Kinh nghiệm tham chiếu cho Việt Nam thực hiện Nghị quyết 57: Bức tranh công nghệ tài chính và chuyển đổi số của Áo năm 2026

Câu chuyện công nghệ tài chính của Áo không quá nổi bật ngay từ đầu.

Chú thích ảnh
Người dân trượt băng trước Tòa thị chính tại Vienna. Áo. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo trang thefintechtimes.com, quốc gia này tương đối nhỏ với dân số chỉ hơn 9 triệu người. Áo không có quy mô như Berlin hay sức ảnh hưởng tài chính như London, nhưng tới năm 2026, nước này đã phát triển theo hướng tinh tế hơn và có thể bền vững hơn. Đây là thị trường mà công nghệ tài chính không còn là một lĩnh vực tách biệt mà đã trở thành một lớp tích hợp trong hệ thống tài chính châu Âu rộng lớn và có cấu trúc chặt chẽ.

Sự khác biệt đó rất quan trọng. Áo không phát triển công nghệ tài chính từ bên lề mà đang tích hợp lĩnh vực này vào một nền kinh tế vốn đã trưởng thành.

Theo Ngân hàng Thế giới, nền tảng kinh tế của nước này rất vững chắc. Với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) ước đạt khoảng 520 tỷ USD và GDP bình quân đầu người vượt 55.000 USD, Áo nằm trong nhóm các nền kinh tế phát triển của châu Âu. Mô hình kinh tế của Áo mang tính đa dạng, trải rộng từ sản xuất công nghiệp, xuất khẩu công nghiệp, dịch vụ cho tới lĩnh vực tài chính phát triển cao. Đặc biệt, Vienna giữ vai trò kép: vừa là trung tâm tài chính trong nước vừa là cửa ngõ tiến vào khu vực Trung và Đông Âu (CEE).

Trong bối cảnh đó, hệ sinh thái công nghệ tài chính của Áo phát triển theo cách phản ánh đúng môi trường xung quanh. Động lực của hệ sinh thái này không nằm ở tăng trưởng bùng nổ mà ở chiều sâu và tính kết nối. Tính đến năm 2025, nước này ước tính có hơn 200 công ty công nghệ tài chính hoạt động trong các lĩnh vực thanh toán, ngân hàng số, công nghệ quản lý tài sản, công nghệ quản lý tuân thủ pháp lý và các dịch vụ liên quan chuỗi khối. Tuy nhiên, nhiều công ty trong số đó không chỉ hướng tới thị trường nội địa. Thay vào đó, họ sử dụng Áo làm bàn đạp để mở rộng sang các thị trường lân cận như Đức, Hungary và toàn bộ khu vực Trung và Đông Âu.

Điểm đáng chú ý là công nghệ tài chính tại Áo không xuất hiện như lực lượng phá vỡ hệ thống mà thiên về hợp tác.

Các ngân hàng vẫn giữ vai trò trung tâm trong hệ thống nhưng đã thích nghi. Những tổ chức như Erste Group và Ngân hàng Quốc tế Raiffeisen đã đầu tư mạnh vào nền tảng số, ngân hàng di động và các dịch vụ dựa trên API. Cách tiếp cận của họ không phải chống công nghệ tài chính mà là tích hợp lĩnh vực này thông qua quan hệ đối tác, đổi mới nội bộ hoặc đầu tư chiến lược. Kết quả là hình thành một hệ sinh thái lai, nơi tài chính truyền thống và công nghệ tài chính ngày càng chồng lấn lên nhau.

Xu hướng này tiếp tục được củng cố nhờ môi trường pháp lý của Áo. Là thành viên Liên minh châu Âu (EU) và Eurozone, nước này hoạt động trong khuôn khổ pháp lý hài hòa cao, được định hình bởi các chỉ thị như PSD2 và các sáng kiến tài chính mở đang phát triển. Sự giám sát của Cơ quan Quản lý Thị trường Tài chính Áo giúp bảo đảm phù hợp với tiêu chuẩn châu Âu, đồng thời mang lại cho các công ty công nghệ tài chính cả sự ổn định lẫn khả năng tiếp cận thị trường chung. Trên thực tế, điều này đồng nghĩa các công ty công nghệ tài chính Áo thường ít tập trung vào việc phá vỡ thị trường nội địa mà chú trọng hơn tới mở rộng trong hệ sinh thái châu Âu rộng lớn.

Giống nhiều thị trường khác, thanh toán vẫn là lĩnh vực đổi mới dễ thấy nhất. Các giao dịch số tiếp tục tăng trưởng ổn định nhờ hạ tầng thẻ mạnh, việc áp dụng thanh toán tức thời và xu hướng người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các giải pháp không dùng tiền mặt. Đồng thời, Áo cũng tham gia các sáng kiến rộng hơn của châu Âu liên quan thanh toán tức thời và khả năng tương tác, qua đó định vị mình trong xu hướng chuyển đổi toàn châu lục hướng tới các hệ thống tài chính nhanh hơn và tích hợp hơn.

