Từ 700 triệu đồng "vốn mồi"
Với Công ty Cổ phần EM&AI, khoản hỗ trợ 700 triệu đồng từ thành phố để thực hiện dự án giải mã công nghệ AI chuyển đổi giọng nói tiếng Việt phục vụ môi trường tổng đài đến vào đúng thời điểm doanh nghiệp cần thêm nguồn lực để phát triển sản phẩm.
Đây không phải khoản đầu tư thay thế cho nguồn lực của doanh nghiệp, nhưng là "vốn mồi" giúp doanh nghiệp có thêm điều kiện hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm sản phẩm và tiếp tục tìm kiếm thị trường.
Ông Lê Ngọc Trí, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần EM&AI, cho rằng điều đáng giá ở chính sách hỗ trợ của Đà Nẵng không chỉ nằm ở số tiền doanh nghiệp được nhận, mà còn ở cách chính quyền tiếp nhận những vấn đề phát sinh từ thực tế.
Theo ông Trí, quá trình giữa cộng đồng khởi nghiệp và chính quyền đang hình thành một vòng tròn tương tác khá rõ. Doanh nghiệp phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động; các cơ quan hỗ trợ tiếp nhận, trao đổi và từ những vấn đề thực tế đó hình thành các đề xuất, chính sách mới.
"Điểm khác biệt tích cực của Đà Nẵng là thái độ đồng hành, cầu thị của các cơ quan quản lý. Những vướng mắc thực tế của doanh nghiệp được lắng nghe và chuyển hóa thành các đề xuất chính sách", ông Trí chia sẻ.
Tuy nhiên, từ góc nhìn của một doanh nghiệp công nghệ, ông Trí cho rằng vốn hỗ trợ chỉ là điểm khởi đầu. Trong thời kỳ Generative AI (hay AI tạo sinh) phát triển nhanh, việc biến ý tưởng thành sản phẩm thử nghiệm đã dễ hơn trước rất nhiều. Vì vậy, lợi thế không còn nằm chủ yếu ở ý tưởng mà ở tốc độ thực thi, khả năng tìm kiếm thị trường và năng lực thương mại hóa.
"Xây dựng và hoàn thiện sản phẩm mới chỉ là một phần của chặng đường. Phần khó hơn là đưa sản phẩm ra thị trường, phục vụ và giữ chân khách hàng", ông Trí nhận định.
Câu chuyện của EM&AI cho thấy vai trò của "vốn mồi" không phải để doanh nghiệp phụ thuộc vào ngân sách, mà tạo thêm lực đẩy ở giai đoạn đầu, khi một sản phẩm công nghệ cần nguồn lực để hoàn thiện, kiểm chứng và tìm kiếm cơ hội thương mại hóa.
Đây cũng là cách Đà Nẵng đang tiếp cận bài toán hỗ trợ đổi mới sáng tạo: Nhà nước tạo điều kiện ban đầu, còn doanh nghiệp phải chứng minh năng lực bằng sản phẩm và thị trường.
Đến mở đường cho công nghệ
Từ những trường hợp cụ thể, Đà Nẵng đang mở rộng chính sách theo hướng tạo một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp ở nhiều khâu. Trong năm 2026, thành phố ban hành nhiều cơ chế mới liên quan đến khởi nghiệp sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn và công nghệ số. Đáng chú ý là chính sách hỗ trợ tài chính cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ mới, chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao và hỗ trợ phát triển hạ tầng công nghệ.
Điểm đáng chú ý là các chính sách này đang hướng tới việc giải quyết những "điểm nghẽn" khác nhau của doanh nghiệp. Nếu nguồn vốn hỗ trợ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực ban đầu thì cơ chế sandbox tạo không gian để thử nghiệm công nghệ; chính sách nhân lực giúp thu hút chuyên gia; còn hạ tầng công nghệ tạo điều kiện để các sản phẩm có thể phát triển ở quy mô lớn hơn.
Tại phiên khai mạc SURF 2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho biết thành phố xác định đổi mới sáng tạo không phải nhiệm vụ riêng của ngành khoa học và công nghệ mà là một động lực phát triển của toàn thành phố. Vì vậy, chính quyền đang chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo và đồng hành", lấy sự phát triển thực tế của doanh nghiệp làm một trong những thước đo hiệu quả phục vụ.
Tư duy này đặc biệt quan trọng với những lĩnh vực có tốc độ thay đổi nhanh như AI, bán dẫn hay các công nghệ mới. Khi công nghệ thường đi trước quy định, cơ quan quản lý cũng cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn, vừa kiểm soát rủi ro vừa tạo không gian cho doanh nghiệp thử nghiệm.
Đà Nẵng đang lựa chọn cách đi theo hướng đó thông qua cơ chế sandbox và các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Theo Báo cáo StartupBlink 2026, hệ sinh thái khởi nghiệp Đà Nẵng tăng 212 bậc, lên vị trí 554 toàn cầu và đứng thứ ba tại Việt Nam. Đây là tín hiệu cho thấy những nỗ lực xây dựng hệ sinh thái đang tạo ra chuyển động tích cực.
Tuy nhiên, thứ hạng chỉ là một chỉ dấu. Điều quan trọng hơn là những chính sách này có tạo ra được thêm doanh nghiệp công nghệ phát triển bền vững, sản phẩm được thương mại hóa và công nghệ thực sự đi vào đời sống hay không.
Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh phát biểu tại SURF 2026, hiệu quả của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo không nên chỉ đo bằng số lượng sự kiện hay các hoạt động phong trào, mà cần được nhìn từ những kết quả thực chất như số tài sản trí tuệ được thương mại hóa, số doanh nghiệp công nghệ phát triển thành công và mức đóng góp của khoa học, công nghệ vào tăng trưởng kinh tế.
Đây cũng là bài toán đặt ra với Đà Nẵng trong giai đoạn tiếp theo. Những khoản hỗ trợ như 700 triệu đồng dành cho EM&AI hay các chính sách thử nghiệm công nghệ mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp tạo ra sản phẩm, tìm được thị trường và lớn lên bằng năng lực của chính mình. Khi đó, "vốn mồi" không chỉ là một khoản hỗ trợ từ ngân sách, mà trở thành lực đẩy để nguồn lực xã hội cùng tham gia và đưa các ý tưởng công nghệ từ phòng nghiên cứu ra thị trường./.
