Thực tế trên thị trường xe công nghệ, điều khiến lái xe mệt mỏi không chỉ nằm ở tỷ lệ chiết khấu 20%, 25% hay 30%, nằm ở sự thay đổi theo từng chuyến, từng khung giờ, từng người và có thể lên tới mức cao tới 55%, lái xe không thể theo dõi hay tác động, nên không thể ước tính được thu nhập của mình.
Với lái xe công nghệ, mỗi cuốc là mưu sinh trong thị trường khi mức cước và thu nhập còn tương đối thấp so với chi phí sinh hoạt, trong khi mưu sinh cần tính được gộp các khoản chi phí sinh hoạt. Vì vậy, một mức chia sẻ ổn định với lái xe sẽ dễ thu xếp hơn một mức thu nhập thay đổi liên tục, đảm bảo lái xe công nghệ trở thành một nghề.
Trong suốt quá trình hoạt động đến nay, Be luôn duy trì cơ chế tính phí bình ổn, minh bạch, với tôn chỉ giúp cho lái xe có thu nhập ổn định để lo được cho cuộc sống bản thân và gia đình.
Thời gian qua, có 3 câu hỏi được dư luận xã hội đặt ra nhiều nhất với lái xe công nghệ Be và được Be chia sẻ:
Câu hỏi 1: Trên mỗi chuyến xe, tiền được chia như thế nào?
BE chia sẻ toàn bộ con số của mình — không chỉ một tỷ lệ chiết khấu, mà đầy đủ cấu trúc. Trên mỗi 100.000 đồng khách hàng trả:
| Hà Nội | TP HCM | Ai nhận | |
|---|---|---|---|
| 1. Tài xế nhận về | 63,6% | 69,4% | Chuyển thẳng vào ví tài xế sau mỗi chuyến, theo ngày |
| 2. BE giữ lại | 30,3% | 23,9% | Trước khi chi thưởng, khuyến mãi, vận hành và nghĩa vụ thuế của BE |
| 3. Thuế nộp Nhà nước | 6,1% | 6,7% | BE thu hộ và nộp hộ cho đối tác theo quy định |
| Tổng | 100% | 100% |
Bảng trên tính trên tổng số tiền khách hàng chi trả cho một chuyến đi đã bao gồm phí nền tảng và phụ phí, không phải trên cước cơ bản. Nếu đo trên cước cơ bản, tỷ lệ lái xe nhận cao hơn thực tế.
Mức chia sẻ này cố định và giống nhau giữa beBike và beCar trong cùng một thành phố. Khác biệt duy nhất là giữa hai thành phố, do mặt bằng giá cước và điều kiện thị trường khác nhau. BE không áp dụng cơ chế phí sử dụng ứng dụng linh hoạt. Mức chia sẻ doanh thu của BE là một con số ổn định — không thay đổi theo từng chuyến đi, theo khung giờ, hay theo từng thời điểm trong ngày.
Khuyến mãi cho khách không trừ vào phần của lái xe. Với chuyến đi cước 100.000 đồng, khách được ưu đãi 10.000 đồng và thực trả 90.000 đồng, lái xe vẫn được chia trên 100.000 đồng, phần chênh lệch do BE chịu.
Thưởng được tính riêng, không cộng gộp. Mỗi tuần BE triển khai trung bình 30 chương trình thưởng; tuỳ dịch vụ, khu vực và mức độ hoạt động, mức thưởng dao động từ 75.000 đến 2 triệu đồng một tuần. Đây là các khoản có điều kiện, nên BE không cộng vào tỷ lệ chia sẻ doanh thu, để phản ánh đúng mức lái xe nhận được trên mọi chuyến đi, lái xe không đạt thưởng vẫn nhận đủ 63,6%/69,4%.
Thu nhập của lái xe không gắn với chế tài, BE chủ trương không dùng phạt tiền làm công cụ điều hành chính và tỷ lệ chia sẻ không thay đổi theo lịch sử vi phạm của từng người. Điều BE yêu cầu là lái xe chạy xe an toàn và ứng xử đúng mực. Với vi phạm kỷ luật hoặc vi phạm pháp luật nghiêm trọng, BE áp dụng tạm khóa tài khoản; riêng các trường hợp gian lận hoặc vi phạm hợp đồng được xử lý theo điều khoản đã thỏa thuận với đối tác và theo kết quả xác minh.
