Trao đổi với phóng viên báo Tin tức và Dân tộc chiều 7/11, TS.LS Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp nhấn mạnh, đây là sự việc đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ gây thiệt hại về tính mạng mà còn ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học, đặt ra yêu cầu bảo đảm an toàn cho học sinh trong môi trường giáo dục.
Theo Luật sư Đặng Văn Cường, cơ quan chức năng cần khẩn trương xác định nguyên nhân, nguồn phát sinh lửa, vật liệu cháy, diễn biến đám cháy, điều kiện thoát nạn và khả năng ứng phó khi xảy ra sự cố. Quan trọng hơn, phải làm rõ trách nhiệm trong toàn bộ quá trình thiết kế, xây dựng, nghiệm thu, quản lý và sử dụng công trình.
Thông tin ban đầu cho thấy, khu vực xảy ra cháy là nhà tạm, được sử dụng làm nơi học tập trong thời gian trường xây dựng, cải tạo. Tuy nhiên, theo Luật sư Đặng Văn Cường, việc xây dựng trường học tạm để bảo đảm chỗ học cho học sinh có thể là giải pháp cần thiết nhưng tính chất tạm thời không đồng nghĩa với việc được phép hạ thấp các yêu cầu an toàn PCCC.
“Cơ quan điều tra cần kiểm tra hồ sơ thiết kế, quy chuẩn xây dựng, vật liệu sử dụng, hệ thống điện, thiết bị có nguy cơ phát sinh tia lửa, lối thoát nạn, phương tiện chữa cháy và hệ thống báo cháy; đồng thời, cần xác định nhà trường và đơn vị quản lý có xây dựng phương án chữa cháy, tổ chức tập huấn, diễn tập và phân công người chịu trách nhiệm hay không”, Luật sư Đặng Văn Cường cho biết.
Đặc biệt, trách nhiệm cần được làm rõ đối với chủ đầu tư, đơn vị thi công, tư vấn thiết kế, đơn vị quản lý, vận hành và lãnh đạo nhà trường. Mỗi chủ thể có nghĩa vụ khác nhau, do đó không thể chỉ xem xét trách nhiệm tại thời điểm xảy ra cháy mà bỏ qua toàn bộ quá trình trước đó.
Về trách nhiệm pháp lý, Luật sư Đặng Văn Cường cho biết, Điều 313 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung, quy định tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy. Nếu xác định có hành vi vi phạm quy định PCCC, hành vi đó có quan hệ nhân quả với vụ cháy và hậu quả chết người, cá nhân liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội danh này.
Trường hợp không chứng minh được vi phạm quy định PCCC nhưng có hành vi vô ý khác dẫn đến chết người, cơ quan chức năng vẫn cần xem xét các tội danh tương ứng. Cụ thể, Điều 128 quy định tội vô ý làm chết người; Điều 129 quy định tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính.
Luật sư nhấn mạnh, việc xác định tội danh phải căn cứ vào bản chất hành vi, quy định bị vi phạm và các dấu hiệu cấu thành tội phạm, không thể chỉ dựa vào hậu quả một người tử vong để mặc nhiên áp dụng một điều luật. Ngoài trách nhiệm hình sự, tổ chức, cá nhân liên quan còn có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, kỷ luật và bồi thường thiệt hại.
Luật sư Đặng Văn Cường đề xuất, Hà Nội cần sớm bố trí địa điểm học tập thay thế an toàn, thuận tiện, hạn chế gián đoạn chương trình giáo dục; đồng thời quan tâm hỗ trợ gia đình nạn nhân và ổn định tâm lý học sinh, giáo viên, phụ huynh.
Từ vụ việc trên, luật sư đề xuất Việt Nam cần tăng cường kiểm tra các công trình trường học, nhất là địa điểm học tạm; rà soát hệ thống điện, vật liệu xây dựng, lối thoát hiểm và thiết bị chữa cháy. Giáo viên, nhân viên cần được hướng dẫn kỹ năng xử lý sự cố, học sinh được trang bị kỹ năng thoát nạn phù hợp lứa tuổi và tham gia diễn tập định kỳ.
