Tham vọng phát hiện 'Trái Đất 2.0' bằng kính thiên văn kiểu mới

Các nhà khoa học vừa đề xuất một thiết kế kính thiên văn không theo chuẩn tròn quen thuộc mà là hình chữ nhật, hứa hẹn có thể tách được ánh sáng mờ nhạt của hành tinh khỏi ngôi sao rực sáng mà nó quay quanh. Cách tiếp cận này có thể mở ra khả năng phát hiện hàng chục thế giới gần Trái Đất có điều kiện thích hợp cho sự sống.
Chú thích ảnh
Ảnh minh họa: TTXVN phát

Hiện nay, việc quan sát một ngoại hành tinh giống Trái Đất gần như bất khả thi do ngôi sao chủ luôn sáng gấp hàng triệu lần. Trong khi đó, kính thiên văn vũ trụ lớn nhất đang hoạt động - James Webb (JWST) - chỉ có gương 6,5 m, nhỏ hơn nhiều so với yêu cầu tối thiểu 20 m để có thể tách biệt được hành tinh ở khoảng cách 30 năm ánh sáng. Các phương án khác, như phóng nhiều kính thiên văn nhỏ rồi liên kết thành cụm, hay dùng thiết bị che sáng "starshade", đều vấp phải thách thức công nghệ hoặc chi phí nhiên liệu khổng lồ.

Nghiên cứu mới cho thấy có thể giải quyết vấn đề bằng gương chữ nhật kích thước 1 x 20 m, vận hành ở bước sóng hồng ngoại 10 micron - tương tự JWST. Nhờ chiều dài 20 m, kính thiên văn này có đủ độ phân giải để tách ánh sáng hành tinh khỏi sao theo hướng trục dài. Khi xoay gương, nó có thể quan sát các hành tinh ở mọi vị trí quanh sao chủ.

Mô phỏng cho thấy trong vòng chưa đến 3 năm, thiết bị có thể phát hiện khoảng một nửa số hành tinh giống Trái Đất đang quay quanh các sao kiểu Mặt Trời trong phạm vi 30 năm ánh sáng. Nếu giả định mỗi ngôi sao như vậy có một hành tinh tương tự Trái Đất, giới khoa học có thể thu được dữ liệu về khoảng 30 hành tinh tiềm năng. Các nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung tìm dấu hiệu sự sống trong khí quyển, như oxy sinh ra từ quang hợp.

Theo nhóm nghiên cứu, thiết kế này không đòi hỏi những bước đột phá công nghệ quá khó, khác với nhiều ý tưởng khác hiện nay. Đây có thể là con đường trực tiếp để nhân loại xác định được “chị em song sinh” của Trái Đất.

Thanh Tùng (TTXVN)

Dành cho bạn

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng tốc, trong khi cạnh tranh có nguy cơ khiến các doanh nghiệp xem nhẹ an toàn, làm gia tăng những rủi ro khó kiểm soát. Diễn biến này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 57: phát triển và làm chủ AI phải song hành với xây dựng năng lực quản trị, kiểm soát và bảo đảm an toàn.
Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Nắng nóng, độ ẩm và nước mưa có thể âm thầm tác động đến bức phù điêu bằng đồng tại Khu truyền thống cách mạng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Từ những vị trí dễ hư hỏng được nhận diện, nhóm nghiên cứu đề xuất giải pháp theo dõi và bảo trì chủ động nhằm kéo dài tuổi thọ công trình..
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

Để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, TP Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào một nguồn lực có tính quyết định: con người. Từ chính sách thu hút chuyên gia đến việc tạo môi trường để người giỏi giải quyết những bài toán lớn, Thành phố đang từng bước tìm cách biến tri thức thành năng lực đổi mới và giá trị cụ thể.
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

Nếu các cơ chế mới là “đường băng” để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo "cất cánh" thì thị trường mới là nơi quyết định công nghệ có tạo ra giá trị hay không. TP Hồ Chí Minh đang tìm cách rút ngắn khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến doanh nghiệp, từ ý tưởng đến sản phẩm, qua đó biến nguồn lực tri thức thành một động lực tăng trưởng thực chất.