Tuy nhiên, câu chuyện công nghệ tài chính của Áo không chỉ giới hạn ở thanh toán. Công nghệ quản lý tài sản và công nghệ quản lý tuân thủ pháp lý nổi lên là những phân khúc quan trọng, phản ánh truyền thống quản lý tài sản mạnh và mức độ tinh vi trong quản lý pháp lý của nước này. Đặc biệt, Vienna đã trở thành trung tâm của các công ty công nghệ tài chính tập trung vào tuân thủ, định danh số và dịch vụ tài chính xuyên biên giới. Đây là những lĩnh vực mà sự phức tạp trong quy định của châu Âu vừa tạo ra thách thức vừa mở ra cơ hội.

Ngoài dịch vụ tài chính, nền kinh tế số của Áo tiếp tục mở rộng. Các chiến lược của chính phủ tập trung vào chuyển đổi số, tài trợ đổi mới và phát triển công ty khởi nghiệp, góp phần tạo môi trường thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp công nghệ. Dù Áo có thể không đạt mật độ công ty khởi nghiệp như các trung tâm lớn khác ở châu Âu, nhưng nước này vẫn hưởng lợi từ sự hỗ trợ thể chế mạnh, cơ sở hạ tầng chất lượng cao và lực lượng lao động tay nghề tốt.

Khác với nhiều thị trường mới nổi, tài chính toàn diện không phải vấn đề nổi bật tại Áo. Khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng đã phổ biến rộng rãi. Vì vậy, trọng tâm hiện chuyển sang hiệu quả và đổi mới, tức là làm cho các dịch vụ tài chính nhanh hơn, liền mạch hơn và tích hợp tốt hơn vào đời sống số hằng ngày. Theo nghĩa này, công nghệ tài chính tại Áo ít liên quan tới mở rộng khả năng tiếp cận mà thiên về tối ưu hóa.

Dù vậy, nước này vẫn đối mặt nhiều thách thức riêng. Sự cạnh tranh từ các trung tâm công nghệ tài chính lớn hơn tại châu Âu vẫn rất mạnh, đặc biệt trong việc thu hút vốn đầu tư mạo hiểm và các công ty khởi nghiệp tăng trưởng nhanh. Ngoài ra, nhu cầu liên tục đổi mới trong môi trường quản lý chặt chẽ cũng có thể làm chậm tốc độ thay đổi, dù điều đó giúp bảo đảm ổn định.

Tuy nhiên, chính sự cân bằng giữa đổi mới và quản lý, giữa tăng trưởng và ổn định đã định hình bản sắc công nghệ tài chính của Áo.

Không phải mọi hệ sinh thái công nghệ tài chính đều được xây dựng để phá vỡ trật tự cũ. Một số được xây dựng để tồn tại lâu dài. Áo thuộc nhóm thứ hai: một thị trường nơi công nghệ tài chính đang trở thành phần không thể tách rời của hệ thống tài chính rộng lớn hơn thay vì là lực lượng tìm cách lật đổ hệ thống đó.

Tới năm nay, bức tranh công nghệ tài chính của Áo không còn là câu chuyện về sự xuất hiện mà là quá trình tích hợp. Đây là hệ thống vận hành âm thầm, hiệu quả và ngày càng số hóa mà không cần tự tuyên bố mình mang tính cách mạng.

Kinh nghiệm của Áo cho thấy đổi mới công nghệ không nhất thiết phải đi cùng sự phá vỡ hệ thống hiện hữu mà có thể tạo giá trị thông qua quá trình tích hợp, kết nối và nâng cấp từng bước. Sự phối hợp giữa doanh nghiệp công nghệ, các tổ chức tài chính và cơ quan quản lý, cùng một môi trường pháp lý tương đối ổn định, giúp công nghệ tài chính phát triển theo hướng vừa đổi mới vừa bảo đảm an toàn. Đây là gợi mở đối với Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, nhất là yêu cầu kết hợp phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo với hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp. Kinh nghiệm này cũng cho thấy hiệu quả của chuyển đổi số cần được đánh giá không chỉ qua tốc độ ứng dụng công nghệ mà còn qua khả năng tích hợp công nghệ vào các ngành, lĩnh vực và tạo ra giá trị bền vững cho nền kinh tế.

Thùy Dương

Dành cho bạn

Giao diện trên PC của công cụ AskCa - được thiết kế như một điểm truy cập duy nhất để người dân tìm kiếm các dịch vụ của chính quyền bang và địa phương. Ảnh: Fox40

'Một cửa AI' ở California và hướng đi cho Việt Nam

Tiểu bang California, Mỹ đang thử nghiệm một trợ lý AI làm “điểm vào” chung cho các dịch vụ công, cách tiếp cận có thể gợi mở cho Việt Nam trong xây dựng hệ sinh thái số lấy nhu cầu người dân làm trung tâm.

Nghị quyết 57-NQ/TW: Đưa sản phẩm OCOP vươn xa trên nền tảng số

Nghị quyết 57-NQ/TW: Đưa sản phẩm OCOP vươn xa trên nền tảng số

Bưởi Phúc Trạch, trầm hương và nhiều sản phẩm OCOP Hà Tĩnh đang được quảng bá, bán hàng trên nền tảng số, mở thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng và xây dựng thương hiệu, từ đó đưa đặc sản địa phương đến với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Tăng tốc giám định ADN, sớm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Tăng tốc giám định ADN, sớm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Việc làm chủ công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới giúp nâng cao hiệu quả giám định ADN, mở rộng khả năng xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Trước khối lượng mẫu lớn, yêu cầu đặt ra là tăng tốc giám định, hoàn thiện dữ liệu và bổ sung nhân lực.