Trọng tâm không chỉ là số hóa quy trình mà hướng tới khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ mới, nâng cao năng suất lao động và hình thành phương thức quản trị kho bạc hiện đại, minh bạch, hiệu quả.
Hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu
Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một trong những đột phá chiến lược của giai đoạn phát triển mới. Trong đó, yêu cầu đặt ra là chuyển mạnh từ việc “triển khai nhiệm vụ” sang tạo ra những kết quả thực chất, có thể đo lường được.
Với KBNN, tinh thần đó đang được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ gắn trực tiếp với hoạt động quản lý ngân sách và cung cấp dịch vụ công.
Đối với lĩnh vực kho bạc, chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc thay hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử hay đưa quy trình lên môi trường trực tuyến. Mục tiêu lớn hơn là hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó thông tin được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả để phục vụ công tác quản lý, điều hành.
Theo KBNN, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là phát triển Hệ thống thông tin ngân sách và kế toán nhà nước số (VDBAS). Đây được xác định là nền tảng quan trọng cho hiện đại hóa quản lý ngân sách theo hướng số hóa toàn diện; đồng thời tăng khả năng kết nối, liên thông dữ liệu trong toàn hệ thống tài chính.
Cùng với đó, KBNN đặt trọng tâm vào hoàn thiện quy trình nghiệp vụ điện tử, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, đơn giản hóa thủ tục hành chính trên cơ sở dữ liệu số và tăng cường quản lý, giám sát hoạt động kho bạc theo thời gian thực.
Từ việc thay thế nhiều giấy tờ bằng bảng tổng hợp thông tin trong thanh toán vốn đầu tư công đến cắt giảm 84% thành phần hồ sơ đối với chi thường xuyên, KBNN đang đẩy nhanh cải cách thủ tục và số hóa hoạt động thanh toán.
Cụ thể, trong thanh toán vốn đầu tư công, một trong những thay đổi đáng chú ý là việc đơn giản hóa thành phần hồ sơ theo Nghị định số 254/2025/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công.
Theo quy định mới, một số tài liệu trước đây phải gửi trong quá trình thanh toán như: Hợp đồng, dự toán, phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng được thay thế bằng bảng tổng hợp thông tin. Một số chỉ tiêu, thành phần hồ sơ cũng được lược bỏ, trong đó có các chỉ tiêu về khối lượng, đơn giá vốn từng được yêu cầu trong Bảng xác định giá trị khối lượng công việc hoàn thành.
Việc tinh gọn hồ sơ cũng được gắn với quá trình số hóa thủ tục thanh toán. Đến nay, các khoản chi ngân sách Nhà nước (NSNN), trừ những khoản thuộc phạm vi bí mật nhà nước theo quy định, được thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến toàn trình.
Đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, chủ đầu tư và ban quản lý dự án có thể gửi hồ sơ trên môi trường điện tử mà không bị giới hạn về thời gian và địa điểm. Các chứng từ đề nghị thanh toán, chứng từ chuyển tiền được lập theo biểu mẫu trên hệ thống, ký số và gửi trực tuyến đến KBNN.
Đối với những hồ sơ pháp lý chưa có kết nối điện tử, đơn vị có thể quét và gửi kèm trên hệ thống, thay vì phải gửi bản giấy làm cơ sở thanh toán.
Cùng với việc thay đổi cách thức tiếp nhận hồ sơ, thời gian xử lý cũng được rút ngắn. Trong vòng 8 giờ làm việc, KBNN thông báo việc chấp nhận hồ sơ hợp lệ hoặc yêu cầu chỉnh sửa. Thời gian xử lý hồ sơ chậm nhất là 2 ngày làm việc, giảm 1 ngày so với trước đây; riêng các khoản tạm ứng được xử lý trong 1 ngày làm việc.
Để phù hợp với mô hình KBNN hai cấp, KBNN cũng đã chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, xử lý và luân chuyển hồ sơ, chứng từ chi NSNN và các nguồn vốn khác. Quy trình mới xác định rõ trách nhiệm của từng vị trí trong quá trình xử lý hồ sơ; đồng thời gắn với các ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ hoạt động thanh toán.
"Chuyển đổi số được thể hiện qua những thay đổi cụ thể trong công việc hằng ngày. Cảnh báo kịp thời giúp hạn chế hồ sơ quá hạn; tiện ích đối chiếu giúp giảm thao tác thủ công; dữ liệu được chuẩn hóa giúp lãnh đạo nhanh chóng khai thác thông tin phục vụ công tác quản lý, điều hành", đại diện KBNN Khu vực XIII nhấn mạnh.
Thời gian qua, KBNN Khu vực XIII tăng cường ứng dụng tự động hóa trong xử lý chứng từ và các hoạt động nghiệp vụ; phối hợp triển khai mã định danh cá nhân trong thu nộp NSNN. Qua đó, nhiều khâu nghiệp vụ từng bước chuyển từ xử lý thủ công sang môi trường số, giúp rút ngắn thời gian, giảm áp lực giấy tờ, nâng cao khả năng tra cứu, đối chiếu thông tin và tạo thuận lợi cho đơn vị sử dụng ngân sách trong giao dịch với Kho bạc.