Câu hỏi 2: Thế nào là một mô hình chia sẻ doanh thu bền vững, khi lái xe muốn thu nhập cao hơn, khách hàng muốn giá rẻ hơn, còn nền tảng vẫn phải đầu tư?
Xét thuần về kỹ thuật, cơ chế phí linh hoạt là công cụ hiệu quả, điều tiết cung cầu theo thời gian thực và tối ưu được từng chuyến xe. Vấn đề là phần tối ưu được trong mỗi chuyến trở thành bất ổn trong thu nhập cả tháng, nên vấn đề lái xe cần không phải mức thu nhập cao nhất có thể, mà là mức thu nhập tính trước được.
Thị trường luôn biến động theo mùa, giờ, thời tiết, cạnh tranh. Một cơ chế phí thay đổi liên tục thực chất là chuyển toàn bộ biến động đó xuống nhóm ít khả năng chịu đựng nhất. Nền tảng có bảng cân đối kế toán, có vốn, có công cụ tài chính để hấp thụ dao động, còn lái xe chỉ có chiếc xe và ngày công.
Vì vậy, quan điểm của BE là biến động của thị trường không nên chảy trực tiếp xuống thu nhập của lái xe, cần có sàn đảm bảo sự bình ổn. Giữ mức chia sẻ cố định là cách BE nhận phần biến động ấy về mình nhiều hơn.
Thực tế, BE cộng thêm ba lớp gồm: Cơ chế thưởng cho lái xe hoạt động đều đặn; bảo hiểm tai nạn do BE chi trả (trên 16.000 lái xe xếp hạng cao mỗi tháng được BE mua bảo hiểm tai nạn, duy trì liên tục trong 5 năm qua, BE chi trả 100% và lái xe không đóng góp); giảm chi phí vốn cho chiếc xe (lái xe BE được vay vốn với lãi suất giảm thêm 1% so với thị trường và không giới hạn số tiền vay; ưu đãi mua và thuê xe giảm từ 500.000 đến 2 triệu đồng/tháng).
Ngoài ra, cùng với hệ thống trạm dừng chân và điểm uống nước tại Hà Nội, TP HCM và học bổng beScholar cho con em lái xe là những hoạt động phụ trợ mà BE vận hành và đầu tư mở rộng đối với cộng đồng.
Câu hỏi 3: Làm sao để người ngoài kiểm chứng được sự phân chia lợi nhuận công bằng và minh bạch?
Một tỷ lệ chia sẻ chỉ có ý nghĩa so sánh khi cùng lấy tổng số tiền khách hàng chi trả làm mẫu số. Nếu mỗi nền tảng chọn một cách đo khác nhau, các con số công bố sẽ khó đối chiếu. Đó là lý do BE đề xuất be nguyên tắc áp dụng cho các nền tảng: Công khai đầy đủ cấu trúc, lái xe nhận bao nhiêu, nền tảng giữ bao nhiêu, nộp Nhà nước bao nhiêu, trên tổng số tiền khách hàng chi trả; cố định và được biết trước mức chia sẻ được công bố trước và giữ bình ổn, hạn chế thay đổi theo từng chuyến đi hay từng khung giờ, để lái xe tính được thu nhập và chủ động lập kế hoạch; không dùng phạt tiền làm công cụ điều hành chính — các biện pháp kỷ luật.
BE cũng gửi đề xuất này tới các cơ quan quản lý Nhà nước và sẵn sàng tham gia xây dựng chuẩn mực chung với ngành lái xe công nghệ trên thị trường hiện nay. Công ty Cổ phần Be Group là công ty công nghệ Việt Nam sở hữu và phát triển siêu ứng dụng BE, với hơn 12 dịch vụ: beBike, beCar, beTaxi, beDelivery, beFood, beHome, vé di chuyển, bảo hiểm, dịch vụ viễn thông.
