Học sinh Trường Tiểu học Thăng Long, Hà Nội. Ảnh: Thành Đạt/TTXVN
Sắp xếp để phát triển
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà, sau khi sắp xếp trường học, kiện toàn đội ngũ, toàn thành phố đã tinh gọn 53,3% đầu mối và giảm 1.251 trường; số cán bộ quản lý giảm 2.366 người. Trong khi đó, số phòng học vẫn được đầu tư bổ sung, tăng khoảng 1.800 phòng học. Trước mắt, đưa vào khai thác ngay trong năm học mới 800 phòng học, còn 1.000 phòng đang tiếp tục được hoàn thiện.
Thực tế tại các địa phương cho thấy, việc sắp xếp trường học được triển khai theo hướng tinh gọn đầu mối nhưng vẫn bảo đảm ổn định các điểm trường, tạo thuận lợi cho học sinh và phụ huynh.
Sau sắp xếp, 9 trường công lập của phường Cửa Nam được rút gọn còn 4 trường, đồng thời giữ nguyên 1 trường mầm non chất lượng cao hoạt động theo mô hình riêng. Trong đó, phường thành lập Trường Mầm non Quang Trung theo mô hình trường học đa cơ sở trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại 5 trường mầm non; Trường Tiểu học Quang Trung tổ chức theo mô hình trường học đa cơ sở trên cơ sở sắp xếp 2 trường; Trường Trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên và Trường Trung học cơ sở Trưng Vương được tổ chức, sắp xếp lại theo Đề án nhưng giữ nguyên tên gọi và địa điểm hoạt động, tiếp tục phát huy truyền thống, thương hiệu của các nhà trường.
Theo bà Trịnh Ngọc Trâm, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam, để việc sắp xếp không ảnh hưởng đến chất lượng dạy học và quyền lợi của học sinh, phường quán triệt nguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm trong toàn bộ quá trình triển khai. Từ đó, phường đã lựa chọn mô hình trường học đa cơ sở đối với các trường thuộc diện sắp xếp, nhằm phát huy hiệu quả cơ sở vật chất hiện có, giữ ổn định các điểm trường, tạo thuận lợi cho học sinh và phụ huynh, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý. Việc lựa chọn mô hình này được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở đặc điểm thực tiễn của địa phương. Các điểm trường hiện hữu của phường Cửa Nam đã được đầu tư ổn định, phân bố hợp lý, thuận lợi cho việc đưa đón và học tập của học sinh. Mô hình đa cơ sở cho phép giữ nguyên các điểm trường hiện có, thống nhất đầu mối quản lý, vừa bảo đảm sự ổn định trong dạy và học, vừa phát huy hiệu quả cơ sở vật chất đã được đầu tư.
Còn tại xã Phúc Thịnh, triển khai chủ trương sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục theo chỉ đạo của thành phố Hà Nội, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng giáo dục trên địa bàn, xã đã thành lập 8 đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập mới trên cơ sở sáp nhập, tổ chức lại 19 trường hiện có, trong đó có 3 trường mầm non, 5 trường liên cấp tiểu học và trung học cơ sở.
Việc tổ chức lại hệ thống trường học được xã Phúc Thịnh thực hiện theo hướng tinh gọn đầu mối nhưng vẫn bảo đảm giữ nguyên các điểm trường tại từng địa bàn dân cư, tạo thuận lợi cho học sinh đến lớp, đồng thời phát huy hiệu quả cơ sở vật chất đã được đầu tư trong nhiều năm qua. Sau sắp xếp, các trường vẫn duy trì nhiều điểm trường để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh tại các thôn trên địa bàn xã.
Ổn định để vận hành hiệu quả
Ghi nhận tại một số trường học của Hà Nội, khi năm học mới 2026 - 2027 đang cận kề, các nhà trường đã và đang từng bước triển khai kế hoạch, ổn định tổ chức, nền nếp dạy và học theo mô hình “một cấp học - đa cơ sở”. Trong đó, việc tinh gọn bộ máy quản lý, bảo đảm sự điều hành xuyên suốt, thống nhất giữa trường chính và các phân hiệu được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng, nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh. Cùng với kiện toàn tổ chức, các nhà trường tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng học liệu số, học bạ số và từng bước khai thác công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy, quản trị, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục.
Được công nhận là trường chất lượng cao của thành phố sau sắp xếp, Trường Trung học cơ sở chất lượng cao Nguyễn Thượng Hiền (xã Vân Đình) đã nhanh chóng ổn định tổ chức, đồng thời triển khai các hoạt động chuyên môn, sẵn sàng cho năm học mới. Nhà giáo Nguyễn Thị Hòa, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trường vừa tổ chức hoạt động trao đổi chuyên môn với Trường Trung học cơ sở chất lượng cao Hoàng Mai (phường Hoàng Mai), qua đó chia sẻ kinh nghiệm, phương pháp xây dựng môi trường tiếng Anh và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Khoa học Tự nhiên.
Tại Trường Trung học cơ sở Khương Thượng (phường Kim Liên), việc ổn định hoạt động tại điểm trường chính và các phân hiệu cũng đang được triển khai. Nhà trường xác định sự đồng thuận, gắn kết của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên là yếu tố quan trọng để sau sắp xếp vẫn duy trì môi trường giáo dục thống nhất, bảo đảm chất lượng cho học sinh.
Chuẩn bị cho năm học 2026 - 2027, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền yêu cầu các nhà trường cần nhanh chóng ổn định tổ chức, không để gián đoạn hoạt động và không làm ảnh hưởng đến quyền lợi học tập của người học. Mỗi nhà trường sau sắp xếp được xác định là một đầu mối quản trị, có chung một chiến lược, sử dụng chung đội ngũ, tài chính và cơ sở vật chất theo một cơ chế thống nhất. Tuy nhiên, việc quản trị vẫn phải tôn trọng đặc thù chuyên môn của từng cấp học, từng phân hiệu, từng điểm trường. Phân cấp phải đi cùng với hướng dẫn, kiểm tra và thông qua sự phối hợp thông suốt giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với 126 xã, phường dưới sự chỉ đạo trực tiếp của UBND thành phố. Các nhà trường sau sắp xếp cần thống nhất về mục tiêu, sứ mệnh, chiến lược, bộ máy, quy chế, kế hoạch, nguồn lực và trách nhiệm tài chính. Trong khi đó, từng phân hiệu, điểm trường vẫn cần được bảo đảm tính đặc thù, linh hoạt trong tổ chức chuyên môn, thời khóa biểu và các hoạt động giáo dục. Người đứng đầu nhà trường trong bối cảnh mới phải nắm chắc tình hình đội ngũ, cơ sở vật chất, tài chính, công tác tuyển sinh, đặc biệt là bảo đảm an toàn trường học; chủ động giải quyết các vấn đề ngay từ cơ sở, đồng thời kịp thời báo cáo những nội dung vượt thẩm quyền. Mục tiêu cuối cùng là bộ máy tinh gọn nhưng cách phục vụ phải tốt hơn và không ảnh hưởng đến phụ huynh, học sinh.