Học ngay khi chưa có áp lực thi cử
Nguyễn Đức Tâm, Á khoa đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh với số điểm 1.090/1.200, đã làm quen với kỳ thi này từ năm lớp 11. Em chọn cách xây dựng nền tảng vững chắc trước khi chuyển sang luyện đề, duy trì đều đặn mỗi ngày một ít và giữ nguyên tắc tuyệt đối không bỏ dở.
Điều đáng nói là Tâm không bắt đầu vì một kỳ thi đang cận kề, mà chủ động tập luyện ngay từ khi chưa có áp lực thúc ép. Chính thói quen này, chứ không chỉ riêng con số 1.090 điểm, mới là hành trang vững vàng nhất em mang theo bước vào giảng đường đại học.
Cùng đợt thi đánh giá năng lực tại Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh với Đức Tâm, Trần Đức Hòa đạt 1.053 điểm dù mỗi ngày chỉ dành khoảng một đến hai tiếng cho việc ôn luyện. Với quỹ thời gian eo hẹp, Hòa phân chia hợp lý việc ôn tập từng môn, luyện đề và dành phần lớn thời gian để phân tích kỹ những câu làm sai. Em ghi chép lại toàn bộ lỗi sai vào một cuốn sổ riêng để rà soát trong giai đoạn nước rút.
Sự xuất phát sớm của Đức Tâm hay cuốn sổ ghi lỗi không ai chấm điểm của Đức Hòa chính là biểu hiện sinh động của tinh thần "thực học - thực hành" - nơi người học tự nỗ lực vì bản thân.
Nhiều phụ huynh vẫn lo ngại khi cho con học trực tuyến vì sợ trẻ bị phân tâm bởi games hay các nội dung độc hại trên không gian mạng. Tuy nhiên, tự học không có nghĩa là cô độc. Các em vẫn có sự đồng hành của thầy cô, quản lý học tập và các "phòng tự học" trực tuyến để giải đáp thắc mắc.
Sinh viên năm thứ hai Lê Thế Anh nhớ lại quãng thời gian ôn thi qua màn hình: tự giải đề, xem livestream chữa bài, lúc mệt thì đứng dậy rửa mặt hít thở rồi tiếp tục. Áp lực thi cử và sự chìm đắm đó đã rèn cho em tính tự lập và kỷ luật — biết lúc nào cần học, lúc nào cần nghỉ. Về phía nhà trường và các nền tảng công nghệ, nhiệm vụ quan trọng là tạo ra một hệ sinh thái đủ tốt để học sinh tự tin tập "cầm lái" và phát huy tối đa tinh thần học tập chủ động.
Đỗ đại học không có nghĩa là ngừng học
Đối với thế hệ trẻ hiện nay, trúng tuyển vào ngôi trường mơ ước không đồng nghĩa với việc ngừng học mà là cơ hội để tiếp tục học tập dưới một vai trò mới: người dẫn dắt.
Sau khi đỗ đại học, nhiều tân sinh viên đã quay trở lại chính trung tâm mình từng ôn luyện để làm trợ giảng, mentor. Nguyễn Đức Tâm là một ví dụ. Chỉ vài tháng trước, em còn là người học trực tuyến cùng hàng chục bạn bè qua màn hình máy tính; giờ đây em đã ở vị trí kèm cặp các em lớp 12 trên đúng chặng đường mình vừa trải qua.
Tâm chia sẻ em muốn trở thành một mentor giống như anh Lê Thế Anh — người từng là học viên lớn hơn Tâm một tuổi. Sau khi đỗ Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), Thế Anh đã tham gia livestream dạy bổ trợ cho các khóa sau. Vòng tuần hoàn thu nhỏ ấy chính là cách một xã hội học tập vận hành: người được dìu dắt hôm nay trở thành người dẫn đường ngày mai.
Tại Lễ vinh danh Chào Tân sinh viên 2026 - THE SHIFT, thầy Nguyễn Hoài Nam (giáo viên Toán) và cô Văn Trịnh Quỳnh An (giáo viên Ngữ văn) đều khẳng định: Việc học không bao giờ khép lại sau khi rời phòng thi.
Với kinh nghiệm giảng dạy phần Tiếng Việt của kỳ thi đánh giá năng lực, cô Quỳnh An chia sẻ điều khó nhất không phải là dạy học trò chọn đúng đáp án A, B, C, D, mà là dạy các em biết đọc chậm và đọc kỹ. Lên đại học, những gì sinh viên đối mặt - từ một lời góp ý, sự im lặng của người khác đến những trải nghiệm đầu đời - đều cần được "đọc" và suy ngẫm cẩn trọng.
Thầy Nguyễn Hoài Nam, người thường đồng hành cùng học sinh giải Toán đến khuya, nhắn nhủ rằng thứ khó quản lý nhất ở đại học chính là thời gian. Trước những môn học khó và áp lực từ xung quanh, lời dặn của thầy rất đơn giản: "Cứ bình tĩnh giải từng bài toán một".
Các giáo viên đều có những chia sẻ rằng, học tập suốt đời bắt đầu từ những thói quen nhỏ được duy trì đều đặn mỗi ngày - đọc kỹ, biết hỏi và chủ động quản lý thời gian. Vượt qua một kỳ thi quan trọng, chặng đường phía trước của các tân sinh viên mới chỉ bắt đầu. Năng lực tự học đã được tôi luyện sẽ tiếp tục là nền tảng vững chắc để các em tự tin phát triển và duy trì tinh thần học tập suốt đời trong thế giới hiện đại.
