Từ nếp nghề truyền thống đến bước ngoặt chuyển đổi số
Nằm bên dòng sông Dinh, làng nghề nấu mật mía Làng Găng (xã Nghĩa Hưng, Nghệ An) nổi tiếng với sản phẩm như mật mía, đường thô, đường phèn hay đường cát lu vốn gắn liền với đời sống địa phương, nay đang dần bước vào một hành trình mới - câu chuyện chuyển đổi số đang diễn ra đầy sống động.
Đầu ra sản phẩm làng nghề của Làng Găng từng phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái. Nhằm thoát khỏi thế thụ động, không riêng một vài cá nhân mà nhiều hộ sản xuất trẻ trong làng đã bắt đầu làm mới mình. Họ bắt đầu tìm tòi kết hợp sản phẩm làng nghề với các bài thuốc nam của ông cha để đa dạng hóa các dòng sản phẩm phù hợp với thị hiếu người dùng. Dẫu vậy, khi bắt đầu mở rộng, có nhiều rào cản xuất hiện.
Ở góc độ quản lý nhà nước, chính quyền địa phương đã đóng vai trò "bệ đỡ" quan trọng để sản phẩm của Làng Găng khoác lên mình nhãn hiệu chính thức, đủ điều kiện pháp lý bước vào các kênh phân phối hiện đại.
Khi nền tảng pháp lý đã vững, bài toán tiếp theo là đưa hàng hóa tiếp cận người mua và tối ưu vận hành. Trường hợp của cơ sở sản xuất Hồ Thị Thúy là một minh chứng nét vẽ trong bức tranh chung đó. Thời điểm mới tập tành bán online, chị Thúy rơi vào vòng xoáy hoang mang khi không biết tìm khách ở đâu xa, cũng chẳng rõ làm sao để hũ mật mía vận chuyển hàng trăm cây số mà không lo bể vỡ. Bước ngoặt đến từ những buổi làm việc thực tế với Bưu cục J&T Express.
"Ban đầu tôi mù tịt về tiếp thị và cũng không biết cách bán hàng online. Chính chị Vân Anh – Bưu cục trưởng Bưu cục J&T Express Quỳ Hợp – đã đến tận nơi hướng dẫn tôi cách dùng mạng xã hội để tìm tệp khách xa. Chị còn tỉ mỉ chỉ cho tôi cách quấn màng bọc, chèn xốp để hũ mật mía đi đường dài an toàn", chị Thúy nhớ lại.
Sự đồng hành vượt trên một dịch vụ vận chuyển
Thời gian đầu, mỗi ngày xưởng của chị Thúy chỉ chốt được 1–2 đơn lẻ. Với quy mô nhỏ, đơn hàng không thường xuyên vốn thường bị các đơn vị vận tải từ chối thu gom hoặc tính phí cao. Thế nhưng, bưu tá (shipper) J&T Express vẫn đều đặn ghé xưởng lấy hàng đúng giờ. Chính sự kiên trì ấy đã tạo điểm tựa vững chắc để chị Thúy yên tâm mở rộng kinh doanh. Đến nay, sản lượng bán hàng đã tăng trưởng vượt bậc, có những ngày cao điểm lên tới 60–70 đơn/ngày.
Thấy mô hình này mang lại hiệu quả rõ rệt, nhiều hộ nấu mật trong làng cũng bắt đầu học hỏi, mạnh dạn mở rộng bán hàng online và sử dụng dịch vụ giao nhận tận nơi. Tuy nhiên, đặc thù của nông sản chế biến là tính mùa vụ. Vào đợt cao điểm, lượng đơn bùng nổ đồng loạt khiến các xưởng gia đình dễ rơi vào tình trạng "vỡ trận" đóng gói, hoàn thành đơn, nguy cơ trễ tiến độ giao hàng rất cao. Để xử lý điểm nghẽn này cho các hộ dân, phía bưu cục đã chủ động cử nhân lực xuống tận các xưởng hỗ trợ người dân phân loại và dán mã.
"Những ngày dồn đơn mùa vụ, vợ chồng tôi đóng hàng không kịp khi xe đến lấy, đơn dồn đơn, cả nhà cả ông bà hỗ trợ ngồi đóng cũng không kịp, phải bỏ đơn hàng của khách. Nhờ anh em bưu cục sang tận nơi phụ gói hàng cho kịp giờ, áp lực vận hành của xưởng giảm đi hẳn. Thấy cách làm việc sát sao và trách nhiệm như vậy, tôi tin tưởng giới thiệu J&T Express cho nhiều hộ xung quanh cùng sử dụng".
Đến nay, hình ảnh những chiếc xe chuyển phát đến từng hộ trong làng, chở từng thùng mật mía, đường phèn đạt chuẩn OCOP nối đuôi nhau rời Làng Găng đã trở nên quen thuộc. Từ chỗ chỉ bán quanh xóm, nhiều xưởng nhỏ đã yên tâm đóng gói gửi hàng đi khắp các tỉnh thành. Sự chuyển mình của Làng Găng hôm nay không chỉ dừng lại ở câu chuyện thành công của một vài hộ sản xuất, mà đang mở ra một tư duy phát triển mới cho cả cộng đồng làm nghề.
