NASA phóng kính thiên văn không gian Roman, kỳ vọng lập bản đồ vũ trụ mới

Ngày 30/8, Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã phóng kính thiên văn không gian thế hệ mới, bắt đầu sứ mệnh lập bản đồ vũ trụ với quy mô chưa từng có và làm sáng tỏ một số bí ẩn vật lý lớn nhất.
Chú thích ảnh
NASA phóng kính thiên văn không gian Roman thế hệ mới. Ảnh: NASA

Kính thiên văn không gian Roman được phóng đi từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, bang Texas vào lúc 7h26 sáng 30/8 (giờ địa phương, tức 18h26 cùng ngày theo giờ Hà Nội). Vụ phóng được thực hiện bằng tên lửa Falcon Heavy của SpaceX.

Với chiều cao hơn 12m, kính thiên văn Roman được thiết kế để quan sát toàn cảnh không gian bao la. Được đặt theo tên của nhà thiên văn học hàng đầu nước Mỹ Nancy Grace Roman, kính thiên văn không gian Roman được phát triển trong hơn 1 thập kỷ với chi phí lên tới 4 tỷ USD.

Khi công bố hoàn tất dự án chế tạo Roman hồi tháng 4, Giám đốc NASA Jared Isaacman khẳng định kính thiên văn không gian thế hệ mới này sẽ mang đến cho Trái đất “một tập bản đồ vũ trụ mới”, khi tìm cách giải đáp một số bí ẩn chưa có lời giải như các vấn đề về vật chất tối và năng lượng tối.

Trong phát biểu tại một sự kiện ở trụ sở NASA hôm 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tuyên bố, kính thiên văn không gian Roman sẽ giúp “mở khóa những bí mật của vũ trụ”.

Với phạm vi bao quát rộng hơn gấp 100 lần so với Hubble và rộng hơn đáng kể so với James Webb – những kính thiên văn quy mô lớn nhất hiện nay, Roman sẽ khảo sát những vùng trời bao la từ vị trí quan sát cách Trái Đất 1,5 triệu km. Dự kiến, sẽ mất khoảng 100 ngày để Roman đến được vị trí này.

Kính thiên văn không gian Roman được thiết kế để hoạt động phối hợp với các đài quan sát khác, đặt mục tiêu phát hiện hàng nghìn hành tinh ngoài hệ Mặt Trời cũng như hàng chục nghìn siêu tân tinh.

Theo chuyên gia Dave Content, giám đốc kỹ thuật của dự án Roman, đây sẽ là danh mục lớn nhất từng được tạo ra về các thiên thể, qua đó giúp biết được mức độ phổ biến của các hệ hành tinh giống như hệ Mặt Trời của chúng ta.

Các quan sát của kính thiên văn Roman sẽ bổ sung cho công việc của Đài quan sát Rubin tại Chile và tàu thăm dò Euclid của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA). Các nhà khoa học và công chúng có quyền truy cập vào toàn bộ dữ liệu do Roman thu thập, với khoảng 1,3 terabyte dữ liệu được tạo ra mỗi ngày.

Phương Hà (TTXVN)

Dành cho bạn

NASA công bố tàu thám hiểm mới chinh phục Mặt Trăng

NASA công bố tàu thám hiểm mới chinh phục Mặt Trăng

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa giới thiệu tàu thám hiểm PROMISE, dự kiến được đưa lên Mặt Trăng vào cuối năm 2028. Đây là bước chuẩn bị quan trọng trong kế hoạch đưa con người trở lại Mặt Trăng và xây dựng căn cứ lâu dài tại đây.

Tuần lễ AI 2026 tại Israel tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo và những thách thức an ninh

Tuần lễ AI 2026 tại Israel tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo và những thách thức an ninh

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, ngày 9/11, Tuần lễ Trí tuệ nhân tạo (AI Week) 2026 bắt đầu tại Đại học Tel Aviv, quy tụ các chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại diện doanh nghiệp, cơ quan chính phủ, quân đội và giới học thuật nhằm thảo luận những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), ứng dụng thực tiễn cũng như các vấn đề về an ninh, quản trị và tác động xã hội của công nghệ này.

Công nhân Airbus làm việc trên dây chuyền lắp ráp máy bay C295 tại Seville, Tây Ban Nha. Ảnh: Europa Press

Doanh nghiệp châu Âu và nỗi lo dữ liệu rơi vào tay Big Tech

Ủy ban châu Âu thúc đẩy tự chủ công nghệ, trong khi các tập đoàn lớn như Airbus, BMW và TotalEnergies tìm cách vận hành hệ thống AI riêng để bảo vệ dữ liệu và tài sản trí tuệ. Kinh nghiệm này gợi mở cho Việt Nam bài học: phát triển AI cần song hành với làm chủ dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và từng bước nâng cao năng lực công nghệ trong nước.