Theo Nikkei Asia, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á và Thái Bình Dương sẽ tăng trưởng 5% trong năm 2026, cao hơn mức 4,9% được đưa ra hồi tháng 7 nhưng thấp hơn đáng kể so với mức 5,5% của năm 2025.
Trong báo cáo triển vọng kinh tế công bố ngày 23/9, ADB cho rằng khoảng cách tăng trưởng giữa các nền kinh tế trong khu vực có thể tiếp tục nới rộng khi một số quốc gia chịu ảnh hưởng nặng từ khủng hoảng năng lượng và El Nino, trong khi những nước có thế mạnh về xuất khẩu công nghệ như Việt Nam, Ấn Độ và Malaysia được hưởng lợi từ nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Báo cáo của ADB bao phủ 43 nền kinh tế tại khu vực châu Á và Thái Bình Dương.
El Nino và khủng hoảng năng lượng
Theo ADB, xung đột kéo dài tại Trung Đông và căng thẳng trở lại trong cuộc chiến Nga - Ukraine sẽ tiếp tục tạo ra những thách thức đối với triển vọng kinh tế khu vực. Những rủi ro này còn gia tăng khi một đợt El Nino được dự báo có cường độ đặc biệt mạnh đang diễn ra.
Hiện tượng khí hậu này xuất hiện theo chu kỳ vài năm và có thể gây hạn hán, làm gián đoạn mùa mưa tại nhiều khu vực. ADB cảnh báo El Nino có thể làm suy giảm hoạt động kinh tế khi sản lượng nông nghiệp, thủy điện và khai khoáng tại những nền kinh tế chịu ảnh hưởng trực tiếp giảm xuống.
Chuyên gia kinh tế Albert Park của ADB nhận định: "Nếu tiếp tục leo thang xung đột hoặc tác động của El Nino nghiêm trọng hơn dự kiến, tăng trưởng có thể suy giảm và lạm phát tăng cao. Các kịch bản trong báo cáo cho thấy phần lớn tác động có thể xuất hiện vào năm 2027".
Các cú sốc khí hậu cũng có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi kết hợp với những gián đoạn trên thị trường năng lượng. ADB cho rằng hai yếu tố này có khả năng tác động cộng hưởng, tạo thêm sức ép đáng kể lên các nền kinh tế trong khu vực.
Để ứng phó, nhiều quốc gia châu Á đã tăng nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch nhằm bù đắp phần công suất thủy điện bị mất, triển khai các chương trình hỗ trợ nông nghiệp có mục tiêu và điều chỉnh lịch gieo trồng. Một số chính phủ cũng sử dụng nguồn dự trữ nhiên liệu chiến lược, đa dạng hóa tuyến nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), đồng thời áp dụng kiểm soát giá và trợ cấp tài khóa để giảm tác động của giá năng lượng đối với người tiêu dùng.
Những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp, triển khai các dự án cơ sở hạ tầng công hoặc nhập khẩu nhiên liệu chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn trong dự báo mới.
Philippines, Campuchia và Myanmar lần lượt được ADB dự báo tăng trưởng 3,3%, 3,9% và 2,2% trong năm 2026. Các mức này đều thấp hơn dự báo hồi tháng 7 và giảm đáng kể so với tốc độ tăng trưởng của năm 2025.
Việt Nam hưởng lợi từ nhu cầu AI
Ở chiều ngược lại, các nền kinh tế có ngành xuất khẩu công nghệ phát triển nhận được điều chỉnh dự báo theo hướng tích cực nhờ nhu cầu toàn cầu tăng mạnh đối với hạ tầng AI, chất bán dẫn và các sản phẩm công nghệ cao.
ADB nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 của Việt Nam lên 7,8%, Ấn Độ lên 7% và Malaysia lên 4,9%. Theo tổ chức này, các nền kinh tế trên đang hưởng lợi từ mức độ hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu và sự mở rộng của các khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu trong khu vực.
Đánh giá của ADB cho rằng nhu cầu liên quan đến AI đang trở thành động lực quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu và đầu tư tại nhiều nền kinh tế châu Á.
Chuyên gia Albert Park cho rằng ADB khá lạc quan về khả năng AI trở thành một xu hướng dài hạn, qua đó tạo ra những lợi ích về năng suất cho các nền kinh tế. Tuy nhiên, ông lưu ý diễn biến trên thị trường chứng khoán liên quan đến làn sóng đầu tư AI có thể không diễn ra ổn định.
"Điều quan trọng là các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương phải tìm cách tận dụng những cơ hội này, thực sự suy nghĩ về các chiến lược áp dụng AI và đưa AI vào hoạt động kinh tế để tạo ra những lợi ích về năng suất, qua đó hỗ trợ tăng trưởng", ông Park nói tại cuộc họp báo ở Manila ngày 22/9.
Triển vọng sáng hơn cũng được ghi nhận tại các nền kinh tế phát triển như Hong Kong, Đài Loan, Hàn Quốc và Singapore. ADB cho biết tăng trưởng xuất khẩu các sản phẩm liên quan đến AI cao hơn dự kiến đã góp phần cải thiện triển vọng của những nền kinh tế này trong năm 2026.
Đà xuất khẩu sẽ chậm lại
ADB giữ nguyên dự báo tăng trưởng năm 2026 của Trung Quốc và Indonesia lần lượt ở mức 4,6% và 5,2%, trong khi nâng nhẹ dự báo của Thái Lan lên 2%.
Nhu cầu đối với các sản phẩm phục vụ AI nhiều khả năng vẫn được duy trì trong năm 2027. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng dự kiến chậm lại khi làn sóng tăng trưởng xuất khẩu hiện nay dần hạ nhiệt.
Tổ chức này giữ nguyên dự báo tăng trưởng năm 2027 của các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á và Thái Bình Dương ở mức 5,1%. Điều này cho thấy AI có thể tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng trong khu vực, nhưng những tác động từ khí hậu, năng lượng và địa chính trị vẫn là các yếu tố có thể khiến triển vọng giữa từng nền kinh tế khác biệt đáng kể.
