Cổ phiếu AI Trung Quốc lao dốc, tham vọng tự chủ công nghệ đối mặt thách thức

Làn sóng bán tháo cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung Quốc đang làm gia tăng lo ngại về hiệu quả đầu tư và khả năng sinh lời của doanh nghiệp công nghệ. Khi định giá cổ phiếu giảm mạnh và thị trường IPO Hong Kong (Trung Quốc) chịu sức ép, Bắc Kinh đối mặt thách thức cân bằng giữa mục tiêu tự chủ công nghệ và thu hút vốn tư nhân.

Bảng chỉ số chứng khoán tại tỉnh sàn giao dịch ở Hong Kong (Trung Quốc). Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Bảng chỉ số chứng khoán tại tỉnh sàn giao dịch ở Hong Kong (Trung Quốc). Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Những hoài nghi về hiệu quả đầu tư AI đang lan từ Mỹ sang Trung Quốc. China Merchants Securities International cảnh báo biến động của nhóm cổ phiếu AI có thể gia tăng, đồng thời khuyến nghị nhà đầu tư chú ý hơn tới các doanh nghiệp công nghệ có khả năng phòng thủ tốt.

Theo Nikkei Asia, tâm lý thận trọng xuất hiện khi giới đầu tư ngày càng đặt câu hỏi liệu những khoản chi khổng lồ cho hạ tầng AI có thể mang lại lợi nhuận tương xứng hay không. Chỉ số CSI Artificial Intelligence, theo dõi các doanh nghiệp AI lớn của Trung Quốc, có thời điểm giảm gần 40% so với đỉnh tháng 6.

Đà giảm lan sang nhiều doanh nghiệp từng hưởng lợi từ cơn sốt AI. Cambricon Technologies, hãng bán dẫn được ví như "Nvidia của Trung Quốc", cùng nhà sản xuất linh kiện Eoptolink Technology đều chịu áp lực. Eoptolink từng tăng trưởng nhanh nhờ tham gia chuỗi cung ứng cho các trung tâm dữ liệu AI của tập đoàn công nghệ Mỹ, nhưng nay chịu tác động khi thị trường chứng khoán Mỹ biến động.

Thành tựu công nghệ không cứu được giá cổ phiếu

ChangXin Memory Technologies (CXMT), nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc, là một trong những trường hợp đáng chú ý. Cổ phiếu công ty đã giảm khoảng 30% kể từ cuối tháng 9, bất chấp hoạt động mua vào của các quỹ được nhà nước hậu thuẫn.

Trong một phiên đầu tuần, CXMT đóng cửa giảm gần 8%, dù doanh nghiệp dự kiến lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông đạt 132,5 tỷ nhân dân tệ (19,8 tỷ USD) trong 9 tháng đầu năm, đảo chiều mạnh so với khoản lỗ 5,28 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm ngoái.

CXMT trước đó gây chú ý khi công bố đột phá công nghệ giúp tăng đáng kể mật độ lưu trữ của chip nhớ. Thông tin khiến cổ phiếu một số đối thủ, trong đó có Kioxia Holdings của Nhật Bản, giảm giá. Tuy nhiên, thành tựu này không đủ ngăn áp lực bán đối với chính CXMT, khiến công ty mất vị trí doanh nghiệp niêm yết giá trị nhất Trung Quốc sau đợt IPO đình đám hồi tháng 7.

Cổ phiếu chỉ phục hồi khi các quỹ ETF được nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn tăng mua và kết thúc tuần với mức tăng khoảng 0,4%.

Bài toán giữa thị phần và lợi nhuận

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang thúc đẩy chiến lược "tự chủ và tự cường", hướng tới xây dựng chuỗi cung ứng ít phụ thuộc vào Mỹ. Các quỹ được nhà nước hậu thuẫn đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng doanh nghiệp công nghệ cao, trong đó AI là lĩnh vực ưu tiên.

Tuy nhiên, chính sách này cũng tạo ra bài toán đối với nhà đầu tư tư nhân. Minoru Nogimori, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản, cho rằng Trung Quốc muốn đưa AI ra thị trường toàn cầu nhưng vẫn duy trì quyền kiểm soát đối với ngành.

DeepSeek và các công ty AI Trung Quốc đang mở rộng ra nước ngoài bằng những mô hình chi phí thấp. Theo chuyên gia Nogimori, chiến lược này có nét tương đồng với ngành xe điện Trung Quốc, nơi các doanh nghiệp theo đuổi thị phần toàn cầu quyết liệt và lợi nhuận có thể trở thành mục tiêu thứ yếu.

Điều này có nguy cơ tạo xung đột giữa mục tiêu của nhà hoạch định chính sách và kỳ vọng của giới đầu tư. Trong khi Bắc Kinh muốn mở rộng thị phần và củng cố vị thế công nghệ, thị trường lại đòi hỏi bằng chứng về khả năng tạo lợi nhuận bền vững. Trung Quốc cũng phải cạnh tranh với Mỹ, nơi ngành AI tiếp tục thu hút lượng vốn lớn từ nhà đầu tư toàn cầu.

