Theo hướng dẫn, các trường phải kiểm soát chặt chẽ nguồn thực phẩm, nguyên liệu và điều kiện chế biến, bảo quản, phục vụ ăn uống. Thực phẩm sử dụng phải có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm an toàn; khu vực chế biến phải tránh nhiễm chéo giữa thực phẩm chưa qua chế biến và đã qua chế biến.
Nhà ăn cần bảo đảm thông thoáng, đủ ánh sáng, có biện pháp ngăn côn trùng, động vật gây hại, có khu vực rửa tay, nhà vệ sinh và thu gom chất thải hợp vệ sinh.
Người trực tiếp chế biến, phục vụ ăn uống phải bảo đảm sức khỏe, được tập huấn kiến thức và thực hành đúng về an toàn thực phẩm. Dụng cụ ăn uống phải được làm từ vật liệu an toàn, rửa sạch và giữ khô.
Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường thực hiện kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn. Bước đầu tiên là kiểm tra trước khi chế biến, gồm chủng loại, giấy tờ, hóa đơn, chứng từ giao nhận, hạn sử dụng và tình trạng cảm quan của nguyên liệu, thực phẩm.
Ở bước hai, nhà trường kiểm tra quá trình sơ chế, chế biến và điều kiện vệ sinh của trang thiết bị, dụng cụ trước và trong khi chế biến. Trước khi ăn, bước ba tập trung kiểm tra cảm quan món ăn, việc chia suất, bảo quản thực phẩm đã chế biến và thực hiện lưu mẫu.
Mỗi món ăn phải được lưu trong dụng cụ riêng, có nắp đậy kín, niêm phong và ghi rõ tên món ăn, bữa ăn, thời gian lấy mẫu, người lấy mẫu. Mẫu được bảo quản riêng ở nhiệt độ từ 2-8°C, thời gian lưu tối thiểu 24 giờ và không được hủy khi có nghi ngờ ngộ độc thực phẩm hoặc khi cơ quan quản lý yêu cầu.
Bên cạnh đó, các trường tăng cường hướng dẫn học sinh rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh; không sử dụng thức ăn có mùi, màu sắc bất thường và báo ngay cho giáo viên, bảo mẫu khi bản thân hoặc bạn cùng bàn có biểu hiện bất thường.
Bảo mẫu, nhân viên chăm sóc bán trú được yêu cầu hướng dẫn học sinh không dùng chung thìa, đũa, cốc uống nước; theo dõi tình trạng ăn uống và giữ lại khay thức ăn thừa của học sinh có dấu hiệu bất thường để phục vụ xác minh khi cần.
Các trường cũng phải công khai tên đơn vị cung ứng thực phẩm, suất ăn, nguồn gốc nguyên liệu, thực đơn trong ngày và hình ảnh thực tế khay ăn phục vụ học sinh; đồng thời thiết lập đường dây nóng hoặc hòm thư điện tử để tiếp nhận phản ánh của phụ huynh, học sinh về chất lượng bữa ăn và phản hồi trong vòng 24 giờ.
Theo hướng dẫn, mỗi trường phải ban hành bằng văn bản quy trình nội bộ phòng ngừa, ứng phó, xử lý sự cố an toàn thực phẩm và niêm yết công khai. Nhà trường tổ chức diễn tập định kỳ ít nhất một lần trong năm học với kịch bản ngộ độc thực phẩm từ 30 ca mắc trở lên.
Khi phát hiện học sinh nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, bước đầu tiên là dừng ngay việc sử dụng và phân phối toàn bộ thực phẩm, món ăn, nước uống. Khu vực chế biến, tủ lưu mẫu, thức ăn thừa và kho nguyên liệu phải được niêm phong; dữ liệu camera tại khu vực bếp trong ngày xảy ra sự cố phải được trích xuất, bảo lưu.
Tiếp đó, nhân viên y tế trường phối hợp với giáo viên, bảo mẫu đưa học sinh về phòng y tế để sơ cứu ban đầu; lưu giữ bệnh phẩm ban đầu như chất nôn, mẫu phân đầu tiên để bàn giao cho cơ quan chức năng. Trường hợp nhẹ được chăm sóc tại phòng y tế, thông báo phụ huynh đón về và hướng dẫn theo dõi tại nhà. Với trường hợp nặng hoặc số ca tăng nhanh, nhà trường phải gọi Cấp cứu 115 và liên hệ cơ sở y tế gần nhất, đồng thời tổ chức chuyển viện kịp thời.
Sau sơ cứu, Ban hoặc Tổ An toàn thực phẩm của nhà trường đánh giá nhanh số lượng học sinh mắc để kích hoạt phương án xử lý phù hợp. Nếu dưới 10 ca, nhà trường chủ động xử lý tại chỗ dưới sự tư vấn chuyên môn của Trạm y tế cấp xã. Từ 10 đến dưới 30 ca, đề nghị Trạm y tế cấp xã điều động nhân lực, phương tiện đến trường hỗ trợ sơ cứu, phân loại bệnh nhân.
Nếu có từ 30 ca mắc trở lên hoặc xuất hiện ca diễn biến nặng, hiệu trưởng phải kích hoạt kịch bản khẩn cấp, đồng thời báo cáo UBND cấp xã và các cơ quan liên quan gồm Sở An toàn thực phẩm, Sở Y tế và Sở Giáo dục và Đào tạo để được hỗ trợ xử lý.
Nhà trường phải báo cáo khẩn trong vòng một giờ cho Trạm y tế và UBND cấp xã, đồng thời thông tin đến các cơ quan chức năng và phụ huynh; hướng dẫn phụ huynh phối hợp theo dõi sức khỏe học sinh, bảo đảm thông tin được cung cấp kịp thời, tránh gây hoang mang.
