Trong cẩm nang ăn uống của người sành ăn, rắn Lệ Mật không thể không có mặt. Quả thật, cho dù được chế biến theo phong cách dân dã tại bếp rơm hay được bày biện đẹp mắt trong những nhà hàng sang trọng thì các món ăn từ rắn đều ghi được điểm cao ngay cả với những người khó tính nhất.
 Anh Trương Khắc Lập bắt con rắn ráo, nặng hơn 6 kg, chuẩn bị chế biến để phục vụ khách. Con rắn này có giá gần 10 triệu đồng. |
Trò chuyện với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Lánh (80 tuổi) tiết lộ “bí quyết” chế biến các món ăn dân dã mà đậm đà hương vị từ rắn. Bà Lánh kể, vài chục năm trước đây, thỉnh thoảng đi làm đồng về, bà lại bắt được một con rắn lục, hoặc rắn nước. Với hai, ba con nặng chừng 7 lạng đến một cân, bà đã có thể chế biến thành món chả rắn thơm phức, vừa hợp khẩu vị với lũ con, vừa làm mồi nhậu đưa rượu cho ông chồng.
Bà Lánh cho hay, hồi đó cứ mang rắn về nhà rồi đập vào đầu cho nó chết, chứ không bày chuyện cắt tiết, moi tim như bây giờ. Khâu làm thịt rắn thì lũ trẻ làm ngon lành. Chúng buộc phần đầu rắn lên thanh tre ở mái bếp để cho cơ thể rắn lơ lửng như dây mành; rồi dùng một chiếc dao thật sắc cắt nhẹ phần cổ rắn một mảng da, sau đó từ từ lột da từ trên xuống dưới. Sau khi lột da xong thì toàn bộ phần lục phủ ngũ tạng được bóc ra khỏi thân rắn. Con rắn lúc này chỉ còn thịt và xương sẽ được đặt lên một chiếc thớt sạch, nếu cầu kỳ thì có thể dùng rượu quốc lủi lau qua, chứ nhất định không dùng nước lã để rửa. Sau đó, toàn bộ phần này được băm kỹ, sau khi thịt và xương rắn đã nhuyễn thì cho thêm ít lá lốt, xương xông thái chỉ, ít muối mắm vào đảo đều. Hỗn hợp này được nặn thành những chiếc chả to bằng miệng chén uống nước, rồi thả vào chảo mỡ đang nóng già, rán vàng rươm hai mặt thì vớt ra. Chiều đông mà có chả rắn xương xông thì chẳng ông chồng nào còn muốn ra quán rượu đầu làng, còn bọn trẻ thì cứ ngồi trực nồi cơm mà xuýt xoa nhỏ nước miếng.
Đấy là đặc sản rắn của cả hàng chục năm về trước. Giờ đây, khi kể đến các món đặc sản rắn ở Lệ Mật thì phải mang giấy ra ghi mới xuể. Kể về thực đơn các món ăn từ rắn, anh Trương Khắc Lập, chủ nhà hàng Rắn Ráo, liệt kê: thịt rắn xào lăn, da rắn chiên giòn, chả rắn lá lốt, nem rắn, sườn rắn xúc bánh đa, rắn nướng, lòng rắn xào, xôi mỡ rắn, rắn nấu canh gừng, cháo trứng rắn, rắn hầm thuốc bắc, cháo rắn, miến rắn, rắn tẩm bột, rắn nhồi thịt, nộm rắn hoa chuối, gan rắn nướng ngũ vị, lẩu rắn, rắn hấp lá bưởi…
Dưới góc nhìn của các chuyên gia dinh dưỡng, thịt rắn chứa nhiều protid, acid amin, trong đó có những loại rất cần thiết cho cơ thể. Đứng ở khía cạnh y học cổ truyền, thịt rắn được xem như một vị thuốc, với tên gọi là nhục xà chữa các bệnh xương khớp đau nhức, chân tay tê mỏi, nhọt độc, lở loét… Còn rượu rắn thì được ca tụng trong dân gian là có tác dụng trị bệnh đau xương khớp, đau dây thần kinh ngoại biên, yếu sinh lý... Không hiểu có phải vì lý do trên hay còn lý do nào nữa mà các nhà hàng đặc sản rắn ở Lệ Mật không mấy khi vắng khách. Vào những ngày cuối cùng của năm Nhâm Thìn, các nhà hàng đặc sản như: Rắn Ráo, Quốc Triệu, Nguyễn Văn Dực, Xuân Chu… nườm nượp khách đến thưởng thức món ăn từ rắn như để chào đón năm mới Quý Tỵ.
Chính vì được gọi là đặc sản nên các món ăn từ rắn có giá cao ngất. Theo anh Trương Khắc Lập, chủ nhà hàng Rắn Ráo, mỗi kg rắn ráo (loại một kg mỗi con) mà nhà hàng bán cho thực khách có giá 600.000 đồng; rắn hổ mang khoảng 900.000 đồng. Đối với loại rắn khủng, trọng lượng từ 3 đến 4 kg trở lên thì giá tăng lên đến trên 1.000.000 đồng/kg. Đặc biệt, rắn ráo nặng khoảng 6 kg trở lên sẽ được bán với giá 1.500.000 đồng/kg, loại này đắt nhưng lúc nào cùng khan hàng.
Sau khi khách chọn hàng, chọn giá xong, nhân viên phục vụ sẽ bắt rắn và cắt tiết rắn ngay trước mặt khách. Ngay lập tức, khách sẽ được thưởng thức món rượu tiết rắn (có màu đỏ) và rượu mật rắn (có màu xanh). Tiếp đó, thực khách sẽ được thưởng thức một món ăn vô cùng đặc biệt - tim rắn nóng hổi, đỏ hồng và vẫn đập từng nhịp - ngay khi nó vừa được tách ra khỏi cơ thể con rắn. Theo anh Lập, với món này, khách cần nuốt ngay chứ không nhai; lý do là trong tim rắn có một loại độc tố mà nếu được nhai nát, nó sẽ gây hại cho dạ dày, còn nếu nuốt nguyên cả quả thì rất tốt cho sức khỏe (!?). Tuy nhiên, không phải bất cứ vị khách nào đến đây cũng đủ can đảm thưởng thức những món này. Vì thế không quá khi nói rằng, với nhiều thực khách, việc thử rượu rắn, nuốt tim rắn thực sự đã đem lại cho họ một sự trải nghiệm vô cùng thú vị. Sau những món ăn đòi hỏi thực khách ít nhiều cần đến sự can đảm, lần lượt các món khác chế biến từ rắn sẽ được bày lên, thông thường chừng khoảng 7 món.
Ngoài việc thưởng thức các món đặc sản từ rắn, khi đến Lệ Mật, du khách còn có thể chọn cho mình những chiếc thắt lưng, ví, giày làm hoàn toàn bằng da rắn. Chưa hết, người Lệ Mật còn có mặt hàng mỡ rắn - được xem là một loại mỹ phẩm chuyên trị nẻ, đặc biệt là nẻ mu bàn tay và gót chân; bột rắn được chế biến từ thịt và xương rắn rất tốt cho trẻ em, người già và những người bị loãng xương.
Xin được khép lại bài viết bằng tâm sự của một thực khách: “Tôi đã thực sự mê mẩn những món ăn từ rắn, cho dù trước bữa tiệc rắn chỉ khoảng vài phút thôi, tôi vẫn ghê sợ loài động vật không chân này”.
Huyền Tím
