Sự chuẩn bị quyết liệt này không chỉ nhằm hoàn thiện phương án giảm mạnh các đầu mối giáo dục công lập cấp xã theo đúng lộ trình cải cách của tỉnh mà còn kịp thời tháo gỡ khó khăn về tình trạng thừa - thiếu giáo viên cục bộ sẵn sàng các điều kiện tốt nhất cho năm học mới.

Tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước

Năm học 2025 - 2026, xã Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình có tổng số 14 cơ sở giáo dục công lập (4 trường trung học cơ sở; 5 trường tiểu học và 5 trường mầm non). Thực hiện Quyết định số 2951/QĐ-UBND ngày 7/8/2026 của UBND tỉnh, đến nay, xã Yên Khánh đã thực hiện rà soát, xây dựng phương án và thực hiện sắp xếp các cơ sở trên địa bàn từ 14 trường xuống còn 6 trường, giảm 8 trường học.

Nhằm ổn định tâm lý học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục, Bí thư Đảng ủy xã Yên Khánh Dương Đức Khanh cho biết, xã đã yêu cầu các trường học sau sáp nhập khẩn trương ổn định tổ chức, xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết, thống nhất về mục tiêu và hành động. Đồng thời, địa phương quán triệt tinh thần vừa sắp xếp bộ máy vừa chủ động chuẩn bị tốt các điều kiện dạy và học, quyết tâm vận hành thông suốt năm học mới và không để xảy ra bất kỳ xáo trộn nào ảnh hưởng đến học sinh.

UBND xã yêu cầu, ngay sau khi nhận nhiệm vụ, từng hiệu trưởng phải chốt phương án về đội ngũ, lớp học, từng điểm trường, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm an toàn; việc thuộc thẩm quyền phải giải quyết ngay, việc vượt thẩm quyền phải báo cáo sớm, đề xuất rõ phương án, không để tồn đọng đến ngày khai giảng. Các trường học xây dựng cơ chế quản trị phù hợp, phân cấp rõ, giao quyền thực chất, trách nhiệm cụ thể, kiểm tra thường xuyên và chuẩn chất lượng thống nhất để nâng mặt bằng chất lượng giáo dục của toàn trường. UBND xã chỉ đạo bàn giao tổ chức, cán bộ, tài chính, tài sản, hồ sơ và cơ sở vật chất đầy đủ, minh bạch, dứt điểm cho các cơ sở giáo dục đảm bảo hoạt động.

Tại thời điểm ngày 1/7/2026, toàn tỉnh Ninh Bình có 1.413 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Trong đó, có 439 trường mầm non, 437 trường tiểu học, 422 trường trung học cơ sở và trường liên cấp tiểu học - trung học cơ sở. Ngoài ra, toàn tỉnh có 92 trường trung học phổ thông và 23 trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Theo phương án, sau khi hoàn thành việc sắp xếp, toàn tỉnh còn 622 cơ sở giáo dục công lập thuộc UBND cấp xã, phường quản lý, giảm 827 đầu mối, tương đương 57,1%.

Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình Đinh Văn Khâm, khi thực hiện sắp xếp, các phân hiệu, điểm trường được giữ nguyên nên các em học sinh không phải thay đổi địa điểm học tập. Trong khi đó, khi quy mô trường tăng lên sẽ tạo thuận lợi cho việc bố trí cán bộ giáo viên, khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ giáo viên, hướng tới mục tiêu giảm cán bộ quản lý, tăng số người trực tiếp giảng dạy.

Hướng tới quản trị phát triển giáo dục bền vững

Để chủ động ổn định kế hoạch năm học, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình đã tham mưu UBND tỉnh phê duyệt chỉ tiêu tuyển sinh cụ thể cho từng cấp học. Ở cấp mầm non, toàn tỉnh dự kiến huy động hơn 210.800 trẻ đến trường (đạt 78,7%), tăng 1.135 trẻ và 55 nhóm/lớp so với năm học trước; riêng trẻ mẫu giáo đạt tỉ lệ ra lớp 98%. Đối với giáo dục phổ thông, công tác tuyển sinh đầu cấp bảo đảm 100% trẻ hoàn thành chương trình mầm non 5 tuổi vào lớp 1 và 100% học sinh hoàn thành tiểu học vào lớp 6. Ở cấp trung học phổ thông, tỉnh tuyển đủ 44.991 chỉ tiêu vào lớp 10 (công lập và ngoài công lập) cùng 7.245 học sinh hệ giáo dục thường xuyên.

