Báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng ngày 24/10 dẫn báo cáo mới của Viện Tiến bộ (IFP), tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington cho biết tổng năng lực tính toán dành cho các tổ chức, doanh nghiệp Trung Quốc dự kiến tăng từ mức tương đương 4,6 triệu chip H100 trong năm 2026 lên 8,8 triệu vào năm 2027. Tuy nhiên, phần lớn năng lực này vẫn dựa vào phần cứng do Mỹ thiết kế, cho thấy sự phụ thuộc đáng kể vào công nghệ nước ngoài.
Để so sánh năng lực của các loại phần cứng khác nhau, IFP sử dụng đơn vị quy đổi theo hiệu năng của H100, dòng bộ xử lý đồ họa dành cho trung tâm dữ liệu của Nvidia. Các con số trong báo cáo được tổng hợp từ chip sản xuất trong nước, nhập khẩu hợp pháp, nhập lậu và nguồn lực tính toán tiếp cận từ xa thông qua dịch vụ đám mây ở nước ngoài.
Riêng năng lực tính toán tiếp cận qua các dịch vụ đám mây nước ngoài được dự báo tăng từ khoảng 1 triệu đơn vị H100 tương đương trong năm nay lên 2,8 triệu vào cuối năm 2027. Hình thức này cho phép các tổ chức Trung Quốc sử dụng phần cứng đặt ở nước ngoài để phục vụ hoạt động AI.
IFP cho biết Mỹ vẫn có năng lực tính toán dành cho huấn luyện AI gấp khoảng 16 lần Trung Quốc. Tuy nhiên, theo đánh giá của viện, các mô hình hàng đầu của Trung Quốc chỉ chậm hơn những đối thủ Mỹ khoảng 6,5 tháng.
Báo cáo xác định chắt lọc mô hình là một trong những yếu tố quan trọng giúp Trung Quốc thu hẹp khoảng cách. Với kỹ thuật này, nhà phát triển sử dụng kết quả do mô hình AI mạnh hơn tạo ra để huấn luyện hệ thống của mình. Trước đó, Bắc Kinh đã bác bỏ cáo buộc của Washington rằng các nhà phát triển Trung Quốc sử dụng kỹ thuật này với mục đích xấu, cho rằng những cáo buộc đó không có cơ sở.
Từ các kết quả nghiên cứu, IFP kêu gọi giới hoạch định chính sách Mỹ kiểm soát chặt hơn việc tiếp cận dịch vụ đám mây ở nước ngoài, đồng thời tăng cường ngăn chặn buôn lậu chip và siết quản lý xuất khẩu hợp pháp.
Một báo cáo riêng của Viện Chính sách và Chiến lược AI (IAPS), có trụ sở tại Washington, chỉ ra rằng các tổ chức nước ngoài bị cấm mua một số loại phần cứng vẫn có thể thuê hợp pháp năng lực tính toán từ chip do Mỹ thiết kế.
IAPS đề nghị Cục Công nghiệp và An ninh Mỹ hạn chế khả năng Trung Quốc tiếp cận những nguồn lực đám mây đủ lớn để huấn luyện các mô hình AI tiên tiến nhất hoặc vận hành chúng trên quy mô lớn. Tổ chức này cũng kêu gọi tăng cường xác minh danh tính khách hàng và cơ cấu sở hữu của bên thuê dịch vụ.
Trong khi đó, chính sách xuất khẩu chip của Mỹ vẫn cho phép xem xét một số giao dịch với điều kiện cụ thể. Từ tháng 1, Washington cho phép xét duyệt từng trường hợp xuất khẩu chip H200 của Nvidia, MI325X của AMD và các bộ xử lý tương đương, đi kèm những yêu cầu về an ninh.
Các nhà xuất khẩu Mỹ phải chứng minh việc bán chip không làm giảm nguồn cung dành cho khách hàng trong nước. Phía mua tại Trung Quốc phải áp dụng quy trình chính thức để tuân thủ quy định xuất khẩu, còn chip phải trải qua kiểm định độc lập tại Mỹ.
Song song với việc tiếp cận công nghệ nước ngoài, các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đang đẩy nhanh phát triển những lựa chọn thay thế trong nước. Huawei hồi tháng 9 cho biết Ascend 960DT, dòng chip phục vụ huấn luyện mô hình AI, sẽ có mặt trong quý I/2027, sớm hơn ba quý so với kế hoạch ban đầu.
Tập đoàn có trụ sở tại Thâm Quyến cũng công bố đã triển khai hơn 1.000 hệ thống Atlas 900 A3 SuperPod, trong khi Atlas 950 đã được đưa vào sử dụng thương mại trên quy mô lớn. Những hệ thống này kết nối hàng nghìn bộ xử lý để đáp ứng các tác vụ AI đòi hỏi năng lực tính toán cao.
Dù vậy, việc mở rộng sản xuất phần cứng trong nước vẫn gặp trở ngại. Trong báo cáo cập nhật hồi tháng 9, tổ chức nghiên cứu Epoch AI tại San Francisco xác định bộ nhớ băng thông cao, thành phần quan trọng giúp cung cấp dữ liệu cho chip AI, là nút thắt chính đối với sản lượng của Huawei.
Epoch AI ước tính tổng năng lực tính toán của số chip Huawei sản xuất trong năm 2026 sẽ chưa bằng 4% năng lực tính toán của lượng chip Nvidia xuất xưởng trên toàn cầu cùng kỳ.