Đại diện KBNN Khu vực I cho biết, cùng với nhiệm vụ quản lý thu, chi NSNN, KBNN Khu vực I tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động nghiệp vụ. Trong 8 tháng năm 2026, đơn vị đã tiếp nhận, xử lý 1.177.001 chứng từ qua dịch vụ công trực tuyến.
Hồ sơ, chứng từ được tiếp nhận, xử lý trên môi trường điện tử, bảo đảm đúng quy trình, không để tồn đọng thuộc trách nhiệm của Kho bạc, góp phần rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao chất lượng phục vụ.
Ben cạnh đó, KBNN Khu vực I đã phối hợp với Sở Tài chính triển khai Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và Kho bạc (TABMIS) tới cơ quan tài chính cấp xã; hướng dẫn, hỗ trợ 126 xã, phường chuẩn bị các điều kiện thực hiện nghiệp vụ trên hệ thống, góp phần bảo đảm hoạt động tài chính - ngân sách được triển khai đồng bộ, thông suốt.
Thực hiện Nghị quyết số 57, KBNN khu vực I phối hợp với Sở Tài chính, Sở Khoa học và Công nghệ và các đơn vị liên quan theo dõi, thúc đẩy giải ngân kinh phí cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, bảo đảm hồ sơ đủ điều kiện được tiếp nhận, thanh toán kịp thời, đúng quy định.
Bám sát yêu cầu quản trị theo Mục tiêu và Kết quả then chốt - OKR/KPI (Chỉ số đánh giá hiệu quả công việc) của Thành phố, đơn vị chủ động khai thác dữ liệu thanh toán, cập nhật tiến độ giải ngân, cung cấp thông tin phục vụ theo dõi các chỉ tiêu, KPI và kịp thời phối hợp xử lý các nhiệm vụ có tiến độ chậm.
Qua đó, KBNN khu vực I vừa nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa phát huy vai trò cung cấp dữ liệu tài chính đầy đủ, chính xác, kịp thời, phục vụ giám sát, đánh giá và chỉ đạo, điều hành của Thành phố.
Trong những tháng cuối năm 2026, KBNN khu vực I tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Thuế, Hải quan, Tài chính và hệ thống ngân hàng thương mại, bảo đảm các khoản thu được tập trung đầy đủ, kịp thời vào NSNN; hướng dẫn, thanh toán các khoản chi đúng quy định, không để tồn đọng hồ sơ thuộc trách nhiệm xử lý của Kho bạc.
Hướng tới một kho bạc vận hành trên nền tảng dữ liệu
Theo nhiều chuyên gia tài chính, chuyển đổi số cũng đang được đặt trong một bức tranh rộng hơn của ngành Tài chính với mục tiêu xây dựng hạ tầng số hiện đại, kho dữ liệu tài chính số đồng bộ và các hệ thống thông tin cốt lõi như: Kho bạc số, ngân sách và kế toán nhà nước số. Song song với đó là tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục và từng bước thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu số.
Với KBNN, quá trình này được triển khai theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả”, gắn với báo cáo định kỳ và trách nhiệm giải trình. Việc số hóa vì vậy không tách rời yêu cầu về kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ.
Đằng sau những hệ thống công nghệ, nền tảng dữ liệu hay quy trình điện tử là mục tiêu cuối cùng: Làm cho hoạt động quản lý tài chính công hiệu quả hơn, minh bạch hơn và thuận tiện hơn đối với người dân, doanh nghiệp.
Đại diện KBNN cho biết, công nghệ chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đi cùng một hành lang pháp lý phù hợp. Vì vậy, một trong những yêu cầu được đặt ra trong chương trình triển khai Nghị quyết 57 là năm 2026 hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, khả thi và hiệu quả, coi đây là “đòn bẩy” thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Trọng tâm là tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý, thúc đẩy cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và hoàn thiện cơ chế tài chính cho sản phẩm công nghệ.
Đối với KBNN, yêu cầu hoàn thiện thể chế càng có ý nghĩa khi quá trình số hóa đang tác động trực tiếp đến quy trình nghiệp vụ, phương thức quản lý và cách thức cung cấp dịch vụ. KBNN xác định việc rà soát, hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các mô hình quản lý hiện đại.
Từ các hoạt động trên cho thấy, KBNN đã ban hành và tổ chức thực hiện kịp thời, đồng bộ các kế hoạch, chương trình hành động, thể hiện rõ tinh thần chủ động, quyết liệt bám sát phương châm “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”.
Đây là nền tảng quan trọng để hệ thống KBNN chuyển mạnh từ “quản lý truyền thống” sang “quản trị số”, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài chính công, phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