Làn sóng IPO Hong Kong bắt đầu chịu sức ép

Sự suy yếu của cổ phiếu AI đã lan sang Hong Kong (Trung Quốc), dù thị trường này đang trải qua giai đoạn huy động vốn sôi động. Theo công ty nghiên cứu Wind, tổng vốn huy động trên thị trường chứng khoán Hong Kong trong 9 tháng đầu năm đạt 690,7 tỷ đôla Hong Kong (88,92 tỷ USD), tăng khoảng 60% so với cùng kỳ và vượt tổng mức của cả năm 2025.

Các doanh nghiệp liên quan AI đóng góp phần lớn vào đà tăng. Tháng 7, nhà sản xuất linh kiện cáp quang Zhongji InnoLight huy động 53,4 tỷ đôla Hong Kong (6,8 tỷ USD), trở thành thương vụ IPO lớn nhất thành phố kể từ Alibaba năm 2019.

Tuy nhiên, cổ phiếu mới niêm yết đang cho thấy dấu hiệu suy yếu. Trong 14 doanh nghiệp lên sàn kể từ tháng 9, 9 công ty kết thúc phiên giao dịch đầu tiên dưới giá chào bán. Nguyên nhân đến từ định giá cổ phiếu AI giảm và lo ngại thị trường phải hấp thụ quá nhiều đợt phát hành mới.

Raymond Cheng, Giám đốc đầu tư Bắc Á tại Standard Chartered, nhận định diễn biến ngắn hạn có thể khiến thêm nhiều doanh nghiệp trì hoãn IPO. Moonshot AI và DeepSeek được cho là đang cân nhắc niêm yết lần lượt tại Hong Kong và Thượng Hải.

Dòng vốn từ Trung Quốc đại lục vào Hong Kong cũng chậm lại. Trong quý II, nguồn vốn này chiếm 21,4% giá trị giao dịch, giảm 5,2 điểm phần trăm so với mức đỉnh quý III/2025.

Cùng lúc, căng thẳng Mỹ - Trung tiếp tục cản trở nỗ lực đưa vốn phương Tây trở lại thị trường. Bo Zhuang, chiến lược gia vĩ mô toàn cầu tại Loomis, Sayles & Company, cho rằng khó kỳ vọng các quỹ lớn của Mỹ quay lại mua mạnh cổ phiếu Trung Quốc như thời Alibaba hay Tencent.

Diễn biến trên cho thấy chiến lược phát triển AI của Trung Quốc đang đứng trước một phép thử mới, không chỉ về năng lực công nghệ mà còn về hiệu quả sử dụng vốn. Trong khi Bắc Kinh tiếp tục thúc đẩy tự chủ chuỗi cung ứng và mở rộng thị phần quốc tế, các doanh nghiệp AI phải chứng minh khả năng tạo lợi nhuận bền vững để duy trì niềm tin của nhà đầu tư. Việc dung hòa mục tiêu chiến lược với yêu cầu thương mại hóa công nghệ sẽ là yếu tố quan trọng đối với triển vọng phát triển dài hạn của ngành AI Trung Quốc.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục phổ thông nhằm xây dựng thế hệ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo. Kinh nghiệm này gợi mở nhiều vấn đề đối với Việt Nam trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, nhất là yêu cầu đổi mới giáo dục, phổ cập kiến thức AI và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Alibaba ra mắt mô hình AI chủ lực mới, nâng cấp về an toàn

Alibaba ra mắt mô hình AI chủ lực mới, nâng cấp về an toàn

Ngày 15/11, tập đoàn Alibaba của Trung Quốc cho ra mắt mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) chủ lực mới Qwen4-Max. Theo Alibaba, mô hình mới có khả năng xử lý tốt hơn các công việc chuyên môn và khoa học phức tạp, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo vệ trước rủi ro về an toàn.

Một số gợi mở đối với Việt Nam từ việc Nhật Bản dùng AI chống tin tặc

Một số gợi mở đối với Việt Nam từ việc Nhật Bản dùng AI chống tin tặc

Trước làn sóng tấn công mạng, Nhật Bản phân bổ khoảng 10 tỷ yen cho các biện pháp khẩn cấp, thúc đẩy ứng dụng AI, cảnh báo sớm và phối hợp công – tư. Kinh nghiệm này gợi mở cho Việt Nam những giải pháp thực hiện Nghị quyết 57, từ bảo vệ hạ tầng số đến nâng cao năng lực ứng cứu và tự chủ công nghệ.

Sinh viên Việt Nam tại Australia hợp tác nghiên cứu AI y học

Sinh viên Việt Nam tại Australia hợp tác nghiên cứu AI y học

Công trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân loại trạng thái thụ thể ung thư vú, do Hội Sinh viên Việt Nam tại Australia (SVAU) phối hợp với Hội Sinh viên – Đoàn Thanh niên Trường Đại học Y Hà Nội thực hiện, vừa được vinh danh trong kỷ yếu Hội nghị quốc tế IUKM 2026

Vệ tinh Obria Nano. Ảnh: Himera

Nga và Ukraine chạy đua xây dựng mạng lưới vệ tinh quân sự

Trong khi tìm cách giảm phụ thuộc vào Starlink của tỷ phú Elon Musk, Ukraine đang phát triển mạng lưới vệ tinh quân sự riêng. Nga cũng thúc đẩy chương trình Rassvet nhằm xây dựng hệ thống liên lạc tương tự, biến không gian thành một mặt trận cạnh tranh chiến lược mới.