Tọa lạc tại số 65 Huỳnh Thúc Kháng, phường Sài Gòn, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng được thành lập năm 1906 theo quyết định của Toàn quyền Đông Dương, với tên gọi ban đầu là École des Mécaniciens Asiatiques (Trường Cơ khí Á Châu). Đến năm 1908, do chương trình đào tạo mở rộng nhiều ngành kỹ nghệ, trường còn được gọi là “Trường Bá nghệ” hoặc “Trường máy”.
Ban đầu, trường được thành lập nhằm đào tạo đội ngũ thợ cơ khí phục vụ ngành hàng hải, thương thuyền và các hoạt động kỹ nghệ. Qua nhiều giai đoạn lịch sử, trường lần lượt mang các tên gọi khác nhau như École Technique Spéciale, Collège Technique, Trường Trung học Kỹ thuật Cao Thắng, Trường Kỹ thuật Cao Thắng và chính thức mang tên Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng từ năm 2005.
Đặc biệt, đây là ngôi trường ghi dấu quá trình học tập của hai vị lãnh tụ cách mạng Việt Nam. Người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành từng theo học tại trường trong ba tháng đầu năm 1911, trước khi ra đi tìm đường cứu nước. Chủ tịch Tôn Đức Thắng là học sinh niên khóa 1915 - 1917, trước khi tham gia hoạt động cách mạng và trở thành một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam.
Không chỉ gắn với dấu ấn của hai vị lãnh tụ, ngôi trường còn có mối liên hệ mật thiết với phong trào công nhân và phong trào đấu tranh cách mạng tại Sài Gòn. Năm 1932, chi bộ đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương tại trường được thành lập. Nhiều học sinh nhà trường đã tham gia hoạt động cách mạng, góp phần vào phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên thành phố qua hai cuộc kháng chiến.
Những dấu mốc lịch sử này đã tạo nên giá trị đặc biệt của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, không chỉ ở vai trò một cơ sở giáo dục nghề nghiệp lâu đời mà còn là địa chỉ lưu giữ ký ức về truyền thống yêu nước, tinh thần đấu tranh cách mạng của nhiều thế hệ học sinh, sinh viên.
Theo ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng là di sản lịch sử - giáo dục có giá trị đặc biệt. Những dấu ấn trong quá trình hình thành, phát triển của nhà trường, mối liên hệ với phong trào công nhân, phong trào yêu nước và cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX, cùng những đóng góp của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên, học sinh, sinh viên đã tạo nên những giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục đặc sắc.
Theo Sở Văn hoá và Thể thao TP Hồ Chí Minh, di tích Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng có tổng diện tích khu vực bảo vệ I và II là 1.067,8 m². Trong đó, khu vực bảo vệ I gồm khối Nhà truyền thống của trường và một phần sân; khu vực bảo vệ II gồm khu vực bồn hoa, tượng học sinh Tôn Đức Thắng, cột cờ và một phần sân trường bao quanh khu vực bảo vệ I. Việc khoanh vùng bảo vệ nhằm gìn giữ các yếu tố gốc cấu thành di tích, tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Trải qua 120 năm, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng đã đào tạo nhiều thế hệ cán bộ kỹ thuật, công nhân lành nghề và kỹ thuật viên, đóng góp nguồn nhân lực cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của TP Hồ Chí Minh và cả nước. Những giá trị truyền thống của nhà trường hiện còn được lưu giữ qua Nhà truyền thống, Lầu đồng hồ, hệ thống tư liệu, hiện vật, hình ảnh và ký ức của các thế hệ thầy và trò.
Tại buổi lễ, Tiến sĩ Lê Đình Kha, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng cho biết, kế thừa truyền thống 120 năm xây dựng và phát triển, nhà trường sẽ tiếp tục thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Nhà trường kiên trì với triết lý đào tạo người học có tác phong công nghiệp, tư duy giải quyết vấn đề, nói được và làm được, đồng thời có nền tảng để học tập suốt đời.
Theo Tiến sĩ Lê Đình Kha, nhà trường sẽ tiếp tục đổi mới, cập nhật chương trình đào tạo và kỹ năng nghề theo tiêu chuẩn quốc tế; tiên phong xây dựng trường học thông minh, phát triển xanh và bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước và xu thế hội nhập toàn cầu.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đánh giá cao việc nhà trường kiên trì đào tạo người học có tay nghề thực tiễn, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và tiếp cận chuẩn mực quốc tế. Thứ trưởng đề nghị nhà trường tiếp tục phát huy vai trò trung tâm đào tạo nghề cấp quốc gia, tập trung vào các lĩnh vực phục vụ nhu cầu nhân lực của ngành Công Thương, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam; chủ động cập nhật kỹ năng về tự động hóa, công nghệ số, bán dẫn, năng lượng mới và công nghệ sản xuất hiện đại.
Ghi nhận những đóng góp của nhà trường trong đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cho thành phố, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho biết, năm 2026, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng tiếp tục được lựa chọn thực hiện chức năng trung tâm quốc gia về lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp. Điều này đòi hỏi nhà trường không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ nhân lực có tay nghề vững, tư duy sáng tạo và năng lực làm chủ công nghệ.
Lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh khẳng định thành phố sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương tạo điều kiện để nhà trường gìn giữ di sản, phát triển cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng đào tạo.