Số hóa nghị quyết, kiến nghị cử tri

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu mới đối với tổ chức và hoạt động của HĐND, nhất là khả năng kết nối, chia sẻ thông tin giữa HĐND tỉnh và HĐND cấp xã.

Trước yêu cầu đó, từ ngày 26/6/2026, Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An ban hành Công văn số 190/HĐND.TT về phối hợp triển khai thí điểm các giải pháp chuyển đổi số trong hoạt động HĐND cấp xã. Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh phối hợp khảo sát, cài đặt, hướng dẫn vận hành thử nghiệm Phần mềm Họp không giấy tờ và Hệ thống theo dõi, giải quyết công việc tại 21 xã, phường.

Đến tháng 8/2026, 21/21 đơn vị thí điểm cơ bản hoàn thành tập huấn, cập nhật 1.995 kiến nghị cử tri và 400 nghị quyết lên hệ thống. Tại xã Quỳ Châu, 50 nghị quyết và 187 kiến nghị cử tri đã được số hóa; phường Trường Vinh cập nhật 45 nghị quyết, 352 kiến nghị cử tri và 7 chương trình giám sát.

Theo ông Nguyễn Văn Hùng, cử tri phường Trường Vinh cho biết: chuyển đổi số đang giúp việc tiếp xúc cử tri có thêm một kênh theo dõi và phản hồi hiệu quả. Khi kiến nghị được cập nhật, lưu trữ trên hệ thống, đại biểu có thể nắm lại những vấn đề người dân từng phản ánh, theo dõi tiến độ giải quyết và trao đổi cụ thể hơn với cử tri. Việc này, theo ông Hùng, sẽ giúp hạn chế tình trạng kiến nghị bị bỏ sót, đồng thời tăng trách nhiệm trong theo dõi, đôn đốc giải quyết những vấn đề người dân quan tâm.

Cùng với số hóa dữ liệu, mô hình kỳ họp không giấy tờ đang được triển khai tại các 21 địa phương thí điểm. HĐND xã Quỳnh Lưu là một trong những đơn vị tiên phong ứng dụng phần mềm kỳ họp không giấy tờ tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026.

Ông Hoàng Văn Bộ, Bí thư, Chủ tịch HĐND xã Quỳnh Lưu, cho biết địa phương đã trang cấp iPad cho tất cả các đại biểu HĐND xã. Tài liệu, chương trình, báo cáo, dự thảo nghị quyết được đưa lên hệ thống, giúp đại biểu tiếp cận, tìm kiếm và nghiên cứu thuận tiện, mọi lúc, mọi nơi.

Theo ông Hoàng Văn Bộ, khi giảm thời gian xử lý tài liệu, đại biểu có thêm điều kiện tập trung vào thảo luận, chất vấn và những vấn đề cụ thể của địa phương. Việc biểu quyết điện tử, cập nhật văn bản, tổng hợp kết quả được thực hiện nhanh chóng, góp phần nâng cao tính chính xác, công khai trong hoạt động kỳ họp.

Không chỉ phục vụ kỳ họp, hệ thống còn tạo thêm công cụ để đại biểu theo dõi việc thực hiện nghị quyết, kết quả giải quyết kiến nghị và những vấn đề cử tri quan tâm. Đây là cơ sở để hoạt động giám sát ngày càng cụ thể, có căn cứ và bám sát thực tiễn hơn.

Từ những dữ liệu vốn được lưu trữ phân tán, việc chuẩn hóa, tập trung trên một hệ thống đang tạo nguồn thông tin thống nhất, giúp đại biểu thuận lợi hơn trong tra cứu, theo dõi và xử lý công việc.

Từ thực tế đó, yêu cầu dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống” được đặt ra xuyên suốt quá trình xây dựng hệ thống. Dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi chính xác, đầy đủ, được cập nhật thường xuyên và phản ánh đúng tình hình thực tế.

Khi dữ liệu số trở thành “trợ lý” của đại biểu

Không dừng ở việc số hóa hồ sơ, Nghệ An đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu phục vụ toàn diện hoạt động của HĐND. Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số HĐND tỉnh tập trung xây dựng nền tảng số, hình thành Kho dữ liệu dùng chung của HĐND tỉnh và HĐ ND cấp xã.

