại diện cha mẹ học sinh hoạt động còn lúng túng do quy định cũ không còn phù hợp với mô hình trường học có nhiều phân hiệu. Nỗ lực khắc phục khó khăn, ngay từ đầu năm học, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa thực hiện tốt công tác chỉ đạo, hướng dẫn một cách đồng bộ. Ngành bảo đảm hoạt động giáo dục thông suốt, không để xảy ra khoảng trống hay sự gián đoạn trong hoạt động dạy và học xuyên suốt quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và mạng lưới trường lớp. Qua đó, các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục cơ bản được duy trì ổn định.
Nâng cao chất lượng dạy và học
Mới đây, tại buổi làm việc với tỉnh Khánh Hòa, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) thông tin, tỷ lệ giảm cơ sở giáo dục tại Khánh Hòa đạt 66,2%, nằm trong nhóm các địa phương triển khai hiệu quả việc sắp xếp mạng lưới trường lớp. Dù vậy, quá trình tinh gọn cũng đặt ra những bài toán mới về công tác quản trị, nổi bật là sự xuất hiện của các cơ sở giáo dục quy mô rất lớn.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nêu rõ: Mục tiêu của việc sắp xếp trường, lớp không chỉ dừng lại ở việc thay đổi về tổ chức, mà quan trọng hơn là để học sinh được thụ hưởng những thành quả của quá trình đổi mới thông qua chất lượng giáo dục thực chất. Đi đôi với đó là nhiệm vụ bảo đảm, nâng cao quyền lợi cùng các chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Mô hình mới thể hiện quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, vừa cần được triển khai gắn liền trực tiếp với lĩnh vực giáo dục và con người. Trong quá trình thực hiện, nhiều vấn đề phát sinh có thể chưa được dự báo. Thế nhưng, các nhà trường phải tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống trong quản lý chất lượng khi sáp nhập các trường có quy mô lớn.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị tỉnh Khánh Hòa linh hoạt tháo gỡ khó khăn bằng các giải pháp thiết thực như bố trí nhân sự phụ trách Đội phù hợp với thực tế, bổ sung đội ngũ kế toán và văn thư tại các trường học quy mô lớn nhằm bảo đảm quyền lợi và tránh tình trạng quá tải cho nhân sự. Mục tiêu cốt lõi là làm sao để giáo viên yên tâm công tác, người học được thụ hưởng chất lượng giáo dục tốt nhất từ tiến trình đổi mới.
Có thể thấy, mô hình trường học quy mô lớn phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy và nâng cao chất lượng dạy - học. Giai đoạn đầu, điều quan trọng nhất là không để khoảng trống trong quản lý, kết hợp nhịp nhàng các giải pháp đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Đây cũng chính là tiền đề vững chắc để các địa phương, trong đó có Khánh Hòa tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm quyền lợi thiết thực cho cả người dạy và người học trong mô hình trường học mới.
