Kính thiên văn của Nam Phi phát hiện tín hiệu xa nhất từ vũ trụ sơ khai

Theo phóng viên TTXVN tại Pretoria, các nhà thiên văn học sử dụng kính thiên văn vô tuyến MeerKAT của Nam Phi đã phát hiện tín hiệu hydroxyl megamaser xa nhất từng được ghi nhận, đến từ một thiên hà đang va chạm dữ dội cách Trái Đất hơn 8 tỷ năm ánh sáng.
Chú thích ảnh
Tổ hợp kính thiên văn MeerKAT, đặt tại tỉnh Northern Cape, Nam Phi. Ảnh tư liệu: TTXVN phát

Phát hiện này cho phép giới khoa học quan sát một hệ thiên hà khi vũ trụ còn chưa bằng một nửa tuổi hiện nay, qua đó mở thêm hướng nghiên cứu về giai đoạn sơ khai của sự tiến hóa thiên hà.

Tín hiệu được phát hiện là một dạng “laser vũ trụ” tự nhiên phát ra ở bước sóng vô tuyến, hình thành khi các phân tử hydroxyl trong những thiên hà giàu chất khí va chạm và khuếch đại bức xạ vô tuyến. Hệ thiên hà mang tên HATLAS J142935.3-002836 không chỉ xa nhất mà còn sáng nhất trong số các hệ cùng loại từng được biết đến, đến mức được xếp vào nhóm “gigamaser” thay vì “megamaser”.

Một điểm đáng chú ý là nhóm nghiên cứu chỉ mất khoảng 5 giờ quan sát để phát hiện tín hiệu vốn thường đòi hỏi thời gian theo dõi lâu hơn rất nhiều. Điều này có được nhờ sự kết hợp giữa độ nhạy cao và dải tần rộng của MeerKAT với hiện tượng thấu kính hấp dẫn, khi một thiên hà ở phía trước vô tình khuếch đại tín hiệu từ thiên hà rất xa phía sau như một “kính thiên văn tự nhiên”.

Phát hiện mới được xem là dấu hiệu cho thấy Nam Phi đang giữ vị trí ngày càng nổi bật trong lĩnh vực thiên văn vô tuyến sử dụng dữ liệu lớn. Hạ tầng quan sát của MeerKAT, cùng năng lực xử lý dữ liệu chuyên sâu của các nhóm nghiên cứu trong nước, đang giúp các nhà khoa học nước này tham gia ngày càng sâu vào những phát hiện ở tuyến đầu của khoa học vũ trụ. Kết quả này cũng được xem như một gợi mở quan trọng cho năng lực tương lai của Đài quan sát Square Kilometre Array, siêu dự án thiên văn vô tuyến mà Nam Phi là một trong những trung tâm chủ chốt.

Trung Kiên (TTXVN)

Dành cho bạn

Tài chính xanh trước phép thử kiểm chứng

Tài chính xanh trước phép thử kiểm chứng

Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh vừa xúc tiến kết nối nhà đầu tư tại Singapore, trong khi trái phiếu xanh và sàn carbon trong nước còn thanh khoản thấp. Chuyên gia cho rằng để hút vốn xanh, Việt Nam cần dữ liệu đáng tin cậy và năng lực kiểm chứng cam kết.

Thành công trồng khoai tây trong đất Mặt Trăng nhân tạo

Thành công trồng khoai tây trong đất Mặt Trăng nhân tạo

Các nhà khoa học Mỹ đã thành công trong việc trồng khoai tây trên loại đất mô phỏng môi trường Mặt Trăng nhờ bổ sung phân trùn quế, mở ra triển vọng xây dựng hệ thống sản xuất lương thực phục vụ các căn cứ dài hạn trên Mặt Trăng trong tương lai.

Lần đầu ghi lại khoảnh khắc sao khổng lồ 'nuốt chửng' sao đồng hành

Lần đầu ghi lại khoảnh khắc sao khổng lồ 'nuốt chửng' sao đồng hành

Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, các nhà thiên văn học đã lần đầu tiên ghi lại trực tiếp quá trình một ngôi sao khổng lồ đang hấp hối nuốt chửng và hợp nhất với ngôi sao đồng hành nhỏ hơn, qua đó làm sáng tỏ một hiện tượng vũ trụ vốn chỉ tồn tại trong các dự đoán khoa học suốt nhiều thập kỷ.