NASA phóng kính thiên văn không gian Roman, kỳ vọng lập bản đồ vũ trụ mới

Ngày 30/8, Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã phóng kính thiên văn không gian thế hệ mới, bắt đầu sứ mệnh lập bản đồ vũ trụ với quy mô chưa từng có và làm sáng tỏ một số bí ẩn vật lý lớn nhất.
Chú thích ảnh
NASA phóng kính thiên văn không gian Roman thế hệ mới. Ảnh: NASA

Kính thiên văn không gian Roman được phóng đi từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, bang Texas vào lúc 7h26 sáng 30/8 (giờ địa phương, tức 18h26 cùng ngày theo giờ Hà Nội). Vụ phóng được thực hiện bằng tên lửa Falcon Heavy của SpaceX.

Với chiều cao hơn 12m, kính thiên văn Roman được thiết kế để quan sát toàn cảnh không gian bao la. Được đặt theo tên của nhà thiên văn học hàng đầu nước Mỹ Nancy Grace Roman, kính thiên văn không gian Roman được phát triển trong hơn 1 thập kỷ với chi phí lên tới 4 tỷ USD.

Khi công bố hoàn tất dự án chế tạo Roman hồi tháng 4, Giám đốc NASA Jared Isaacman khẳng định kính thiên văn không gian thế hệ mới này sẽ mang đến cho Trái đất “một tập bản đồ vũ trụ mới”, khi tìm cách giải đáp một số bí ẩn chưa có lời giải như các vấn đề về vật chất tối và năng lượng tối.

Trong phát biểu tại một sự kiện ở trụ sở NASA hôm 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tuyên bố, kính thiên văn không gian Roman sẽ giúp “mở khóa những bí mật của vũ trụ”.

Với phạm vi bao quát rộng hơn gấp 100 lần so với Hubble và rộng hơn đáng kể so với James Webb – những kính thiên văn quy mô lớn nhất hiện nay, Roman sẽ khảo sát những vùng trời bao la từ vị trí quan sát cách Trái Đất 1,5 triệu km. Dự kiến, sẽ mất khoảng 100 ngày để Roman đến được vị trí này.

Kính thiên văn không gian Roman được thiết kế để hoạt động phối hợp với các đài quan sát khác, đặt mục tiêu phát hiện hàng nghìn hành tinh ngoài hệ Mặt Trời cũng như hàng chục nghìn siêu tân tinh.

Theo chuyên gia Dave Content, giám đốc kỹ thuật của dự án Roman, đây sẽ là danh mục lớn nhất từng được tạo ra về các thiên thể, qua đó giúp biết được mức độ phổ biến của các hệ hành tinh giống như hệ Mặt Trời của chúng ta.

Các quan sát của kính thiên văn Roman sẽ bổ sung cho công việc của Đài quan sát Rubin tại Chile và tàu thăm dò Euclid của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA). Các nhà khoa học và công chúng có quyền truy cập vào toàn bộ dữ liệu do Roman thu thập, với khoảng 1,3 terabyte dữ liệu được tạo ra mỗi ngày.

Phương Hà (TTXVN)

Dành cho bạn

Apple tăng tốc cuộc đua AI trên smartphone

Apple tăng tốc cuộc đua AI trên smartphone

Apple ngày 18/9 chính thức mở bán dòng iPhone 18 trên toàn cầu, thu hút đông đảo khách hàng tới các cửa hàng Apple để sở hữu những mẫu điện thoại mới nhất của hãng.

Cánh tay robot được trưng bày tại Triển lãm Trung Quốc - Nam Á lần thứ 9 ở Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, ngày 22/6/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Trung Quốc vạch lộ trình để AI tự cải tiến mà không cần con người

Các nhà nghiên cứu tại những trường đại học và tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc đang hướng tới một mặt trận mới trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) với Mỹ: phát triển các hệ thống có thể tự xây dựng những phiên bản tốt hơn mà không cần con người can thiệp.

Ai Cập đặt mục tiêu phổ cập AI tới 1 triệu người mỗi năm

Ai Cập đặt mục tiêu phổ cập AI tới 1 triệu người mỗi năm

Ai Cập đặt mục tiêu đào tạo 1 triệu công dân mỗi năm về trí tuệ nhân tạo (AI) trong 3 năm tới, trong khuôn khổ hợp tác với tập đoàn Intel nhằm phổ cập kiến thức AI, thúc đẩy sử dụng công nghệ an toàn và có trách nhiệm, đồng thời xây dựng niềm tin số.

Claude 'tiếp tay' chuyên gia an ninh mạng xâm nhập hệ thống OpenAI

Claude 'tiếp tay' chuyên gia an ninh mạng xâm nhập hệ thống OpenAI

Một nhóm nghiên cứu an ninh mạng đã sử dụng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Claude của Anthropic để khai thác lỗ hổng trong hệ thống của OpenAI, qua đó chiếm quyền truy cập một số tài khoản nhân viên và chứng minh khả năng tiếp cận kho mã nguồn nội bộ của công ty phát triển ChatGPT.