Đáng chú ý, theo mục tiêu của Nghị quyết, từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm, được lập sổ khám sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời, từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế. Nghĩa là thời gian được thụ hưởng chính sách này đã ở rất gần. Bên cạnh đó, đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình…
Nghị quyết 72 xác định đổi mới toàn diện về nhận thức và hành động trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, với những giải pháp đột phá để hướng đến mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam khỏe mạnh, theo tinh thần “không một ai bị bỏ lại phía sau” trong chăm sóc sức khỏe, y tế. Đặc biệt, Nghị quyết nhấn mạnh quan điểm: Chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh, sang chủ động phòng bệnh, chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.
Nhiều năm qua, xu hướng “có bệnh mới đi khám” đã trở thành thói quen cố hữu ở nhiều người, tức là khi bệnh đã phát tác ra bên ngoài mới cầu cứu tới bác sĩ. Nhiều ca bệnh đến bệnh viện khám khi đã ở giai đoạn muộn, do nhiều bệnh thuộc nhóm “kẻ giết người thầm lặng” như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư… thường không có triệu chứng, không có cảnh báo trước. Ngoài ảnh hưởng tới sức khỏe cá nhân và suy giảm chất lượng cuộc sống, thì gánh nặng kinh tế đối với gia đình và xã hội cũng rất lớn trong những trường hợp như vậy.
Bên cạnh đó, trong ngành y có một nguyên lý dịch tễ học: Trong 100% bệnh tật, có khoảng 60% là những bệnh tự khỏi dù có chữa hay không; 20% nếu được chữa trị đúng cách thì khỏi, còn không chữa thì khó lành; khoảng 20% còn lại là những bệnh mà y học hiện nay chưa thể chữa khỏi, các bác sĩ chỉ có thể giúp người bệnh đỡ hơn, sống lâu hơn, sống chất lượng hơn. Nguyên lý ấy cho thấy y học không phải là toàn năng.
Do vậy, quan điểm “chủ động phòng bệnh”, chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời; và mục tiêu từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm, được lập sổ khám sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời, là những định hướng chính sách vô cùng ý nghĩa, nhân văn, thể hiện sự ưu việt của chế độ ta, nhất là với những đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa, thiếu cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế. Không chỉ giảm gánh nặng chi phí cho người nghèo, chính sách này còn khuyến khích tất cả người dân đi khám bệnh, tạo thành thói quen chăm sóc sức khỏe định kỳ nhằm sớm xác định bệnh tật để có thể can thiệp sớm một cách hiệu quả.
Hướng tới những mục tiêu đến năm 2030 như đã nêu và tầm nhìn đến năm 2045 “các chỉ số sức khỏe của người dân, chỉ số bao phủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu ngang tầm các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới. Người dân có tuổi thọ trung bình đạt trên 80 tuổi, trong đó số năm sống khỏe mạnh tăng lên trên 71 tuổi; tầm vóc, thể lực, chiều cao trung bình của thanh niên tương đương các quốc gia có cùng mức phát triển”, Nghị quyết 72 đã đề ra 6 nhiệm vụ, giải pháp đột phá. Đó không chỉ là nhiệm vụ của hệ thống chính trị, của ngành y tế, mà còn là trách nhiệm, ý thức của mỗi người dân với sức khỏe của chính mình, đưa công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe trở thành “văn hóa sức khỏe”.
Nghị quyết 72 nêu rõ: Nâng cao ý thức tự giác, thói quen, nếp sống, trách nhiệm của mỗi người dân và toàn xã hội trong việc chủ động rèn luyện, bảo vệ và nâng cao sức khỏe. Đẩy mạnh phong trào toàn dân chủ động chăm sóc sức khỏe, xây dựng văn hóa sức khỏe trong nhân dân. Thống nhất chọn Ngày Sức khỏe thế giới 7/4 hằng năm là “Ngày Sức khỏe toàn dân”. Chủ động phòng ngừa và kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe tạo môi trường sống khỏe mạnh. Giảm thiểu tiêu thụ các sản phẩm có hại cho sức khỏe, nhất là thuốc lá, rượu, bia, các chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người. Chú trọng chăm sóc sức khỏe tâm thần, tạo môi trường sống, làm việc, học tập cân bằng, giảm căng thẳng, áp lực…
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm tới việc chăm lo sức khỏe cho người dân. Bác nhấn mạnh: “Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt. Mỗi một người dân khỏe mạnh, tức là cả nước khỏe mạnh”. Vì vậy, muốn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trước hết phải bảo đảm sức khỏe cho toàn dân. Câu nói của Bác giản dị mà sâu sắc, khoa học và mang tính định hướng chiến lược.
Đối với Nghị quyết 72, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng chỉ rõ, dự phòng là then chốt - cơ sở là nền tảng - nhân dân là trung tâm. Mục tiêu là tăng tuổi thọ khỏe mạnh, giảm chi trả cho người bệnh, số hóa hệ thống, củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người bệnh… Phấn đấu toàn dân “Khỏe để học - Khỏe để làm việc - Khỏe để hạnh phúc - Khỏe để bảo vệ Tổ quốc”.
Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là nền tảng quan trọng nhất cho hạnh phúc của mọi người, cho sự tồn vong của dân tộc và sự phát triển thịnh vượng, bền vững của đất nước. Mất đi sức khỏe thì tất cả các thành tố dù quan trọng đến đâu, như gia đình, sự nghiệp, tiền bạc, nhà cửa, xe cộ, tình yêu, ước mơ… đều chỉ là những con số 0.
Hơn bao giờ hết, những chủ trương, chính sách thúc đẩy an sinh xã hội hợp lòng dân như Nghị quyết 72, hay Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, kết hợp với các nghị quyết trụ cột tạo đột phá phát triển kinh tế - xã hội được kỳ vọng sẽ tạo xung lực mới đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, đời sống của nhân dân trở nên hài hòa, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
