Lựa chọn dòng vốn gắn với công nghệ
Chiều 26/10, tại chương trình CEO500 trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh cùng các chuyên gia, doanh nghiệp trao đổi về cơ hội thu hút đầu tư. Các đại biểu tập trung phân tích cách kết nối vốn FDI, công nghệ và tài chính quốc tế để hình thành những động lực tăng trưởng mới.
Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, cho biết Thành phố ưu tiên dòng vốn FDI chất lượng cao vào tài chính, công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh, phát triển bền vững và đổi mới sáng tạo. Thành phố xác định bốn nhóm động lực gồm hạ tầng và không gian phát triển; tài chính; năng lượng; kinh tế số và công nghệ.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, không gian phát triển sau sáp nhập tạo thêm dư địa cho những dự án quy mô lớn. Thành phố sẵn sàng cùng nhà đầu tư trao đổi từng dự án cụ thể, tập trung vào đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), cảng biển, logistics và khu thương mại tự do.
Trong lĩnh vực tài chính, Thành phố xác định Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) giữ vai trò kết nối với dòng vốn và thị trường tài chính khu vực. Thành phố mời các định chế quốc tế cùng làm rõ điều kiện, thủ tục và lộ trình tham gia ngay từ giai đoạn đầu.
Đối với năng lượng, Thành phố ưu tiên nguồn cung sạch, ổn định để đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị, công nghiệp và logistics. Thành phố mong muốn nhà đầu tư cùng lựa chọn mô hình phù hợp, xác định khu vực ưu tiên và xây dựng lộ trình triển khai.
Với kinh tế số và công nghệ, Thành phố tập trung vào hạ tầng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, các khu công nghệ cao và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Các tập đoàn có thể cùng Thành phố lựa chọn lĩnh vực thử nghiệm ưu tiên, sau đó triển khai ứng dụng và mở rộng thị trường.
Ông Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh, Thành phố sẵn sàng trao đổi thẳng thắn về cơ hội đầu tư, nguồn lực, điều kiện thực hiện và cơ chế hỗ trợ. Thành phố mong muốn chuyển các cuộc đối thoại thành những chương trình hợp tác và dự án đầu tư cụ thể.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, cho rằng Trung tâm cần kết nối dòng vốn quốc tế với những ngành có giá trị gia tăng cao. Vai trò này đòi hỏi Trung tâm chủ động tìm hiểu nhu cầu phát triển công nghệ, thay vì chỉ thực hiện chức năng dẫn vốn.
Theo ông Huân, VIFC-HCMC cần phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, trường đại học và doanh nghiệp để xác định lĩnh vực ưu tiên, nhận diện khoảng trống công nghệ và tìm kiếm nhà đầu tư phù hợp. Sự phối hợp sẽ giúp hoạt động xúc tiến đầu tư bám sát năng lực và nhu cầu trong nước.
Các lĩnh vực cần chú trọng gồm trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, bán dẫn, robot, tự động hóa, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, vật liệu tiên tiến và tài chính số. Riêng công nghệ lượng tử đòi hỏi các bên chuẩn bị với tầm nhìn dài hạn.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân đề xuất xây dựng danh mục dự án theo cụm ngành ưu tiên và kết nối nguồn vốn phù hợp từng giai đoạn. Vốn nghiên cứu cần đi cùng chuyên gia, phòng thí nghiệm; vốn thương mại hóa cần gắn với khách hàng, thị trường; vốn sản xuất cần hỗ trợ hình thành chuỗi cung ứng tại Việt Nam.
Nỗ lực đưa vốn đến dự án
Ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), cho biết các định chế tài chính phát triển, quỹ xanh và ngân hàng quốc tế đang tích cực tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều dự án trong nước vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn này.
Theo ông Hải, một số dự án logistics, năng lượng và chuyển đổi xanh có quy mô nhỏ hoặc chưa quen thuộc với nhà đầu tư quốc tế. Nhà đầu tư phải dành nguồn lực thẩm định từng dự án, trong khi mỗi giao dịch phát sinh chi phí pháp lý và rủi ro tỷ giá riêng.
Mặt khác, những chi phí đó có thể làm tăng giá vốn hoặc khiến doanh nghiệp khó tiếp cận tài chính quốc tế. Vì vậy, thị trường cần những định chế trung gian am hiểu doanh nghiệp trong nước, có năng lực thẩm định và tổ chức danh mục đầu tư.
Ông Hải cũng cho rằng, các ngân hàng thành viên VIFC-HCMC có thể tập hợp những dự án có đặc điểm tương đồng thành danh mục đủ lớn theo từng ngành. Nhà đầu tư quốc tế khi đó có thể cho vay hoặc đầu tư thông qua định chế trung gian, thay vì làm việc riêng với từng doanh nghiệp. Cách tiếp cận này giúp các bên giảm chi phí thẩm định, phân tán rủi ro và có thể giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp.
Các ngân hàng trong nước sẽ phát huy lợi thế về thông tin khách hàng, còn đối tác quốc tế có thêm cơ hội tiếp cận những danh mục dự án phù hợp.
Trong khuôn khổ VIFC-HCMC, ông Hải cũng đã đề xuất triển khai ba sáng kiến gồm trái phiếu xanh, trái phiếu đô thị và cộng đồng tài chính xanh. Cơ quan điều hành Trung tâm có thể giữ vai trò điều phối, kết nối các ngân hàng thành viên với những định chế tài chính phát triển.
"Các bên nên tập trung vào dự án ưu tiên tại khu vực cảng biển, logistics, khu thương mại tự do, cùng những dự án năng lượng và công trình xanh. Việc xác định nhóm dự án cụ thể sẽ giúp quá trình kết nối vốn có trọng tâm", ông Võ Hoàng Hải nói.
Ông Don Lâm, Giám đốc và cổ đông sáng lập VinaCapital, đánh giá Việt Nam cần khoảng 1.400 tỷ USD đầu tư hạ tầng từ nay đến năm 2045. Theo ông, Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh có thể kết nối các định chế toàn cầu với dự án trong nước, góp phần đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn.
Bên cạnh hạ tầng, ông Don Lâm cho rằng, Việt Nam cần phát triển mạnh các ngành dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo. VinaCapital đang làm việc với doanh nghiệp công nghệ, nhà đầu tư bán dẫn và xúc tiến thành lập trung tâm nghiên cứu, phát triển với một doanh nghiệp Hoa Kỳ tại TP Hồ Chí Minh.
Thực tế, VinaCapital cũng đang hợp tác với G42, Microsoft và các đối tác để lập kế hoạch phát triển trung tâm trí tuệ nhân tạo tại Thành phố. Kế hoạch hướng đến nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và đào tạo nhân lực.
Đồng thời, VinaCapital định hướng mở rộng đầu tư mạo hiểm để hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, khởi nghiệp. Những hoạt động này sẽ kết nối nguồn lực tài chính với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo thêm cơ hội phát triển sản phẩm và năng lực công nghệ trong nước.
Ông Nguyễn Công Vinh cho biết, TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp thu các ý kiến đóng góp của chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư để hoàn thiện giải pháp thu hút đầu tư, tăng cường kết nối nguồn vốn quốc tế với nhu cầu phát triển của Thành phố, đồng thời tập trung tháo gỡ vướng mắc, làm rõ đầu mối và tiến độ xử lý đề xuất, qua đó thúc đẩy các dự án về hạ tầng, tài chính, năng lượng, công nghệ và tăng trưởng xanh sớm đi vào thực tiễn, mang lại hiệu quả.