Mạng lưới trường lớp và hạ tầng kỹ thuật tiếp tục được quan tâm đầu tư đồng bộ. Đến nay, tỉ lệ trường mầm non và phổ thông công lập đạt chuẩn quốc gia toàn tỉnh đạt 95%. Các địa phương đang tập trung đẩy nhanh tiến độ 4 dự án xây mới và 14 dự án nâng cấp, cải tạo các trường trung học phổ thông và trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên.

Ngành Giáo dục cũng phối hợp chặt chẽ với các địa phương rà soát mạng lưới trường lớp sau sáp nhập; ưu tiên đầu tư phòng học thông minh, hạ tầng công nghệ thông tin nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa thu hút nguồn lực đầu tư tại các khu đô thị, khu công nghiệp. Song song với đầu tư cơ sở vật chất, công tác bồi dưỡng, nâng chuẩn trình độ cho đội ngũ nhà giáo được triển khai quyết liệt. Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các đơn vị cử ít nhất 50% giáo viên trong diện chuẩn hóa tham gia khóa đào tạo nâng chuẩn; tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục và quản lý chuyên môn cho gần 2.100 lượt cán bộ quản lý, hiệu trưởng.

Công tác tập huấn bồi dưỡng sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất, cấu trúc nội dung và phương pháp giảng dạy cũng được tổ chức bài bản cho giáo viên các môn văn hóa. Đặc biệt, điểm nhấn trong công tác chuẩn bị năm học này là việc trang bị kiến thức ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) cho 100% cán bộ, giáo viên để đổi mới phương pháp giảng dạy, xây dựng bài giảng và cải tiến phương pháp ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình Nguyễn Tiến Dũng khẳng định: Năm học 2026 - 2027, ngành Giáo dục tỉnh tiếp tục đổi mới công tác lãnh đạo, quản lý, nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước; tập trung nâng cao toàn diện chất lượng giáo dục, giữ vững thương hiệu “Đất học Ninh Bình”. Ngành sẽ tăng cường đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống; đẩy mạnh chuyển đổi số và tạo bước đột phá trong ứng dụng AI vào quản lý, giảng dạy; mở rộng giáo dục STEM/STEAM để từng bước hình thành môi trường trường học số và công dân số, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho địa phương.

Nhằm đảm bảo tính chủ động cho năm học mới, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình đã trình UBND tỉnh thông qua phương án phân bổ chỉ tiêu tuyển sinh chi tiết cho các cấp học. Theo kế hoạch, bậc mầm non đặt mục tiêu đón trên 210.800 trẻ đến lớp (tương đương 78,7%), tăng thêm 1.135 trẻ và mở rộng thêm 55 nhóm/lớp; riêng trẻ trong độ tuổi mẫu giáo phấn đấu đạt tỉ lệ ra lớp 98%. Ở khối phổ thông, tỉnh cam kết tiếp nhận toàn bộ trẻ 5 tuổi hoàn thành chương trình mầm non vào lớp 1, và 100% học sinh tốt nghiệp tiểu học vào lớp 6. Ở bậc trung học phổ thông, tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 được ấn định là 44.991 học sinh (trong đó hệ công lập chiếm 40.216 chỉ tiêu, hệ tư thục chiếm 4.775 chỉ tiêu); khối giáo dục thường xuyên sẽ tuyển mới 7.245 học sinh.

Cơ sở hạ tầng và mạng lưới trường lớp tiếp tục ghi nhận sự đầu tư đồng bộ với tỉ lệ trường mầm non, phổ thông công lập đạt chuẩn quốc gia chạm mốc 95%. Hiện tại, các địa phương đang tập trung hoàn thiện 4 dự án xây mới cùng 14 công trình nâng cấp, sửa chữa tại các trường trung học phổ thông và trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên.

Sau giai đoạn sáp nhập, ngành Giáo dục tiếp tục rà soát hệ thống học đường, ưu tiên ngân sách cho hạ tầng công nghệ thông tin và phòng học thông minh nhằm xóa nhòa khoảng cách giáo dục giữa các địa bàn. Song song đó, chiến lược nâng chuẩn trình độ sư phạm được đẩy mạnh khi Sở yêu cầu tối thiểu một nửa số giáo viên chưa đạt chuẩn phải tham gia các khóa đào tạo nâng cao.

Đối với công tác chuyên môn, các giáo viên môn văn hóa đã được bồi dưỡng kỹ lưỡng về phương pháp giảng dạy, cấu trúc nội dung theo bộ sách giáo khoa thống nhất. Điểm nhấn mang tính đột phá năm nay là chương trình phổ cập kiến thức ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) cho toàn bộ cán bộ, nhà giáo nhằm cải tiến bài giảng lẫn phương pháp ôn luyện thi tốt nghiệp trung học phổ thông.