HĐND tỉnh phối hợp với VNPT Nghệ An chuẩn hóa cấu trúc, tích hợp dữ liệu phục vụ các hoạt động kỳ họp, giám sát, tiếp xúc cử tri, kiến nghị cử tri, nghị quyết và các nội dung liên quan.

Kho dữ liệu dùng chung tập trung vào 6 nhóm gồm: nghị quyết, kiến nghị cử tri, chương trình giám sát, đơn thư, kết quả chất vấn và kết quả giải trình. Việc tổ chức dữ liệu theo cấu trúc thống nhất giúp đại biểu không chỉ tra cứu thông tin mà còn theo dõi được quá trình xử lý một vấn đề qua nhiều thời điểm, từ khi tiếp nhận đến khi có kết quả.

Trước đó, HĐND tỉnh Nghệ An cũng xây dựng Đề án “Nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp tỉnh Nghệ An, nhiệm kỳ 2026-2031”, trong đó chuyển đổi số được xác định theo hướng đồng bộ, liên thông, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy đại biểu làm trung tâm và lấy hiệu quả giám sát, phục vụ cử tri làm mục tiêu.

HĐND tỉnh đặt mục tiêu tiếp tục ứng dụng hệ thống “Kỳ họp thông minh” trong 100% các kỳ họp. Trong năm 2026, tỉnh tập trung xây dựng, tích hợp trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo vào hệ thống “Kỳ họp thông minh” và Hệ thống theo dõi, giải quyết công việc, hỗ trợ đại biểu trong thẩm tra, tra cứu, phân tích dữ liệu và tổng hợp ý kiến thảo luận.

Đến hết năm 2027, phấn đấu 100% đại biểu HĐND tỉnh sử dụng thành thạo trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo; HĐND cấp xã phấn đấu tối thiểu 70% đại biểu sử dụng thành thạo công cụ này. Đến hết năm 2028, 100% HĐND cấp xã hoàn thành cập nhật đầy đủ dữ liệu về kiến nghị cử tri, đơn thư, kiến nghị sau giám sát và nghị quyết lên hệ thống liên thông.

Hiệu quả bước đầu được thể hiện tại Kỳ họp thứ 4, kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh khóa XIX. Hệ thống “Kỳ họp thông minh” được đưa vào vận hành, 100% đại biểu khai thác, nghiên cứu 25 báo cáo, tờ trình và biểu quyết thông qua 22 nghị quyết trên thiết bị điện tử.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An Dương Đình Chỉnh cho biết, thời gian qua, HĐND tỉnh Nghệ An tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng phục vụ đại biểu và hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng Kho dữ liệu dùng chung của HĐND tỉnh và HĐND cấp xã, trước mắt triển khai thí điểm tại 21 xã, phường.

Cũng theo ông Dương Đình Chỉnh, việc chuẩn hóa, tích hợp các nhóm dữ liệu về nghị quyết, giám sát, kiến nghị cử tri, chất vấn, giải trình và các hoạt động của HĐND sẽ tạo nền tảng kết nối, khai thác thông tin thống nhất giữa cấp tỉnh và cấp xã. Mục tiêu lớn nhất của chuyển đổi số là nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử, giúp HĐND và đại biểu HĐND lắng nghe đầy đủ, kịp thời hơn tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của cử tri và Nhân dân; từ đó phản ánh đúng, trúng những vấn đề thực tiễn và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Từ số hóa hồ sơ, nghị quyết, kiến nghị cử tri đến xây dựng kho dữ liệu dùng chung, chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức hoạt động của HĐND Nghệ An. Giá trị của dữ liệu không chỉ nằm ở việc lưu trữ, tra cứu thuận tiện mà quan trọng hơn là giúp đại biểu có thêm thông tin để quyết định sát thực tiễn, giám sát đến cùng những vấn đề cử tri quan tâm. Vì vậy chuyển đổi số không chỉ là thay đổi cách thức làm việc mà đang trở thành phương thức để HĐND lắng nghe dân đầy đủ hơn, quyết định sát hơn và giám sát hiệu quả hơn.