Gắn đào tạo nghề với việc làm và sinh kế bền vững

Được tiếp cận chính sách hỗ trợ, học nghề phù hợp và nắm bắt nhu cầu tuyển dụng của thị trường lao động sẽ giúp người dân vùng khó khăn có thêm cơ hội tìm kiếm việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp và cải thiện thu nhập.

Đây cũng là hướng đi quan trọng nhằm tạo sinh kế ổn định, nâng cao khả năng tự chủ kinh tế và thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế

Học sinh đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Khánh Hòa được đào tạo nghề xây dựng. Ảnh: Xuân Triệu/TTXVN
Học sinh đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Khánh Hòa được đào tạo nghề xây dựng. Ảnh: Xuân Triệu/TTXVN

Khánh Hòa xác định đào tạo nghề là giải pháp quan trọng trong thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2026-2030.

Tại Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Khánh Hòa (phân hiệu Khánh Vĩnh), em Hà Diêu, người dân tộc T’rin, đang chuẩn bị tốt nghiệp nghề xây dựng. Sau thời gian học tập và thực hành, em đã được trang bị kiến thức, kỹ năng cơ bản để tham gia làm việc tại các công trình. Nhu cầu tuyển dụng lao động xây dựng tại khu vực Nha Trang khá lớn, thu nhập tương đối tốt, mở ra cơ hội việc làm ổn định sau khi tốt nghiệp.

Thực hiện mô hình liên kết "ba nhà" (Nhà trường – Nhà nước – Nhà doanh nghiệp), Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Khánh Hòa phối hợp với doanh nghiệp xây dựng chương trình giảng dạy, tổ chức thực tập và hỗ trợ việc làm cho học viên. Tỷ lệ học viên có việc làm sau tốt nghiệp hiện đạt trên 90%.

Tỉnh Khánh Hòa phấn đấu đến năm 2030 đào tạo nghề cho 16.500 lao động nông thôn, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 70%. Toàn tỉnh hiện có hơn 266.000 người thuộc 34 dân tộc thiểu số. Đến cuối năm 2025, còn 5.169 hộ nghèo, trong đó 3.095 hộ nghèo dân tộc thiểu số.

Giáo viên hướng dẫn học sinh thực hành nghề may. Ảnh: Xuân Triệu/TTXVN
Giáo viên hướng dẫn học sinh thực hành nghề may. Ảnh: Xuân Triệu/TTXVN

Việc lựa chọn ngành nghề sát với nhu cầu tuyển dụng, tăng cường phối hợp giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả dạy nghề. Cùng với đó, người lao động cần được tư vấn về cơ hội việc làm, nhu cầu nhân lực và các chính sách hỗ trợ để chủ động lựa chọn hướng đi phù hợp.

Không phải lao động ở vùng khó khăn nào cũng có điều kiện theo học những ngành nghề đòi hỏi thời gian đào tạo dài. Với nhiều hộ nghèo, đặc biệt là phụ nữ và lao động dân tộc thiểu số ở miền núi, các khóa học nghề ngắn hạn, phù hợp với điều kiện gia đình và đặc điểm kinh tế địa phương có thể tạo thêm cơ hội việc làm ngay tại nơi cư trú. Như chị Bnướch Thị Thủy, người dân tộc Cơ Tu (thôn Cà Lai, xã Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng), trước đây chủ yếu bán nước mía, cà phê để trang trải cuộc sống. Hè năm 2026, chị tham gia khóa đào tạo nghề nấu ăn kéo dài ba tháng do UBND xã tổ chức. Sau khóa học, chị mong muốn mở một quán cơm nhỏ phục vụ du khách, tạo thêm nguồn thu nhập cho gia đình.

Xã Bến Giằng có hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo còn trên 22%. Trong năm qua, xã phối hợp với Trung tâm Giới thiệu việc làm thành phố Đà Nẵng và các doanh nghiệp tổ chức 5 lớp đào tạo nghề cho 185 học viên, gồm nấu ăn, pha chế và kỹ năng chăm sóc, thu hoạch cây nông nghiệp.

Kết nối chính sách với cơ hội việc làm

Giáo viên Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Khánh Hòa hướng dẫn học sinh thực hành nghề nhà hàng, khách sạn. Ảnh: Xuân Triệu/TTXVN
Giáo viên Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Khánh Hòa hướng dẫn học sinh thực hành nghề nhà hàng, khách sạn. Ảnh: Xuân Triệu/TTXVN

Bên cạnh đào tạo nghề và chuyển đổi sinh kế, tư vấn, cung cấp thông tin thị trường lao động và kết nối việc làm có vai trò quan trọng đối với người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và người sinh sống tại địa bàn khó khăn.

Tại Thái Nguyên, từ đầu năm 2026, các địa phương đã tư vấn chính sách, thông tin thị trường lao động cho 16.563 lượt người; tư vấn, giới thiệu việc làm cho 1.766 lượt người; kết nối việc làm cho 557 người, giới thiệu việc làm thành công cho 150 người. Toàn tỉnh có 733 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Theo Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), trong 10 tháng năm 2026, có 30.008 người được hỗ trợ đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề, tăng 62,98% so với cùng kỳ năm 2025. Kinh phí hỗ trợ theo các quyết định đạt hơn 147,8 tỷ đồng, tăng 74,04%. Hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm đạt gần 2,35 triệu lượt người, tăng 30,19% so với cùng kỳ năm trước.

Cùng với các chính sách hỗ trợ việc làm, tín dụng ưu đãi cũng tạo thêm điều kiện để người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi học nghề, chuyển đổi nghề và phát triển sản xuất. Ngày 19/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 416/2026/NĐ-CP quy định chính sách tín dụng ưu đãi giai đoạn 2026-2030, trong đó có các chính sách cho vay hỗ trợ đất sản xuất, học nghề, chuyển đổi nghề và phát triển sản xuất, kinh doanh.

Theo quy định, hộ gia đình làm nghề nông, lâm, ngư nghiệp không có đất sản xuất hoặc thiếu từ 50% đất sản xuất trở lên theo quy định của địa phương có thể được vay vốn hỗ trợ học nghề, chuyển đổi nghề khi đáp ứng đủ điều kiện. Mức vay hỗ trợ đất sản xuất, chuyển đổi nghề tối đa 200 triệu đồng/hộ; lãi suất bằng 50% lãi suất cho vay đối với hộ nghèo trong từng thời kỳ.

Các chính sách trên tạo thêm nguồn lực để người dân thay đổi phương thức mưu sinh, học nghề hoặc tổ chức sản xuất. Tuy nhiên, việc triển khai các chính sách hỗ trợ cần đi cùng hướng dẫn cụ thể về đối tượng thụ hưởng, điều kiện, thủ tục vay vốn và phương án sử dụng vốn. Qua đó, giúp người dân không chỉ biết đến chính sách mà còn có khả năng tiếp cận, sử dụng hiệu quả các nguồn lực để tạo việc làm, phát triển sản xuất.

Khi được trang bị kiến thức nghề nghiệp, tiếp cận thông tin thị trường lao động và các chính sách hỗ trợ, người dân có thêm cơ sở lựa chọn công việc, chuyển đổi sinh kế phù hợp. Mục tiêu cuối cùng là tạo việc làm và thu nhập ổn định, giúp người lao động từng bước nâng cao đời sống bằng chính năng lực và sự chủ động của mình.

Chu Thanh Vân/TTXVN